Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 394/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed tax liability claim against company manager for insufficient company assets.

Numero d'incarto III UK 394/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal filed by a former company president against a social security debt order. The lower courts established that the company owed over 4.7 million zloty in unpaid social contributions and had no liquid assets to satisfy creditors. The court rejected the argument that the company's lack of funds justified the manager's personal liability, ruling that the appeal merely expressed disagreement rather than proving a legal error.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej; Art. 3989 § 2 k.p.c.: A manager's personal liability for company debts does not arise solely because the company lacks sufficient assets to pay creditors.

Parole chiave

Generato dall'IA
tax liability company manager social security contributions insufficient assets cassation appeal personal responsibility tax enforcement colpa d'organizzazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U.
Prawo upadłościowe
k.p.c.
233 § 1 k.p.c. jego ustalenia były trafne.
art. 233 § 1 k.p.c
328 § 2, art. 233 § 1, art.
art. 385 k.p.c
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c
W przepisie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
art. 3984 k.p.c
Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c.
art. 382 k.p.c
227 i art. 382 k.p.c.), pojmowanych jako zbiór reguł i zasad uderzających, bo uprawniających wierzyciela do żądania spłaty należności, od odwołującego się.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.
art. 3989 § 2 k.p.c
382 k.p.c.), pojmowanych jako zbiór reguł i zasad uderzających, bo uprawniających wierzyciela do żądania spłaty należności, od odwołującego się.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II UK 317/07
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz.
I UK 339/07
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz.
I UK 218/07
100; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616).
I PK 227/02
Supreme Court dismissed cassation as clear legal error did not affect the final judgment outcome.
I UK 285/07
230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133).
I UK 46/08
230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133).
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 394/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania A. L. ‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. ‎z udziałem T. P. , R. Sp. z o.o. w W. ‎o odpowiedzialność członka zarządu,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 maja 2020 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019 r., oddalił apelację A. L. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 lutego 2018 r. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 15 listopada 2016 r., w której stwierdzono, że A. L. jako prezes zarządu R. Sp. z o.o. w W. ponosi odpowiedzialność solidarnie ze spółką za jej zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne za okres od grudnia 2010 r. do stycznia 2016 r.W sprawie ustalono, że R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej Spółka) rozpoczęła działalność w 2003 r., prowadząc działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług o profilu informatycznym.

Uchwałą Zgromadzenia Wspólników Spółki A. L. (dalej także jako odwołujący się) został powołany na stanowisko prezesa zarządu (2003 r.). Spółka była zobowiązania do uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne i z tego obowiązku nie wywiązywała się, zalegając z opłatą składek w łącznej wysokości 4.753.437,10 zł. Z jej bilansu wynika strata netto w kwocie 1.622.489,00 zł. Sytuacja finansowa spółki z biegiem lat pogarszała się. Organ rentowy skierował egzekucję do rachunków bankowych dłużnika, uzyskując informację o zbiegu z egzekucją administracyjną i sądową.

Stąd dalsze czynności przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. W toku prowadzonych czynności, poborca skarbowy sporządził protokół o stanie majątkowym Spółki, z którego wynikało, że nie posiada ona nieruchomości, zaś ruchomości (samochód osobowy F.) nie przedstawia większej wartości pozwalającej na pokrycie powstałego zadłużenia. Z uwagi na powyższe organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r. umorzył ją z powodu bezskuteczności.Dalej stwierdzono, że pozwany złożył wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, obejmującej likwidację jej majątku.

Sąd Rejonowy w W. , postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r., zabezpieczył majątek Spółki przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego, a postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r. oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 Prawo upadłościowe. W rezultacie komornik sądowy w dniu 28 listopada 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki z uwagi na jego bezskuteczność.Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawy odpowiedzialności odwołującego się należy upatrywać w treści art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 900, dalej jako Ordynacja podatkowa). Zdaniem tego Sądu, odwołujący się nie wskazał żadnego mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości składkowych i tym samym nie wykazał, by w jego przypadku spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Odwołujący się nie wykazał również, aby we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości. W odniesieniu do posiadania udziałów w L. Sp. z o.o., Sąd podniósł, że są one bezwartościowe, gdyż jedyny jej majątek stanowiło nieprzydatne i niezbywalne oprogramowanie, którego wartość w sprawozdaniu została przyjęta na kwotę 0 zł.Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację odwołującego się, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, bowiem w świetle art. 233 § 1 k.p.c. jego ustalenia były trafne.

Wstępnie wyjaśnił przesłanki pojęcia bezskuteczności egzekucji, oceniając zgromadzone w sprawie dowody i powołując się na poglądy judykatury. Finalnie stwierdził brak majątku Spółki oraz fakt, że odwołujący się nie wykazał przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Okoliczność posiadania udziałów w L. była bezsporna, lecz udziały te nie miały żadnego realnego znaczenia, zwłaszcza w kontekście obowiązku wskazania mienia, które w znacznej części zaspokoi wierzyciela. Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutu odnośnie do przedawnienia zobowiązania odwołującego się, wskazując, że pięcioletni termin (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej) należy liczyć od końca 2011 r., a więc wydanie decyzji w dniu 15 listopada 2016 r. nie doprowadziło do jego naruszenia.

