Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 40/16 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses pension claim for work in special conditions, ruling grinding work distinct from nearby lathe work.

Numero d'incarto III UK 40/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the pension applicant's appeal against a Social Insurance Fund decision denying retirement benefits due to insufficient proof of fifteen years of work in special conditions. The lower court found that while the applicant worked as a grinder, his later duties as a lathe operator and machine operator were not equivalent to grinding work, despite being performed in the same noisy hall. The court held that work performed in the vicinity of grinding does not qualify as grinding work under the relevant list, even if part of a continuous technological process. Consequently, the applicant failed to meet the statutory requirements for the special conditions pension.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 17 ust. 1 k.r.s.; Art. 17 ust. 2 k.r.s.: Work performed in the vicinity of grinding does not qualify as grinding work for the purpose of special conditions pension, even if part of a continuous technological process.

Parole chiave

Generato dall'IA
pension special conditions grinding work definition vicinity of grinding continuous technological process Social Insurance Fund work environment hazards pension eligibility criteria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 17 ust. 1 k.r.s.
Art. 17 ust. 2 k.r.s.
art. 5 k.p.c
Skarga kasacyjna wnioskodawcy nie ma uzasadnionych podstaw.Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych Sąd Najwyższy stwierdza, że pierwszy z nich jest bezpodstawny, ponieważ Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 5 k.p.c.
art. 227 k.p.c
art. 391 § 1 k.p.c
art. 3 k.p.c
art. 299 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
9 stycznia 2008 r., I UK 192/07
wykładnia pojęcia „prace przy spawaniu” w wyrokach Sądu Najwyższego z: 9 stycznia 2008 r., I UK 192/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz.
8 czerwca 2011 r., I UK 393/10
15 grudnia 2011 r., II UK 106/11
20 listopada 2014 r., I UK 127/14
4 marca 2014, III UK 74/13
13 czerwca 2014 r., II UK 51/14
19 sierpnia 2015 r., II UK 29/15
II PK 134/13
Supreme Court dismisses appeal regarding wrongful termination of hospital director's representation in labor dispute.
II PK 366/12
Supreme Court quashes labor court verdict for failure to inform employee of statute of limitations extension options.
I UK 267/10
Supreme Court dismisses appeal on pension rights, ruling no legal need for free legal aid existed.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 40/16 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący)‎SSN Dawid Miąsik (sprawozdawca)‎SSN Krzysztof Rączka w sprawie z odwołania J. K.‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w [...]‎o prawo do emerytury,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 grudnia 2016 r.,‎skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]‎z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt III AUa …/15, 1. oddala skargę kasacyjną, 2. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Decyzją z 3 listopada 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (organ rentowy) odmówił J. K. (wnioskodawca) prawa do emerytury, z uwagi na nieudokumentowanie 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł wnioskodawca, domagając się ustalenia prawa do świadczenia, argumentując iż pracował w warunkach szczególnych ponad 15 lat w Zakładzie Produkcji Sprężarek jako ślusarz, szlifierz i tokarz automatowy. Wyrokiem z 29 kwietnia 2015 r., VII U ../14 Sąd Okręgowy w [...] zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury do 27 października 2014 r.Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca, urodzony 12 lutego 1954 r., składając 27 października 2014 r. wniosek o emeryturę, udowodnił 27 lat 2 miesiące i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz brak członkostwa w otwartym funduszu emerytalnym.

Sąd Okręgowy ustalił ponadto, że wnioskodawca 1 września 1971 r. został przyjęty do Zakładów Elektromaszynowych [...] na naukę zawodu ślusarz, a następnie, po zakończeniu zasadniczej służby wojskowej, od 4 listopada 1976 r. został zatrudniony jako szlifierz. W dniu 9 kwietnia 1985 r. wnioskodawcę dyscyplinarnie zwolniono z pracy, po czym 26 kwietnia został ponownie zatrudniony jako tokarz automatowy. Od 4 stycznia 1994 r. wnioskodawca pracował na stanowisku operatora obróbki zespołu. W okresie od 10 stycznia do 31 sierpnia 1998 r. wnioskodawca przebywał na urlopie bezpłatnym.

