Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 50/09 Generato dall'IA

Supreme Court denies early retirement due to recent self-employment insurance coverage violating statutory employee status requirements.

Numero d'incarto III UK 50/09
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland overturned the appellate court's decision granting early retirement to a claimant who had recently engaged in self-employment. The claimant argued that continuous pre-retirement benefits justified an earlier pension age, but the court found she failed to meet the statutory requirement of being an employee immediately prior to filing her claim. Consequently, the court ruled that her recent self-employment insurance coverage disqualified her from the specific employee status needed for early retirement under the relevant social security law.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 29 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych: An individual is not considered an employee for early retirement purposes if they are insured under social security for business activities immediately before filing the claim, thereby negating the requirement of continuous pre-retirement benefits without interruption by non-employment insurance.

Parole chiave

Generato dall'IA
early retirement eligibility employee status requirement self-employment insurance pre-retirement benefits social security law continuous employment period Supreme Court ruling

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
powołując art. 24, art. 29 i art. 46 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i
Art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
powołując art. 24, art. 29 i art. 46 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i
Art. 398 § 1 k.p.c.
przesłance wynikającej z art. 398 § 1 pkt 1 k.p.c.
Art. 108 § 2 k.p.c.
art. 385 k.p.c
art. 398 § 1 pkt 1 k.p.c
przesłance wynikającej z art. 398 § 1 pkt 1 k.p.c.
art. 39815 § 1 k.p.c
art. 39815 § 1 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art.
art. 108 § 2 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 50/09

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący)

SSN Bogusław Cudowski

SSN Zbigniew Hajn (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania M. S.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J.

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 marca 2010 r.,

skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 marca 2009 r.

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego

rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego

Sądowi Apelacyjnemu.

Uzasadnienie

Decyzją z 31 marca 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J.

powołując art. 24, art. 29 i art. 46 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r., nr 39, poz. 353 ze

zm.) odmówił wnioskodawczyni M. S. prawa do emerytury. W uzasadnieniu decyzji

Zakład podał, że wnioskodawczyni udowodniła łączny okres ubezpieczenia

wynoszący 34 lata, 9 miesięcy i 2 dni, w tym 31 lat, 8 miesięcy i 22 dni okresów

składkowych i 3 lata i 10 dni okresów nieskładkowych, jednakże nie przysługuje jej

prawo do emerytury, bowiem przed dniem zgłoszenia wniosku ostatnim tytułem

ubezpieczenia

wnioskodawczyni

było

ubezpieczenie

z

tytułu

prowadzonej

działalności gospodarczej.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. domagała się zmiany zaskarżonej

decyzji, przez przyznanie prawa do emerytury. Podniosła, że nieprzerwanie od

2003 r. pobiera świadczenie przedemerytalne, co uzasadnia przyznanie jej

emerytury w obniżonym wieku stosownie do dyspozycji art. 21 ust. 3 ustawy o

emeryturach i rentach z FUS.

Odpowiadając na odwołanie Zakład wniósł o jego oddalenie podtrzymując

swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. wyrokiem z dnia

22 października 2008 r. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał M.

S. prawo do emerytury od dnia złożenia wniosku. Sąd Okręgowy ustalił, że decyzją

z 14 marca 2004 r. Powiatowy Urząd Pracy w S. przyznał wnioskodawczyni prawo

do świadczenia przedemerytalnego począwszy od 2 grudnia 2003 r. Organ rentowy

decyzjami z 10 marca 2004 r. i z 5 września 2006 r. ustalił wysokość emerytury

odwołującej, celem obliczenia jej świadczenia przedemerytalnego. W decyzji z 5

września 2006 r. Zakład przyjął 29 lat 8 miesięcy i 8 dni okresów składkowych oraz

9 miesięcy i 19 dni okresów nieskładkowych. W dniu 9 stycznia 2006 r. M. S.

rozpoczęła działalność gospodarczą i z tego tytułu została objęta ubezpieczeniem

społecznym.

Sąd

Okręgowy

ustalił

także,

że

Zakład

przyjął

podleganie

ubezpieczeniu społecznemu przez wnioskodawczynię z tytułu pozostawania w

stosunku pracy przez okres wynoszący 29 lat, 11 miesięcy i 13 dni, wyłączając

okresy urlopów wychowawczych od 14 maja 1977 r. do 13 czerwca 1977 r. oraz od

15 czerwca 1978 r. do 31 października 1978 r., a także okres za który odwołująca

otrzymała odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o

pracę.

Sąd pierwszej instancji uznał, że M. S. nabyła prawo do emerytury na

podstawie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W ocenie Sądu

wnioskodawczyni spełniła przesłanki z art. 29 ust. 1, bowiem ukończyła 55 lat i

posiada niekwestionowane przez Zakład okresy składkowe i nieskładkowe

przenoszące 30 lat. Sąd uznał ponadto, że wnioskodawczyni posiada także ponad

trzydziestoletni

okres

podlegania

ubezpieczeniu

społecznemu

z

tytułu

pozostawania w stosunku pracy. Powołując się na treść art. 13 ust. 1 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz.

