Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III ZP 10/00 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses lower court's request for legal question submission due to lack of standing.

Numero d'incarto III ZP 10/00
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Data della decisione
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland refused to accept a legal question submitted by a regional labor court regarding overtime calculation rules. The lower court sought binding guidance on whether social benefits should cover all actual overtime hours or only a proportional maximum. The court ruled that only specific high-level authorities, not first-instance courts, possess the statutory standing to request such rulings under the relevant procedural code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 390 § 1 KPC; Art. 18 KPC; Art. 20 ust. 1 ustawy o SN: The Supreme Court may only accept legal questions from specific statutory authorities, excluding first-instance courts, as the institution of binding precedent is an exceptional constitutional exception requiring strict interpretation of standing requirements.

Parole chiave

Generato dall'IA
standing to request legal question submission Supreme Court procedure labor law interpretation procedural standing binding precedent judicial hierarchy

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 390 § 1 KPC
Przedstawione pytanie prawne nie podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 390 § 1 KPC.
Art. 18 KPC
z możliwości, jaką stwarza art. 18 KPC, jeżeli przy rozpoznawaniu sprawy w tym sądzie powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości.
Art. 20 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 20 ust.
Art. 16 ust. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym
Takie bowiem uchwały - na podstawie art. 16 ust.
Art. 22 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych
Czy użyte w art. 22 ust.
Art. 178 ust. 1 Konstytucji
podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji), a zatem
art. 178 ust. 1 Konstytucji
podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji), a zatem

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 62/98
1999 r., III CZP 62/98, OSNC 1999, z.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie z dnia 11 maja 2000 r.

III ZP 10/00

Sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.

Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Katarzyna

Gonera (sprawozdawca), Barbara Wagner.

Sąd Najwyższy, w sprawie z powództwa Wacława H. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego „G.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w B. o

zasądzenie podwyższonego świadczenia socjalnego pobieranego w okresie urlopu

górniczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 11 maja 2000 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Będzinie

postanowieniem z dnia 10 lutego 2000 r. [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 390 KPC

Czy użyte w art. 22 ust. 2 ustawy z 26.11.1998 r. „o dostosowaniu górnictwa...” – Dz.U. Nr 162. poz. 1112, dotyczące godzin nadliczbowych – sformułowanie:

„...zgodnie z Kodeksem pracy...” – oznacza wszystkie godziny nadliczbowe faktycznie przepracowane w okresie przyjętym za podstawę obliczenia świadczenia socjalnego, czy tylko proporcjonalną za ten okres ilość godzin nadliczbowych w stosunku

do maksymalnie dopuszczalnej w art. 133 § 2 kodeksu pracy tj. 150 godzin w roku

kalendarzowym a więc 37,5 godz. w kwartale oraz mając również na uwadze przepis

§ 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8.01.1997 r. – „w

sprawie szczegółowych zasad...” Dz.U. Nr 2 poz. 14 ?

p o s t a n o w i ł:

o d m ó w i ć podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Będzinie w sprawie z powództwa Wacława H.

przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego „G.” Spółce z o.o. w likwidacji z siedzibą w B.

o podwyższenie świadczenia socjalnego pobieranego przez powoda w okresie

urlopu górniczego z kwoty 1.937,85 złotych miesięcznie do kwoty 2.231,68 złotych

miesięcznie postanowieniem z dnia 10 lutego 2000 r. zwrócił się „z zapytaniem

prawnym do Sądu Najwyższego Izba Administracyjna Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie - na okoliczność: czy użyte w art. 22 ust. 2 ustawy z 26.11.1998 r.

„o dostosowaniu górnictwa...” – Dz.U. nr 162 poz. 1112 – dotyczące godzin nadliczbowych sformułowanie: „zgodnie z kodeksem pracy” – oznacza wszystkie godziny

nadliczbowe faktycznie przepracowane w okresie przyjętym za podstawę obliczenia

świadczenia socjalnego czy tylko proporcjonalną za ten okres ilość godzin nadliczbowych – w stosunku do maksymalnie dopuszczalnej w art. 133 § 2 kodeksu pracy tj.

150 godzin w roku kalendarzowym a 37,5 godzin w kwartale oraz mając na uwadze

przepis § 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8.01.1997 r. –

w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop –

Dz.U. nr 2 poz. 14”.