Stosunek pracy wnioskodawcy został rozwiązany 1 października 1998 r. W okresie od 2 października 1998 r. do 30 września 2000 r. wnioskodawca pracował jako tokarz-tłoczarz. Sąd pierwszej instancji ustalił, że do zadań wnioskodawcy wykonywanych w trakcie pracy na stanowisku szlifierza należało szlifowanie odlewów żeliwnych na hali przy pomocy szlifierki przelotowej. Jako tokarz wytaczał odlewy, wiercił w nich otwory i ponownie wytaczał, zaś jako operator obróbki zespołu zajmował się wytaczaniem odlewów przy pomocy zautomatyzowanej maszyny.

Wnioskodawca w całym okresie zatrudnienia pracował na jednej hali, na której panował hałas i silne zapylenia, m. in. powodowane przez opiłki metalu. W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne uznanie, iż wnioskodawca wykonywał pracę w warunkach szczególnych od 4 listopada 1976 r. do 9 kwietnia 1985 r. jako szlifierz i od 26 kwietnia 1985 r. do 31 grudnia 1998 r. jako tokarz, tokarz automatowy i operator obróbki zespołu, czyli łącznie 22 lata, miesiąc i 12 dni. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że wykonywana przez wnioskodawcę praca na stanowisku szlifierza została ujęta w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. z 1998 r.

Nr 8, poz. 4 ze zm., dalej jako rozporządzenie z 7 lutego 1983 r.), dziale III, pod pozycją 78 - szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych i polerowanie mechaniczne, zaś pracę na pozostałych stanowiskach Sąd Okręgowy przyporządkował do wykazu A, działu III, poz. 23 - wybijanie, oczyszczanie i wykańczanie odlewów. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł organ rentowy, zaskarżając go w całości. W uzasadnieniu apelacji organ rentowy zakwestionował ustalenie Sądu Okręgowego, dotyczące okresu wykonywania przez wnioskodawcę pracy w warunkach szczególnych, w zakresie dotyczącym zakwalifikowania wykonywanej przez wnioskodawcę pracy na stanowisku tokarz i operator obrabiarek zespołowych jako wymienionej w wykazie A, dziele III pod poz.

23. W ocenie organu rentowego pod ww. pozycją w wykazie A mieści się obrabianie surowych odlewów, wykonywane jedynie w odlewniach staliwa, żeliwa, metali nieżelaznych i rur, nie zaś obrabianie na maszynie gotowych już, dowiezionych z odlewni odlewów. W związku z tym praca wnioskodawcy na stanowisku tokarz i operator obróbki zespołu nie może zostać zakwalifikowana jako praca w warunkach szczególnych. Wyrokiem z 14 października 2015 r., III AUa …/15 Sąd Apelacyjny w [...] zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie.

Sąd Apelacyjny uznał, że dla przyjęcia, że praca była wykonywana w warunkach szczególnych decydujące znaczenia ma wymienienie tej pracy w rozporządzeniu z 7 lutego 1983 r. i w stanowiącym załącznik do niego wykazie A oraz wykonywanie pracy w zakładzie należącym do branży wymienionej we wskazanym załączniku. Sąd Apelacyjny, kontestując ustalenia Sądu Okręgowego, w pierwszej kolejności zwrócił uwagę, iż w przedstawionym przez wnioskodawcę świadectwie pracy nie zostało określone jakiemu rodzajowi pracy, ujętemu w rozporządzeniu z 7 lutego 1983 r., odpowiada praca wykonywana przez wnioskodawcę, nie został również określony dział ani pozycja z ww. rozporządzenia, ponadto nie wskazano także przepisów resortowych, które dowodziłyby, że praca świadczona przez wnioskodawcę była pracą w warunkach szczególnych.

