Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 26/12 Generato dall'IA

Supreme Court allows late appeal by insured due to prior written objection to social security decision.

Numero d'incarto III UK 26/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the lower court's dismissal of the insured's appeal, which was filed over a month late. The insured argued that his memory issues and time spent in a prison facility justified the delay, while the lower court rejected this, noting he had previously submitted a written objection to the social security agency. The Supreme Court ruled that the prior written objection constituted a valid appeal filed within the statutory deadline, thereby curing the procedural defect.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 4779 § 1 k.p.c.; Art. 47710 § 1 k.p.c.: A written objection to a social security decision submitted to the agency within the appeal period constitutes a valid appeal, even if not explicitly addressed to the court.

Parole chiave

Generato dall'IA
social security appeal statutory deadline written objection procedural defect curing defect administrative decision appeal period

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 4779 § 1 k.p.c.
(art. 4779 § 1 k.p.c.). Również w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt
Art. 47710 § 1 k.p.c.
Zgodnie z art. 47710 § 1 k.p.c., odwołanie powinno zawierać jedynie
Art. 4779 § 2 k.p.c.
ubezpieczonego na podstawie art. 4779 § 3 k.p.c.
Art. 398 § 1 k.p.c.
na podstawie przepisu art. 398 k.p.c.
Art. 108 § 2 k.p.c.
39815 § 1 i art. 108 § 2 k.p.c. orzeczono
art. 4779 § 3 k.p.c
ubezpieczonego na podstawie art. 4779 § 3 k.p.c.
art. 385 k.p.c
Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c.
art. 397 § 2 k.p.c
w związku z art. 397 § 2 k.p.c.
art. 398 k.p.c
na podstawie przepisu art. 398 k.p.c.
art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c
Na podstawie przepisu art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II UK 396/03 (OSNP 2005 nr 1, poz. 12)
III UK 40/06 (OSNP 2007/13-14/206)
III UK 40/06 (OSNP 2007/13-14/206) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że pismo
III UK 52/09
akt III UK 52/09, jeżeli w terminie do złożenia
II UK 96/03
dnia 20 maja 2004 r., II UK 96/03, OSNP 2005, nr 1, poz.
II UK 396/03
Supreme Court quashes pension decision for failing to recognize late appeal as formal objection.
III UK 40/06
Social Security Court allows appeal lodged with agency, not court, citing Civil Procedure Code provisions.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 26/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 stycznia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Halina Kiryło (przewodniczący)

SSN Maciej Pacuda

SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)

w sprawie z odwołania T.K.

od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o umorzenie należności likwidowanego funduszu alimentacyjnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 stycznia 2013 r.,

skargi kasacyjnej ubezpieczonego od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 18

października 2011 r., sygn. akt […]

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu

Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń

Społecznych w L. odrzucił odwołanie T.K. od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z dnia 11 stycznia 2011 r. z uwagi na wniesienie go po upływie

ustawowego terminu. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podnosił, iż

zaskarżoną decyzję wnioskodawca, przebywający w areszcie śledczym, odebrał w

dniu 27 stycznia 2011 r. Decyzja zawierała pouczenie, iż przysługuje od niej

odwołanie do Sądu Okręgowego w L. za pośrednictwem ZUS Oddział w L., w

terminie miesiąca od jej doręczenia. W dniu 25 lutego 2011 r. do organu rentowego

wpłynęło pismo T.K., w którym ponownie zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z prośbą o umorzenie należności alimentacyjnych. W odpowiedzi

organ rentowy wskazał, że w tym przedmiocie wydano już decyzję odmowną, od

której przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w L. Ponadto ubezpieczony nie

przedstawił żadnych nowych okoliczności mogących stanowić podstawę do

ponownej analizy jego sytuacji zdrowotnej i finansowej oraz wydania nowej decyzji.

