Supreme Court dismisses cassation appeal for failure to prove obvious legal violation regarding social insurance debt forgiveness. The court ruled the lower court correctly applied the statute of limitations. The court held that the appellant failed to demonstrate an obvious violation of law. The court dismissed the appeal and awarded legal aid costs to the appellant. The court found no obvious legal violation in the lower court's decision. The court ruled that the statute of limitations barred the debt forgiveness claim. The court determined the lower court's application of the law was correct. The court rejected the cassation appeal due to lack of obvious legal error. The court dismissed the appeal and allocated costs accordingly.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the appellant against the appellate court's decision to uphold the social insurance fund's refusal to forgive unpaid contributions. The appellant argued that the lower court violated procedural rules by ignoring a prior conditional decision, while the social insurance fund contended that the statutory preclusive period had expired. The court ruled that the appellant failed to prove an obvious violation of law, as the lower court correctly applied the statute of limitations and the nature of the prior decision did not preclude the application of the forgiveness statute.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.; Art. 1 ust. 11 ustawy o umorzeniu należności; The cassation appeal must be rejected if the appellant fails to prove an obvious violation of law, particularly when the lower court correctly applied the statute of limitations and the substantive provisions regarding the forgiveness of social insurance debts.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III UK 346/18 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z odwołania M. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 sierpnia 2019 r.,na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (kasa Sądu Apelacyjnego w (...)) na rzecz adwokata W. H. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł, powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem pomocy prawnej udzielonej odwołującemu się w postępowaniu kasacyjnym, 3. odstępuje od obciążania odwołującego się kosztami procesu organu rentowego.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w (…), wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r., zmienił zaskarżony przez pozwanego wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 czerwca 2016 r. i oddalił odwołanie M. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w S. z dnia 8 stycznia 2016 r., mocą której odmówiono ubezpieczonemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.Sąd Apelacyjny zaznaczył, że Sąd pierwszej instancji wadliwie oparł rozstrzygnięcie sprawy przez zanegowanie skutków prawomocnej decyzji organu rentowego z dnia 5 maja 2014 r. (decyzji warunkowej), która nie została przez płatnika zaskarżona.
Dodatkowo płatnik nie negował faktu, że znał treść pisma dołączonego do tej decyzji, a problem rozłożenia należności na raty nie mieści się w treści art. 1 ust. 11 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551; dalej jako ustawa abolicyjna), bowiem upłynął dwunastomiesięczny termin prekluzyjny. W końcu orzeczenia powołane przez Sąd Okręgowy dotyczyły spraw na tle odwołań od decyzji warunkowych, a więc jakościowo odmiennych od decyzji zaskarżonej w przedmiotowej sprawie.W takim układzie zależności pozwany prawidłowo zastosował przepisy ustawy abolicyjnej, a odwołujący się nie uiścił na rzecz organu rentowego składek niepodlegających umorzeniu.
Stąd apelacja organu rentowego okazała się zasadna.Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości skargą kasacyjną pełnomocnik odwołującego się, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…).Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazywał na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) z uwagi na rażące naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów procesowych.W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie wypełnia ustawowych przesłanek pozwalających na przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania. Przede wszystkim Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Przedmiotowe spostrzeżenie koreluje z publicznoprawną funkcją skargi kasacyjnej i zamyka się stwierdzeniem, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o szczególnym charakterze. Zmierza do ochrony interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni.
Natomiast jej zadanie nie polega na ponownej ocenie sprawy z perspektywy niezadowolonej z rozstrzygnięcia strony.Zarzut oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jest chybiony. Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15, LEX nr 1940571).
Chodzi zatem o taką sytuację, gdy nie tylko zgłoszony zarzut jest słuszny, ale także stwierdzona nieprawidłowość jest tego rodzaju, że powoduje jaskrawą wadliwość zaskarżonego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, LEX nr 2057365). Dla stwierdzenia, że w sprawie tak rozumiana przesłanka wystąpiła skarżący powinien był wskazać konkretne, naruszone przez sąd przepisy, a także powinien był przytoczyć odpowiednie argumenty wyjaśniające, dlaczego te przepisy zostały, jego zdaniem, w tak ewidentny sposób naruszone (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., I CSK 42/18, LEX nr 2508120).