Zaznaczając, że przedstawienie świadectwa pracy w warunkach szczególnych nie przesądza o uznaniu, iż praca taka faktycznie była świadczona w warunkach szczególnych, Sąd Apelacyjny uznał, że z materiału dowodowego nie wynika, by wnioskodawca w okresie od 26 kwietnia 1985 r. do 1 października 1998 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów prac wymienionych w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Sąd Apelacyjny zauważył, że przy analizowaniu materiału dowodowego Sąd pierwszej instancji nie zwrócił uwagi, iż praca wymieniona w wykazie A, dziale III pod poz. 23 powinna być wykonywana w odlewniach staliwa, żeliwa, matali nieżelaznych i rur, zaś wnioskodawca obrabiał gotowe już odlewy, na potrzeby produkcji części do maszyn.

Nie ulega wątpliwości, iż warunki szkodliwe przy obróbce odlewu w odlewni są inne niż przy wytaczaniu części do maszyn z już gotowego odlewu tylko zaś praca w odlewni została ujęta w wykazie A, dziale III, pod poz. 23, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Sąd Apelacyjny stwierdził, że bez wątpienia praca wykonywana przez wnioskodawcę na stanowisku szlifierza, w okresie od 1976 do 1985 r., jest pracą w warunkach szczególnych, jednakże pracy na stanowisku tokarza, polegającej na wytaczaniu części do maszyn, nie można uznać za prace w warunkach szczególnych, ponieważ nie była wykonywana w branży odlewniczej i nie można jej przyporządkować także do prac różnych, wymienionych w dziale XIV wykazu A.

Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska wnioskodawcy, jakoby okoliczność, iż praca była wykonywana na hali, na której panował hałas oraz silne zapylenie z opiłków metali, przesądzała o uznaniu jej za pracę w warunkach szczególnych. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł wnioskodawca, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego i drugoinstancyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) art. 5 k.p.c. w zw. z 217 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez zaniechanie przez Sąd Apelacyjny pouczenia ubezpieczonego występującego bez profesjonalnego pełnomocnika o obowiązku przeprowadzenia niezbędnych czynności procesowych, mających na celu udowodnienie okoliczności faktycznych o istotnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, w następstwie czego Sąd Apelacyjny przeprowadził jedynie ograniczone postępowanie dowodowe, zaś w sytuacji gdyby Sądy pierwszej i drugiej instancji pouczyły ubezpieczonego o jego możliwościach w zakresie dowodzenia i o jego negatywnych skutkach, wówczas inicjatywa dowodowa ubezpieczonego byłaby szersza, a w konsekwencji ubezpieczony innymi źródłami dowodowymi wykazałby, że obowiązki służbowe jakie wykonywał na zajmowanych stanowiskach w zakładzie pracy uzasadniały zaliczenie świadczonej przez niego pracy do działu III, pod poz. 78 wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia, a tym samym, że świadczona przez niego praca była wykonywana w warunkach szczególnych;

2) art. 3 k.p.c. w zw. z art. 232 zdanie drugie k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez zaniechanie przez Sąd dopuszczenia z urzędu dowodu z przesłuchania świadków na okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. w szczególności na okoliczność wykazania, jakiego rodzaju była wykonywana przez ubezpieczonego praca i pod jaką pozycję należy ją zakwalifikować, bez względu na zajmowane przez niego stanowiska służbowe, w szczególności że Sąd pierwszej, a następnie drugiej instancji ograniczył postępowanie dowodowe jedynie do przeprowadzenia dowodu z dokumentów i dowodu z przesłuchania ubezpieczonego w trybie art. 299 k.p.c., w sytuacji gdy wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności było możliwe po przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków - współpracowników ubezpieczonego;