887 ze zmianami) oraz art. 186 kp Sąd stwierdził, że okresy urlopów

wychowawczych są okresami podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu

pozostawania w stosunku pracy.

W apelacji od tego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie art. 29 ust. 3

ustawy o emeryturach i rentach z FUS, kwestionując posiadanie przez

wnioskodawczynię wymaganego tym przepisem okresu podlegania ubezpieczeniu

społecznemu z tytułu umowy o pracę. Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego

wyroku i oddalenie odwołania. Podniósł, że zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o systemie

ubezpieczeń

społecznych

okres

urlopu

wychowawczego

jest

okresem

nieskładkowym, ponadto w jego trakcie pracownik nie świadczy pracy na rzecz

pracodawcy i nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę, wskutek czego stosunek

pracy jest zawieszony na czas trwania tego urlopu.

W wyroku zaskarżonym rozpoznawaną skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny

oddalił apelację.

Sąd Apelacyjny wskazując na sprzeczność w uznanych przez ZUS okresach

podlegania ubezpieczeniu w związku z pozostawaniem w stosunku pracy przez

wnioskodawczynię, zwrócił się do Zakładu o udzielenie informacji, jakie okresy i z

jakiego tytułu zostały uwzględnione wnioskodawczyni jako okresy składkowe i

nieskładkowe. W odpowiedzi pismem z 10 lutego 2009 r. organ rentowy wskazał,

że okresy składkowe wnioskodawczyni wynoszą 31 lat, 8 miesięcy i 22 dni, zaś

okresy wynikające z zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wynoszą 29 lat, 11

miesięcy i 13 dni, na które składa się 29 lat, 8 miesięcy i 11 dni okresów

składkowych oraz 3 miesiące i 2 dni okresu nieskładkowego (k. 41).

Sąd Apelacyjny podzielił pogląd apelującego o niemożności uznania

okresów przebywania przez wnioskodawczynię na urlopie wychowawczym jako

okresów spełniających kryteria z art. 29 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z

FUS. W świetle informacji przedstawionej przez Zakład, Sąd stwierdził, że

odwołująca się nie ma wymaganego okresu ubezpieczenia wynikającego z

pozostawania w stosunku pracy, jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia dla

rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem M. S. spełnia wszystkie warunki

wymienione w art. 29 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W

wyroku z 11 września 2007 r., II UK 44/07 (OSNP 2008 nr 21-22, poz. 323) Sąd

Najwyższy stwierdził, że osoba pobierająca świadczenie przedemerytalne nie traci

statusu „ubezpieczonego będącego pracownikiem" w rozumieniu art. 29 ustawy o

emeryturach i rentach z FUS. W ocenie Sądu Najwyższego osiągnięcie przez

ubezpieczonego wymaganego do przyznania emerytury wieku w trakcie pobierania

świadczenia przedemerytalnego, uprawnia go do emerytury, skoro prawo do

świadczenia zostało uzyskane w związku z podleganiem pracowniczemu

ubezpieczeniu społecznemu. Warunkiem nabycia emerytury w obniżonym wieku

przez

taką

osobę

jest

nieprzerwane

korzystanie,

do

czasu

osiągnięcia

wymaganego wieku, z uzyskanego po ustaniu stosunku pracy prawa do

świadczenia przedemerytalnego. Pogląd ten potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z

4 stycznia 2008 r., I UK 198/07 (LEX 442846). Stanowisko to Sąd Apelacyjny

zaakceptował w orzeczeniu z 19 lutego o sygn. akt III AUa 90/09, podziela je także

Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym sprawę. Pozwala ono na uznanie, że

okres objęcia M. S. ubezpieczeniem z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności

gospodarczej od 10 stycznia 2006 r. do 19 stycznia 2008 r., nie może stanowić

przeszkody w uznaniu, że spełnia ona warunek wymieniony w art. 29 ust. 2 pkt 1

wyżej opisanej ustawy emerytalno - rentowej.

Wnioskodawczyni

przed

złożeniem

wniosku

o

emeryturę

pobierała

nieprzerwanie świadczenie przedemerytalne od 2 grudnia 2003 r., poprzedzone

nieprzerwanym okresem pracy od 1 stycznia 1995 r. do 31 października 2003 r. w

„Z. " sp. z o.o. Wobec tego M. S. w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania

ubezpieczeniu

społecznemu

poprzedzających

przyznanie

jej

świadczenia

przedemerytalnego, przez cały ten okres pozostawała w stosunku pracy. Spełnia

więc warunek nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku wymieniony w art.

29 ust. 2 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W tym stanie rzeczy apelacja nie mogła odnieść skutku, wobec braku

podstaw faktycznych i prawnych, dlatego orzeczono o jej oddaleniu na podstawie

art. 385 k.p.c.