W dniu 30 marca 2011 r. wnioskodawca złożył do Sądu odwołanie od decyzji z dnia

11 stycznia 2011 r. W toku postępowania sądowego ubezpieczony wyjaśnił, że nie

pamięta, czy odwołanie złożył w terminie. Ciągle przebywał w Zakładzie Karnym w

W. Wskazał, że ze względu na liczne schorzenia ma słabą pamięć i bierze z tego

powodu leki. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wskazane powyżej okoliczności nie

usprawiedliwiają przekroczenia terminu do złożenia odwołania, gdyż w interesie

wnioskodawcy leży dokładne zapoznanie się z treścią otrzymywanych decyzji i

zawartych w nich pouczeń. Problemy z pamięcią, na które powoływał się

odwołujący także nie mogą stanowić o braku winy strony w uchybieniu terminu w

sytuacji, gdy w terminie otwartym do wniesienia odwołania ubezpieczony kierował

do organu rentowego korespondencję w przedmiotowej sprawie. Sąd Okręgowy

zaznaczył, że w okresie pomiędzy skutecznym doręczeniem decyzji a złożeniem

odwołania T.K. nie przebywał w szpitalu. Nie wystąpiły również żadne wypadki

losowe. Sam fakt przebywania w zakładzie karnym nie stanowi zaś okoliczności

usprawiedliwiającej opóźnienie. Z tego względu Sąd Okręgowy odrzucił odwołanie

ubezpieczonego na podstawie art. 4779 § 3 k.p.c.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. oddalił

zażalenie T.K. na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Ubezpieczeń

Społecznych w L. z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt

[…] w przedmiocie

odrzucenia odwołania. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie może budzić wątpliwości

okoliczność przekroczenia przez ubezpieczonego terminu do wniesienia odwołania

od przedmiotowej decyzji o ponad miesiąc; należy się bowiem zgodzić z Sądem

pierwszej instancji, iż odwołanie od decyzji z dnia 11 stycznia 2011 r. zostało

złożone przez T.K. dopiero w dniu 31 marca 2011 r. Skierowane do organu

rentowego pismo z dnia 25 lutego 2011 r. (k. 120 a.r.) nazwane „zażaleniem"

stanowiło bowiem jedynie ponowną próbę uzyskania umorzenia należności wobec

likwidowanego funduszu alimentacyjnego w drodze administracyjnej i nie może być

uznane za odwołanie adresowane do Sądu Okręgowego.

Odnośnie oceny, czy przekroczenie terminu do wniesienia odwołania przez

wnioskodawcę nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się Sąd

podkreślił, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez

winy strony. Podjęcie próby ponownego pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy w

drodze administracyjnej nie usprawiedliwia opóźnienia w złożeniu odwołania. Wybór

innej niż wskazana w szczegółowym, pisemnym pouczeniu drogi zweryfikowania

zasadności decyzji ZUS nie może zatem skutkować przedłużeniem terminu jej

zaskarżenia. Także nie najlepszy stan zdrowia wnioskodawcy oraz przebywanie w

zakładzie karnym nie uniemożliwiały ubezpieczonemu terminowego wniesienia

odwołania. Skoro mógł on bowiem korespondować z organem rentowym, był

również w stanie, przy zachowaniu należytej staranności, dochować ustawowego

terminu do zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd

Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił

zażalenie.

Pełnomocnik T.K. na podstawie przepisu art. 398 k.p.c. w zw. z art. 398 4 § 1

pkt 1 k.p.c. zaskarżył skargą kasacyjną w całości postanowienie Sądu Apelacyjnego

Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 października 2011 r. w sprawie

sygn. akt […] wnosząc o: „uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu Wydział

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych; zwolnienie T.K. od ponoszenia kosztów

sądowych, w tym opłaty od skargi kasacyjnej; przyznanie kosztów udzielonej

pomocy prawnej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani też w części”.

Na podstawie przepisu art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 2

k.p.c. postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny

wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 4779 § 2 w zw. z art. 47710 k.p.c., art. 4779 § 3

k.p.c., polegające na nie zakwalifikowaniu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

Oddział w L., złożonego w dniu 25 lutego 2011 r. pisma skarżącego T.K. jako

odwołania, tym samym błędne ustalenie, iż T.K. nie zachował terminu do wniesienia

odwołania od decyzji Prezesa Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w L. z

dnia 11 stycznia 2011 r. znak: […], a w konsekwencji nieuzasadnione odrzucenie

wniesionego

przez

skarżącego

odwołania,

jako

wniesionego

po

upływie

określonego przepisami prawa terminu.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że zgodnie z postanowieniem SN z dnia 10

grudnia 2009 r. w sprawie sygn. akt III UK 52/09, jeżeli w terminie do złożenia

odwołania ubezpieczony podejmuje na piśmie lub do protokołu czynność, z której

wynika, że nie zgadza się z decyzją i uważa, że powinna być ona zmieniona lub

uchylona, to należy taką czynność zakwalifikować jako odwołanie od decyzji.