3) art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 32 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna) przez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że ubezpieczony nie spełnił wymaganych prawem warunków do otrzymania emerytury przysługującej mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., w szczególności, że organ rentowy nie uznał ubezpieczonego jako pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach, tj. pracownika zatrudnionego przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia, w sytuacji gdy rodzaj wykonywanej przez niego pracy na stanowisku szlifierza, tokarza i operatora obrabiarek zespołowych w pełni przemawiały za kwalifikacją wykonywanej pracy jako pracy w szczególnych warunkach, tym bardziej że ww. prace wymienione są w przedmiotowym rozporządzeniu; 4) § 2 ust. 1 rozporządzenia 7 lutego 1983 r. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie można uznać okresu pracy ubezpieczonego pomiędzy 26 kwietnia 1985 r. a 1 stycznia 1998 r. w Zakładzie Produkcji Sprężarek Hermetycznych [...] za okres pracy uzasadniający prawo do świadczenia na zasadach określonych w rozporządzeniu, pomimo, że ubezpieczony wykonywał pracę na poszczególnych stanowiskach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Sąd nie uznał tej pracy za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na skutek błędnego zakwalifikowania pracy wykonywanej na stanowisku tokarza i operatora obrabiarek zespołowych pod poz. 23 w wykazie A, dziale III, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jako „wybijanie, oczyszczanie i wykańczanie odlewów”, w sytuacji gdy dokonując wcześniejszego zakwalifikowania zakładu pracodawcy do branży przemysłu metalowego, a nie branży odlewniczej, prawidłowa subsumcja powinna prowadzić do zakwalifikowania tych prac do prac wymienionych pod poz. 78 w wykazie A, dziale III ww. rozporządzenia, tj. jako „szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne”; 5) § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia 7 lutego 1983 r. przez niewłaściwe zastosowanie w następstwie którego Sąd bezpodstawnie przyjął, że ubezpieczony w okresie od 26 kwietnia 1985 r. do 1 stycznia 1998 r. nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na zajmowanych przez niego stanowiskach, a w konsekwencji, że nie wykazał co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach, w sytuacji gdy okoliczności sprawy wskazywały, iż ubezpieczony we wskazanym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał prace wymienione w wykazie A dział III pkt 78, stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia, a tym samym ubezpieczony udowodnił wymagany prawem okres zatrudnienia w warunkach szczególnych uprawniający go do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym od powszechnego; 6) § 1 ust. 1 i 2 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia 7 lutego 1983 r. w zw. z załącznikiem do ww. rozporządzenia - wykazem A, dział III, poz. 23 przez niewłaściwe zastosowanie, w następstwie którego Sąd błędnie przyjął, że ubezpieczony nie pracował w szczególnych warunkach, w sytuacji gdy wykonywana przez niego praca na stanowisku tokarza i operatora obrabiarek zespołowych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, spełniała przesłanki, aby zakwalifikować ją do pracy wymienionej w załączniku do ww. rozporządzenia - w wykazie A, dziale III, poz. 78 - „szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne” - właściwej dla branży przemysłu metalowego, a nie pod poz. 23 - „wybijanie, oczyszczanie i wykańczanie odlewów” - właściwej dla branży odlewniczej.W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawcy organ rentowy wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna wnioskodawcy nie ma uzasadnionych podstaw.Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych Sąd Najwyższy stwierdza, że pierwszy z nich jest bezpodstawny, ponieważ Sąd Apelacyjny nie naruszył art. 5 k.p.c. Z okoliczności sprawy nie wynika, by powód zachowywał się w postępowaniu w sposób nieporadny, uzasadniający udzielanie mu stosownych wskazówek oraz podejmowanie czynności dowodowych z urzędu przez sąd ubezpieczeń społecznych (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 27 lutego 2014 r., II PK 134/13, LEX nr 1455113; 4 września 2013 r., II PK 366/12, LEX nr 1422148; 20 stycznia 2011 r., I UK 267/10, LEX nr 738537).