Zauważyć należy, że we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazano jakichkolwiek norm prawa procesowego, przyjmując jako argumentum certum, że nastąpiło rażące naruszenie przepisów postępowania. Tego mankamentu nie konwalidują przepisy prawa procesowego wskazane w podstawach skargi kasacyjnej, bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania.
Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 października 2016 r., I PK 59/16, LEX nr 2160130; z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, LEX nr 2009500; z dnia 26 lutego 2016 r., V CSK 518/15, LEX nr 2015640 i z dnia 24 września 2015 r., II PK 27/15, LEX nr 2019527).Analiza orzeczenia Sądu drugiej instancji nie pozwala na stwierdzenie istnienia przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd drugiej instancji zwrócił uwagę na prawomocną decyzję organu rentowego z 2014 r. i skutki jakie ona wywołuje.
Sąd ważył także wiedzę odwołującego się w zakresie istnienia zaległości.W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że warunkiem uwzględnienia wniosku jest nieposiadanie przez wnioskodawcę na dzień wydania decyzji rozstrzygającej o umorzeniu należności z tytułu niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur pomostowych oraz należnych od tych składek dodatkowych należności wymienionych w art. 1 ust. 10 ustawy.
Treść decyzji z art. 1 ust. 13 ustawy - pozytywna lub negatywna dla wnioskodawcy - zależy od ustalenia organu rentowego, czy na dzień wydawania tej decyzji wnioskodawca posiadał zaległości z tytułu składek objętych ustawą i niepodlegających umorzeniu (wówczas organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 1 ust. 13 pkt 2), czy też wnioskodawca takich zaległości nie posiadał (wówczas organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 1 ust. 13 pkt 1 ustawy). Zatem istota sprawy rozstrzyganej decyzją z art. 1 ust. 13 ustawy polega na rozstrzygnięciu o zasadności wniosku osoby wymienionej w art. 1 ust. 1 pkt 1 lub 2.
Istotą sprawy z odwołania od decyzji organu rentowego z art. 1 ust. 13 pkt 2 ustawy nie jest natomiast kwestia prawidłowości decyzji z art. 1 ust. 8 ustawy jako decyzji ustalającej warunki umorzenia należności. Natomiast między decyzją z art. 1 ust. 8 ustawy a decyzją z art. 1 ust. 13 ustawy występuje jedynie taki związek, że ustalenie w decyzji z art. 1 ust. 8 ustawy kwot należności podlegających umorzeniu wiąże w postępowaniu w sprawie wydania decyzji z art. 1 ust. 13 ustawy w zakresie kwot i okresów uznanych ostateczną decyzją za obejmujące składki podlegające umorzeniu.
Okoliczność, czy w decyzji z art. 1 ust. 8 ustawy sprecyzowano kwotę należności niepodających umorzeniu, nie jest przesłanką wydania decyzji z art. 1 ust. 13 ustawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 kwietnia 2018 r., III UZ 5/18, LEX nr 2497591; z dnia 4 grudnia 2018 r., I UZ 39/18, LEX nr 2586262; wyrok z dnia 5 lutego 2019 r., III UK 38/18, LEX nr 2615810).Summa summarum, skarżący nie uprawdopodobnił oczywistego naruszenia prawa, które pozwalają uwzględnić wniosek zawarty w skardze kasacyjnej. Jednocześnie wobec braku innych podstaw pozwalających ocenić możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy orzekł w myśl art. 3989 § 2 k.p.c.O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (jednolity tekst:
Dz.U. z 2018 r., poz. 1184) w związku z § 16 ust. 4 pkt 2 w związku z § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 18). O kosztach procesu organu rentowego orzeczono w myśl art. 102 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. l.n