Supreme Court dismisses pension appeal due to lack of required contribution periods and failure to prove worsening health conditions.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal against a social insurance fund's refusal to grant a disability pension. The appellant failed to prove the necessary five-year contribution and non-contribution periods within the last decade and could not demonstrate that her disability worsened to the point of preventing work in her previous capacity. The court ruled that without these specific conditions, the legal prerequisites for a disability pension were not met, warranting no further review.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej; Art. 58 ust. 1 ustawy emerytalnej: To obtain a disability pension, the disability must have arisen during specified periods and must autonomously prevent the performance of work in the previous scope.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III USK 373/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 lutego 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania J. B.od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W.o rentę z tytułu niezdolności do pracy,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 8 lutego 2022 r.,na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. odmawia adwokatowi M. P. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 2 czerwca 2020 r., III AUa (…), oddalił apelację odwołującej się J.B. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 4 lutego 2019 r., VIII U (…), oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 28 sierpnia 2017 r. odmawiającej przyznania jej prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, gdyż w ostatnim dziesięcioleciu nie udowodniła ona 5-letnich okresów składkowych i nieskładkowych.W imieniu odwołującej ustanowiony z urzędu pełnomocnik zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst:
Dz.U. z 2021 r., poz. 291 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa emerytalna) i przyjęcie, że skarżąca nie legitymowała się co najmniej 5-letnim okresem składkowy i nieskładkowy przypadającym w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.Wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., tj. z uwagi na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego polegającego na „możliwym naruszeniu zasady proporcjonalności w świetle treści art. 67 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania.Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).Jeżeli skarżący jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 stycznia 2016 r., II CSK 382/15, Legalis Nr 1508600; z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, Legalis Nr 1482401; z 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, LEX Nr 2080880).
Innymi słowy istotne zagadnienie prawne powinno kotwiczyć się w regulacji prawnej, która powinna zostać przeanalizowana i opracowana, tak aby to wpierw sam skarżący mógł stwierdzić, że istotne zagadnienie prawne rzeczywiście występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2015 r., III UK 206/13).Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że autor skargi nie wykazał istnienia powołanej przesłanki przedsądu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik sam przyznał, że skarżąca nie posiada wymaganego stażu okresów składkowych i nieskładkowych do przyznania renty.
Tymczasem dla nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy istotne jest, aby niezdolność ta powstała w okresach wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej. Wówczas możliwe jest stwierdzenie, że naruszenie sprawności organizmu powoduje utratę zdolności do pracy przynajmniej zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji zawodowych (art. 12 ust. 3 ustawy) i uniemożliwia dalszą aktywność zawodową. Wobec tego dla spełnienia warunku określonego w art. 57 ust. 1 pkt 3 tej ustawy przez osobę częściowo niezdolną do pracy, której częściowa niezdolność do pracy nie powstała w okresach wyszczególnionych tym przepisem i wykonującą pracę odpowiednią do zachowanych możliwości zdrowotnych przyjmuje się, że wymagane jest pogorszenie stanu zdrowia w stopniu uniemożlwiającym przynajmniej wykonywanie pracy w dotychczasowym ograniczonym stanem zdrowia zakresie.
Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoim orzecznictwie wskazywał, że pogorszenie istniejącej przed podjęciem zatrudnienia niezdolności do pracy w ramach danego jej stopnia uzasadnia prawo do renty, gdy po pierwsze powstało w okresach wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej oraz po drugie, gdy spowodowało autonomiczną utratę zdolności do wykonywania pracy w dotychczasowym zakresie (por. uchwałę z 12 czerwca 1984 r., III UZP 24/84, OSNCP 1985 z. 1, poz. 6 oraz wyroki: z 17 stycznia 2002 r., II UKN 709/00, OSNP 2003 nr 20, poz. 497; z 19 lutego 2002 r., II UKN 115/01, OSNP 2003 nr 24, poz. 598; z 6 sierpnia 2014 r., II UK 513/13, OSNP 2016 nr 1, poz. 10; z 24 czerwca 2015 r., I UK 357/14, LEX nr 1771400; z 1 marca 2016 r., I UK 60/15, LEX nr 2021927).
Jest to bowiem powstanie niezdolności do pracy powodujące autonomiczną utratę zdolności do wykonywania pracy w dotychczasowym zakresie bądź uniemożliwiające całkowite wykonywanie jakiejkolwiek pracy. Ponadto okresy składkowe i nieskładkowe wymagane do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, doprecyzowane w art. 58 ust. 1 ustawy emerytalnej, powinny być ustalane według daty niezdolności do pracy powstałej w okresach wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy emerytalnej. W obrębie tego samego przepisu, warunkującego łączne spełnienie przesłanek nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie mogą wobec tego występować dwie różne daty powstania niezdolności do pracy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 2016 r., I UK 424/15, LEX nr 2194884).Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmawiając pełnomocnikowi skarżącej przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym ze względu na brak obligatoryjnego oświadczenia, że żądane koszty nie zostały opłacone w całości lub w części oraz brak stosownego profesjonalizmu w sporządzeniu skargi kasacyjnej.