Drugi zarzut procesowy jest również niezasadny, ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do powzięcia wątpliwości w przedmiocie charakteru czynności wykonywanych przez powoda w okresie zatrudnienia na stanowisku tokarza i operatora obrabiarek zespołowych. Zarzut ten pełnomocnik procesowy zgłosił zgodnie z przyjętą przez niego koncepcją, iż mimo że zgromadzone w sprawie dokumenty oraz wyjaśnienia powoda wskazywały, że w spornym okresie był zatrudniony na stanowisku tokarza oraz operatora obrabiarek zespołowych i wykonywał prace polegające na wytaczaniu odlewów, wierceniu w nich otworów i ponownym wytaczaniu, w okresie późniejszym przy użyciu zautomatyzowanej maszyny, to należało przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe na okoliczności przeczące tym dokumentom i wyjaśnieniom, gdyż - według koncepcji pełnomocnika - powód zatrudniony na stanowisku tokarza oraz operatora obrabiarek zespołowych wykonywał w rzeczywistości pracę szlifierza.

Przy takim materiale dowodowym, jaki został zgromadzony nie było zaś podstaw do podejmowania przez Sąd Apelacyjny czynności z urzędu w celu wyjaśnienia rzeczywistego charakteru pracy wykonywanej przez powoda.Niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem kwalifikacja pracy jako pracy w warunkach szczególnych odbywa się na podstawie kryterium stanowiskowo-branżowego (czyli konkretne stanowisko w określonej branży). Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia i uciążliwości w oddzielnych działach oraz przypisanie poszczególnych stanowisk pracy do odrębnych gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe, gdyż konkretne stanowisko jest narażone na ekspozycję czynników szkodliwych w stopniu mniejszym lub większym w zależności od tego, w którym dziale gospodarki (branży) jest umiejscowione.

Dlatego konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym właściwym dla danego działu gospodarki. Oznacza to, że przynależność pracodawcy do określonej gałęzi gospodarki ma znaczenie istotne i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 19 maja 2011 r., III UK 174/10, LEX nr 901652; 3 czerwca 2008 r., I UK 381/07, LEX nr 494112; 16 czerwca 2009 r., I UK 20/09, LEX nr 515698; 16 czerwca 2009 r., I UK 24/09, LEX nr 518067; 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, LEX nr 619638; 19 maja 2011 r., III UK 174/10, LEX nr 901652).

Od kryterium branżowego można odstąpić w pewnych sytuacjach, gdy wykonywana jest praca uznana za szkodliwą dla jednej branży, mimo iż warunki jej wykonywania w innej branży są tak samo szkodliwe. Jeżeli pracownik w ramach swoich obowiązków stale i w pełnym wymiarze czasu pracy narażony był na działanie tych samych czynników, na które narażeni byli pracownicy innego działu przemysłu, w ramach którego to działu takie same prace zaliczane są do pracy w szczególnych warunkach, to zróżnicowanie tych stanowisk pracy musiałoby być uznane za naruszające zasadę równości w zakresie uprawnień do ubezpieczenia społecznego pracowników wykonujących taką samą pracę (zob. wyroki Sądu Najwyższego z: 3 sierpnia 2016 r., I UK 282/15, niepublikowany; 26 marca 2014 r., II UK 368/13, OSNP 2015 nr 7, poz. 99; 6 lutego 2014 r., I UK 314/13, OSNP 2015 nr 5, poz. 66; 9 marca 2010 r., I UK 324/09, LEX nr 1001287).

Zasadą jednak jest, że wykonywanie takiej samej pracy w innej branży, bądź przypisywanie stanowiska do branży, w której nie zostało ono wymienione nie może prowadzić do uznania tej pracy za wykonywaną w warunkach szczególnych (wyrok Sądu Najwyższego z 5 maja 2016 r., III UK 121/15, LEX nr 2080883).Z wiążących dla Sądu Najwyższego ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie wynika, że wnioskodawca w spornym okresie zajmował się wykorzystywaniem odlewów do produkcji wyrobu finalnego. Nie jest to praca, którą zakwalifikować można jako praca przy wykańczaniu odlewów, przez którą rozumieć należy śrutowanie i szlifowanie powierzchni odlewów, naprawę spawaniem oraz wstępną obróbkę mechaniczną (skórowanie).