W konsekwencji apelacja odwołującego się podlegała oddaleniu z mocy art. 385 k.p.c.Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik odwołującego się, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości i domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania autor wskazał, że jest ona oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Jego zdaniem, już pobieżna analiza postaw kasacyjnych wskazuje na niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 6, 227, 278 § 1, 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 316 i 382 k.p.c., zwłaszcza że: (-) decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności została podjęta bez komplementarnej i rzetelnej analizy okoliczności występujących obiektywnie w sprawie; (-) pominięto udziały Spółki w L. , a więc realnie istniejący majątek pozwalający na zaspokojenie zobowiązania; (-) w zaskarżonym wyroku bezpodstawnie przyjęto przesłankę bezskuteczności egzekucji; (-) stanowisko Sądu Apelacyjnego jest wewnętrznie sprzeczne i nielogiczne z racji naruszenia szeregu przepisów postępowania, co finalnie powinno prowadzić do wyeliminowania tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W przepisie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. chodzi o oczywiste, widoczne prima facie naruszenie przepisów prawa (procesowego lub materialnego), które polega na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c. (a tak rzecz rozumie skarżący, odwołując się do niewłaściwego zastosowania lub błędnej jego wykładni), lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494; z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616).

Innymi słowy, o ziszczeniu się przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie decyduje powielenie argumentacji, jaka została przytoczona w zarzutach. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133).

Jeżeli skarżący upatruje zasadności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w naruszeniu tych samych norm, na które powołał się w zarzutach, to w jego uzasadnieniu winien skonkretyzować dane uchybienie. Jednak skarżący nie sprostał powyższym wymogom, tym samym skarga kasacyjna nie może być przyjęta do merytorycznego rozpoznania.Nie mamy w sprawie do czynienia z oczywistym naruszeniem art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem wnioskowanie w odniesieniu do postanowienia o umorzeniu egzekucji, czy też oddalenia wniosku o ogłoszeniu upadłości zostało oparte na ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych.

Sąd Apelacyjny w pisemnych motywach wyjaśnił, jakie przesłanki dowiodły o istnieniu podstaw do objęcia odwołującego się hipotezą tego przepisu. Dane rozumowanie nie jest sprzeczne z powszechnie obowiązującą wykładnią prawa, a tym bardziej nie jest atypowe czy też nielogiczne. Wręcz przeciwnie precyzyjnie wskazano, jakie elementy złożyły się na ten proces (czynności związane z poszukiwaniem środków pieniężnych na rachunkach bankowych, ocena wartości udziałów w innej spółce czy też wartość rzeczy ruchomych dłużnika, umorzenie postępowania upadłościowego z uwagi na brak środków).

Szczególnie aspekt wyceny udziałów L. staje się adekwatną miarą oceny siły argumentów skarżącego w kontekście przedmiotowej przesłanki przedsądu. W tej mierze Sąd Apelacyjny przyjął, że wartość tych udziałów wynosi 0 zł. Nie było to domniemanie dowolne sądu, lecz efekt oceny wprowadzonych do procesu dowodów. Hipotetyczne rozważania o rzeczywistej wycenie tych udziałów nie dowodzą o kwalifikowanym naruszeniu prawa, lecz co najwyżej o nieudolności w prowadzeniu spraw Spółki, która przy odpowiednich nakładach dłużnika (a nie wierzyciela) mogła uzyskać określone wartości pieniężne.

Idąc dalej, argumentacja – jaką posługuje się autor skargi kasacyjnej – przenosi płaszczyznę sporu w strefę pojęć otwartych, niedookreślonych a tym samym ocennych. Tego rodzaju figura nie jest tożsama z podstawą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., lecz zmierza do zanegowania ustaleń, przyjmując, że tylko obiektywna miara spojrzenia wynika ze stanowiska odwołującego się. Tak jednak nie jest. Sam fakt, że odwołujący nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu odwoławczego nie dowodzi o istnieniu przesłanki przedsądu. Postępowanie sądowe jest dwuinstancyjne, a skarga kasacyjna nie jest narzędziem do korekty orzeczenia, którego finalnie strona nie akceptuje.

Tymczasem o tym ostatnim elemencie świadczy szereg przepisów k.p.c., jakie zostały wymienione w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozbudowanie uzasadnienia tego wniosku, liczne przykłady z orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego polaryzują suponowaną podstawę, skoro zakładają w alternatywie inne możliwe i dopuszczalne w prawie modele wykładni prawa. W końcu nie doszło też do kardynalnej zmiany w zakresie ciężaru dowodów. Z punktowej oceny zachowania odwołującego się, który przecież powinien prowadzić sprawy Spółki w dobrej wierze, nie wynika, by na niego zostały nałożone sprzeczne z prawem obowiązki.

Sąd Apelacyjny badając przesłanki egzoneracyjne, zwrócił uwagę, że nie każde mienie zwalnia dłużnika z odpowiedzialności, a tylko takie, które zaspokoi wierzyciela w znacznej części. Dana teza nie pozostaje w opozycji do art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przeczy nadto także domniemanemu naruszeniu przepisów postępowania (art. 328 § 2, art. 233 § 1, art. 227 i art. 382 k.p.c.), pojmowanych jako zbiór reguł i zasad uderzających, bo uprawniających wierzyciela do żądania spłaty należności, od odwołującego się.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.