Supreme Court quashes pension award for early retirement due to unresolved employment contract.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision granting early retirement to the applicant, who had not yet terminated his employment contract. While lower courts confirmed the applicant met the 25-year contribution and 15-year special conditions requirements, they overlooked the mandatory condition of terminating the employment relationship stipulated in Article 184 of the Social Insurance Act. The court ruled that since the employment contract remained active, the applicant failed to satisfy all legal prerequisites for the pension, necessitating a retrial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 184 ust. 1, 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; The right to early retirement under reduced age is conditional upon the termination of the employment relationship, and failure to prove this condition invalidates the pension entitlement despite meeting other statutory requirements.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III UK 94/10
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 kwietnia 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska
SSN Andrzej Wróbel
w sprawie z odwołania W. W.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
o emeryturę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 kwietnia 2011 r.,
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego […]
z dnia 4 lutego 2010 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania pozostawiając temu
Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 lipca 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił
wnioskodawcy W. W. prawa do emerytury powołując się na przepisy ustawy z dnia
17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ rentowy
wskazał, że zgodnie z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS
ubezpieczonemu mężczyźnie po osiągnięciu wieku 60 lat przysługuje prawo do
emerytury, jeżeli spełni łącznie następujące warunki: na dzień 1 stycznia 1999 r.
posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat w tym okres
zatrudnienia w szczególnych warunkach wynoszący 15 lat, nie przystąpił do
otwartego funduszu emerytalnego i rozwiązał stosunek pracy. Organ rentowy
stwierdził, że wnioskodawca nie rozwiązał stosunku pracy oraz nie udowodnił 15 lat
zatrudnienia w szczególnym charakterze (nie przedłożył świadectw wykonywania
pracy w warunkach szczególnych, ani innej dokumentacji potwierdzającej
wykonanie takiej pracy).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Władysław W.
Wyrokiem z dnia 21 października 2009 r. Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał
wnioskodawcy prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach
szczególnych od dnia 9 lipca 2009 r. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca
wykazał łącznie 22 lata 14 miesięcy i 24 dni pracy wykonywanej w warunkach
szczególnych, w związku z czym spełnia warunki wynikające z art. 184 ust. 1 i ust.
2 oraz art. 27 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz § 3 i § 4 ust. 1
rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku
emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w
szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.). Ma bowiem 25 lat okresów
składkowych i nieskładkowych oraz legitymuje się 15 letnim stażem pracy w
warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze przypadającym na tą
samą datę.
Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy.
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385
k.p.c. oddalił apelację. Sąd drugiej instancji podzielił podstawę faktyczną oraz
podstawę prawną zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego.
Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w całości zaskarżył skargą kasacyjną
organ rentowy. Skargę oparto na podstawie naruszenia przepisu prawa
materialnego (art. 398 3 § 1 pkt 1 k.p.c.) i zarzucono błędną wykładnię art. 184
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). W uzasadnieniu tego
zarzutu wskazano, że Sądy obydwu instancji dokonały błędnej wykładni przepisu
art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyjmując, że wnioskodawca
spełnia wszystkie przesłanki wymienione w art. 184 niezbędne do przyznania
emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Z treści art. 184 ust. 2 ustawy o
emeryturach i rentach z FUS jednoznacznie wynika, że emerytura w obniżonym
wieku emerytalnym o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem rozwiązania
stosunku pracy. Wnioskodawca nie spełnił tego warunku ani na dzień wydania
zaskarżonej decyzji ani na dzień wyrokowania przez Sądy obu instancji. Wskazano,
że organ rentowy już w zaskarżonej decyzji jako jedną z przyczyn odmowy
świadczenia podał, że wnioskodawca nie rozwiązał stosunku pracy. Kwestię tą
organ rentowy podnosił również w apelacji od wyroku Sądu pierwszej instancji,
zwracając uwagę, że brak jest informacji czy wnioskodawca rozwiązał stosunek
pracy. Skarżący wskazał, że wnioskodawca dopiero 14 kwietnia 2010 r. rozwiązał
stosunek pracy z ostatnim pracodawcą A.
S. A. o czym poinformował organ
rentowy w dniu 16 kwietnia 2010 r.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie odwołania
w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie
sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie
od powoda na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów procesu i kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
W odwołaniu od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej
Władysławowi W. przyznania prawa do emerytury pomimo nieosiągnięcia 65 roku
życia wnioskodawca kwestionował zawarte w tej decyzji ustalenie niewykazania
wymaganego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Sąd pierwszej instancji zweryfikowawszy
na korzyść odwołującego się
wskazaną przez niego przesłankę odmowy przyznania mu prawa do emerytury
stwierdził że „W. W. spełnił wszystkie przesłanki wymienione w art. 184 ustawy o
emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych niezbędne do
przyznania mu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym” i na tej
podstawie przyznał wnioskodawcy prawo do wcześniejszej emerytury.
Także Sąd drugiej instancji orzekając o niezasadności apelacji organu
rentowego opierał się – jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku –
wyłącznie na ustaleniach dotyczących okresu pracy wnioskodawcy w szczególnych
warunkach i tylko na tej podstawie
prawomocnie potwierdził spełnienie przez
wnioskodawcę wszystkich przesłanek emerytury określonych w art. 184 ustawy o
emeryturach i rentach.
Jednakże w ustępie drugim powołanego przepisu stanowi się, że
przedmiotowa emerytura przysługuje pod określonymi warunkami, w tym
rozwiązania stosunku pracy.
Jeżeli żaden z rozpoznających Sądów nie rozpoznał powyższego warunku
emerytury, to pomiędzy podstawami wyroków zachodzi wyraźna sprzeczność. Po
ustaleniu przesłanki dotyczącej wymaganego okresu zatrudnienia (art. 184 ust. 1
ustawy), Sąd Apelacyjny zaakceptował przyznanie W. W. emerytury tak jakby
spełnione zostały wszystkie wymagania, z pominięciem warunku rozwiązania
stosunku pracy (art., 184 ust. 2 ustawy).
Tymczasem potrzeba wyjaśnienia powyższej kwestii wynikała z apelacji
organu rentowego, w której wskazywano na fakt kontynuowania zatrudnienia przez
W. W.
Wobec zasadności podstawy skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy orzekł
zgodnie z jej wnioskiem (art. 39815 § 1 k.p.c.).