Chodzi o tak zwaną obróbkę wykańczającą odlew po wybiciu odlewu z formy, gdy zachodzi konieczność oczyszczenia odlewu z przywartej masy formierskiej, bądź gdy odlew po takim oczyszczeniu lub wykonaniu detali ma być produktem finalnym. Korzysta się wówczas z urządzeń szlifierskich, zatem szkodliwość pracy przy wykańczaniu odlewów jest porównywalna z pracą szlifierza. Nie można natomiast traktować wytwarzania z odlewu wyrobu finalnego (części zamiennej) na tokarkach, jako pracy polegającej na wykańczaniu odlewu w przyjętym powyżej rozumieniu.

Inny jest bowiem przedmiot tej pracy, używa się innych narzędzi oraz wykonuje się ją w innych warunkach (poza odlewnią). Nie ulega zatem najmniejszej wątpliwości, że warunki pracy tokarza (operatora obrabiarek zespołowych) nie są tak samo szkodliwe, jak warunki pracy przy wykańczaniu odlewów w odlewniach, gdzie podstawowe zagrożenie dla życia i zdrowia pracowników stanowi wysokie stężenie pyłu, zagrożenie poparzeniem i gorący mikroklimat. Brak jest więc podstaw do zakwalifikowania pracy wykonywanej przez skarżącego za pracę wymienioną w wykazie A, dziale III pod poz. 23.Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia prawa materialnego przez błędne zakwalifikowanie pracy wykonywanej w spornym okresie przez wnioskodawcę i następstw podnoszonej błędnej kwalifikacji, Sąd Najwyższy stwierdza, że są one bezzasadne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sam wnioskodawca w toku postępowania przed Sądem pierwszej, jak i drugiej instancji nie twierdził, jakoby wykonywał w całym okresie swojego zatrudnienia pracę szlifierza. Przeciwnie, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że powód najpierw wykonywał pracę szlifierza, a następnie tokarza i operatora obrabiarek zespołowych, która to praca nie była pracą tożsamą z pracą szlifierza, była zaś wykonywana w tych samych warunkach otoczenia, na tej samej hali. Twierdzenia dotyczące błędnej kwalifikacji pracy wykonywanej przez wnioskodawcę zostały podniesione przez pełnomocnika procesowego w skardze kasacyjnej, jak to już zostało wyżej wspomniane, i stanowią jego własną koncepcję, nieznajdującą oparcia w materiale dowodowym.

Z ustaleń faktycznych w sprawie wynika jedynie, że pracę wnioskodawcy na stanowisku tokarza i operatora obrabiarek zespołowych można zakwalifikować co najwyżej jako pracę wykonywaną w bezpośrednim sąsiedztwie szlifowania, nie zaś jako pracę wykonywane w przebiegu procesu szlifowania. O ile więc te drugie zostały ujęte w wykazie A, dziele III pod poz. 78, o tyle prace wykonywanie w sąsiedztwie szlifowania nie mogą zostać zakwalifikowane jako prace przy szlifowaniu, nawet w sytuacji, gdy stanowiły jeden ciąg technologiczny umożliwiający osiągniecie finalnego efektu (por. wykładnia pojęcia „prace przy spawaniu” w wyrokach Sądu Najwyższego z: 9 stycznia 2008 r., I UK 192/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 79; 8 czerwca 2011 r., I UK 393/10, LEX nr 950426; 15 grudnia 2011 r., II UK 106/11, LEX nr 1130389; 20 listopada 2014 r., I UK 127/14, LEX nr 1552141; 4 marca 2014, III UK 74/13, LEX nr 1620565 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 czerwca 2014 r., II UK 51/14, LEX nr 1738490; 19 sierpnia 2015 r., II UK 29/15, niepublikowane).

W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd Apelacyjny dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. kc