Organ rentowy zaskarżył w całości wyrok Sądu Apelacyjnego, opierając

skargę kasacyjną na podstawie naruszenia prawa materialnego, przez błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i ustalenie, że

odwołująca się spełnia warunki do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury

mimo, że bezpośrednio przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę podlegała

ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz w

okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu nie

pozostawała w stosunku pracy przez okres co najmniej 6 miesięcy, to jest na

przesłance wynikającej z art. 398 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go

wyroku Sądu Okręgowego w K. z 22 października 2008 r. i oddalenie odwołania M.

S. od decyzji organu rentowego z 31 marca 2008 r. to jest orzeczenie co do istoty

sprawy, ponieważ podstawa naruszenia prawa materialnego jest uzasadniona;

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu .

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniono potrzebą wykładni

art. 29 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) odnośnie właściwego

stosowania zapisu art. 29 ust. 2 pkt 2 „w okresie ostatnich 24 miesięcy podleganiu

ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu

pozostawał w stosunku pracy przez co najmniej 6 miesięcy" w sytuacji przyjęcia, że

spełniony jest warunek z art. 29 ust. 2 pkt 1 to jest, że ostatnim ubezpieczeniem

przed złożeniem wniosku o emeryturę było ubezpieczenie pracownicze, traktując

nieskładkowy okres pobierania świadczenia przedemerytalnego, jako okres

ubezpieczenia pracowniczego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ rentowy wskazał na konieczność

badania kwestii tytułu ubezpieczenia jakiemu wnioskodawca podlegał przed

osiągnięciem wieku emerytalnego. Jeżeli to ubezpieczenie było z innego tytułu niż

zatrudnienie to nie jest spełniona przesłanka do nabycia emerytury na podstawie

art. 29 wyżej wymienionej ustawy. W niniejszej sprawie w okresie 24 miesięcy

przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę i osiągnięciem wymaganego wieku

emerytalnego wnioskodawczyni podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu

prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższe uzasadnia przyjęcie skargi do

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W uchwale składu siedmiu sędziów z 17 grudnia 2009 r., I UZP 7/09 (LEX nr

533221, Biuletyn Sądu Najwyższego 2009 nr 12, poz. 26) Sąd Najwyższy

stwierdził, że ubezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy po

rozwiązaniu stosunku pracy do czasu złożenia wniosku o wcześniejszą emeryturę

otrzymywali świadczenie przedemerytalne i w okresie jego pobierania zawarli

umowę zlecenia, z tytułu której podlegali ubezpieczeniom społecznym, nie mogą

być uznani za ubezpieczonych, którzy ostatnio, przed zgłoszeniem wniosku o

emeryturę, byli pracownikami w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17

grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227).

W

uzasadnieniu

powyższej

uchwały

Sąd

Najwyższy

przedstawił

i

szczegółowo oraz przekonująco uzasadnił szerszą podstawę wyrażonego w niej

poglądu prawnego, wskazując że przesłanka z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy

emerytalnej jest spełniona tylko wówczas, gdy pomiędzy ustaniem ostatniego

stosunku pracy a złożeniem wniosku o emeryturę nie wystąpił żaden okres

podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu niezwiązanego z zatrudnieniem w

charakterze pracownika. Pobieranie po ustaniu stosunku pracy świadczenia

przedemerytalnego nie niweczy zatem możliwości spełnienia omawianego warunku

dopóty, dopóki osoba je otrzymująca nie podejmie działalności objętej przymusem

ubezpieczeń społecznych z innego tytułu niż pracowniczy. Ubezpieczonego

ostatnio przed złożeniem wniosku o emeryturę z tytułu niezwiązanego z

zatrudnieniem w charakterze pracownika (w tym z tytułu umowy zlecenia) nie

można bowiem uznać za pracownika w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy

emerytalnej.

W

rozpoznawanej

sprawie

jest

bezsporne,

że

wnioskodawczyni

nieprzerwanie od 2003 r. pobierała świadczenie przedemerytalne. W okresie

pobierania tego świadczenia podlegała od 10 stycznia 2006 r. do 19 stycznia 2008

r. ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W

dniu 4 marca 2008 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa do

emerytury.

W świetle okoliczności faktycznych sprawy nie ma więc wątpliwości, że

wnioskodawczyni nie była ostatnio przed zgłoszeniem wniosku pracownikiem,

ponieważ do 19 stycznia 2008 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu

prowadzenia działalności gospodarczej. Nie spełniła zatem warunku określonego w

art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy emerytalnej.

Ponadto z powyżej wskazanych dat zgłoszenia wniosku o przyznanie

emerytury i podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia

działalności gospodarczej wynika, że w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania

ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym,

poprzedzających dzień złożenia wniosku o emeryturę, nie pozostawała ona w

stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy. Nie spełniła więc również warunku

określonego w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy emerytalnej.

Wobec powyższego trafny okazał się kasacyjny zarzut naruszenia przez

zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego art. 29 ust. 2 (jak doprecyzowano w

uzasadnieniu podstawy skargi) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i

rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 39815 § 1 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego - na podstawie art.

108 § 2 k.p.c. w związku z 39821 k.p.c.