Postanowienie Sądu Rejonowego zawierające przytoczone „zapytanie

prawne” nie zostało uzasadnione i nie wskazuje również, na jakiej podstawie prawnej

(w jakim trybie) Sąd Pracy uznał za możliwe zwrócenie się z takim „zapytaniem” do

Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z uwagi na to, że wniosek Sądu Rejonowego o udzielenie odpowiedzi na

przedstawione pytanie prawne nie wskazuje podstawy takiego wystąpienia, należało

w pierwszej kolejności rozważyć skuteczność jego wniesienia przejawiającą się w

możliwości przystąpienia do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Przedstawione pytanie prawne nie podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 390 § 1 KPC. Zgodnie z treścią tego przepisu możliwość przedstawienia

do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości zachodzi tylko przy rozpatrywaniu apelacji w sprawie, w której kasacja

nie przysługuje, dotyczy zatem tylko sądu drugiej instancji rozpoznającego apelację.

Przedstawienie Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia pytania prawnego jest więc

instytucją postępowania apelacyjnego. Z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia

prawnego w trybie art. 390 § 1 KPC nie może zatem wystąpić do Sądu Najwyższego

sąd rejonowy jako sąd pierwszej instancji. Sąd rejonowy może natomiast skorzystać

z możliwości, jaką stwarza art. 18 KPC, jeżeli przy rozpoznawaniu sprawy w tym sądzie powstanie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości.

Możliwość przedstawienia Sądowi Najwyższemu pytania prawnego w trybie

art. 390 § 1 KPC wyłącznie przez sąd rozpoznający apelację (sąd drugiej instancji)

wynika z charakteru rozstrzygania zagadnień prawnych w ramach sprawowanego

przez ten Sąd nadzoru judykacyjnego (por. uchwałę siedmiu sędziów SN z 30 marca

1999 r., III CZP 62/98, OSNC 1999, z. 10, poz. 166). Instytucja pytań prawnych, prowadząca do związania sądów niższych instancji w danej sprawie poglądem Sądu

Najwyższego zawartym w podjętej uchwale, jest wyjątkiem od konstytucyjnej zasady

podległości sędziów tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji), a zatem

powinna być traktowana jako instytucja wyjątkowa, co nakazuje stosowanie ścisłej

wykładni art. 390 § 1 KPC także w odniesieniu do kręgu podmiotów uprawnionych do

wystąpienia z pytaniem prawnym.

Przedstawiony wniosek nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu także w

trybie przewidzianym dla podejmowania przez Sąd Najwyższy uchwał mających na

celu wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości w praktyce lub których

stosowanie wywołało rozbieżność w orzecznictwie. Takie bowiem uchwały - na podstawie art. 16 ust. 2 w związku z art. 13 pkt 3 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r., Nr 13, poz. 48 ze zm.) - Sąd Najwyższy może podejmować tylko na wniosek ustawowo do tego uprawnionych podmiotów: Pierwszego Prezesa lub Prezesa Sądu Najwyższego, Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, a w sprawach z

zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.

Ponadto na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) prawo do występowania do Sądu Najwyższego z wnioskami o wyjaśnienie przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

budzących wątpliwości lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie przysługuje ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej i ogólnokrajowemu

związkowi zawodowemu reprezentatywnemu dla pracowników większości zakładów

pracy. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę z zakresu prawa pracy (sąd

pracy) nie mieści się w grupie podmiotów uprawnionych do wystąpienia do Sądu

Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie

przepisów prawnych w trybie przewidzianym w przepisach ustawy o Sądzie

Najwyższym.

Z powyższych rozważań wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy w

istocie do czynienia z wnioskiem o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości skonstruowanym prawidłowo z

formalnoprawnego punktu widzenia, a jedynie z pozorem takiego wniosku. Uzasadniało to [...] wydanie postanowienia odmawiającego podjęcia uchwały na posiedzeniu

niejawnym.

Przedstawienie wniosku o wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przepisów prawnych przez podmiot do tego nieuprawniony stanowi przeszkodę dla merytorycznego

rozpoznania sprawy. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 20 ust. 1

ustawy o Sądzie Najwyższym postanowił odmówić podjęcia uchwały.