Odwołanie nie musi być adresowane do sądu lub ani zawierać stwierdzenia, aby w

razie nieuwzględnienia żądania zostało ono przekazane do rozpoznania sądowi.

Konieczne jest jednak ustalenie okoliczności dotyczących dokonania takiej

czynności, w tym przede wszystkim zamiaru (woli) osoby ją podejmującej.

Odwołanie nie podlega rygorom przewidzianym dla pozwu w art. 187 k.p.c., jak

wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 września 2005 r., II UZ 52/05,

OSNP

2006,

nr 15-16,

poz.

254,

a każdą

czynność

wniesioną

przez

ubezpieczonego na piśmie lub do protokołu w terminie do złożenia odwołania, z

której wynika, że nie zgadza się z decyzją organu rentowego, należy zakwalifikować

jako odwołanie od decyzji. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z

dnia 20 maja 2004 r., II UK 96/03, OSNP 2005, nr 1, poz. 12.

Zdaniem wnoszącego skargę T.K., występując do organu rentowego z

prośbą „o przyznanie umorzenia", działający bez profesjonalnego adwokata,

wprawdzie nie określił precyzyjne ani swoich żądań ani zarzutów w zakresie

dotychczas prowadzonego postępowania mającego na celu wydanie decyzji, to

jednak wyraził niezadowolenie z przedmiotowej decyzji oraz wolę zmiany. T.K. jest

osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma orzeczony umiarkowany stopień

niepełnosprawności na stałe. Nie ma możliwości podjęcia stałego lub dorywczego

zatrudnienia, utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości 396,70 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Na wstępie należy stwierdzić, że skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdyż

zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczy zażalenia w sprawie

odrzucenia odwołania. Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie

na postanowienie sądu pierwszej instancji o odrzuceniu odwołania od decyzji

organu rentowego należy traktować jako postanowienie "w przedmiocie odrzucenia

pozwu" w rozumieniu art. 3981 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 3 lutego 2011 r., II UZ 49/10).

Nieprawidłowa była ocena Sądu Apelacyjnego, że doszło do przekroczenia

przez ubezpieczonego terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji o

ponad miesiąc. Termin odwołania od decyzji z dnia 11 stycznia 2011 r., doręczonej

skarżącemu 27 stycznia 2011 r., mijał 27 lutego 2011 r. Nie było sporne, że T.K. 25

lutego 2011 r., a więc przed upływem tego terminu, skierował do organu rentowego

pismo nazwane „zażaleniem" (k. 120 akt rentowych), przez co zaznaczył, że nie

zgadza się z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Do swojego pisma

dołączył kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 stycznia

2011 r., jednoznacznie wskazując, z którą decyzją organu rentowego się nie

zgadza. W piśmie tym opisał przyczyny, dlaczego kontestuje tę decyzję. Wbrew

sugestii Sądu Apelacyjnego, nie stanowiło to jedynie ponownej próby uzyskania

umorzenia należności wobec likwidowanego funduszu alimentacyjnego w drodze

administracyjnej. Organ rentowy powinien był potraktować to „zażalenie” jako

odwołanie adresowane do Sądu Okręgowego, zwłaszcza, że w odpowiedzi na to

pismo, zaznaczył, iż podtrzymuje swoje stanowisko w tej sprawie.

Sąd Najwyższy wyjaśnił w wyroku z dnia 20 maja 2004 r., II UK 396/03

(OSNP 2005 nr 1, poz. 12), że czynność podjęta przez ubezpieczonego na piśmie

lub do protokołu w terminie do złożenia odwołania, z której wynika, że nie zgadza

się z decyzją organu rentowego, należy zakwalifikować jako odwołanie od decyzji

(art. 4779 § 1 k.p.c.). Również w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt

III UK 40/06 (OSNP 2007/13-14/206) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że pismo

ubezpieczonego spełniające wymagania określone w art. 477 10 § 1 k.p.c. oraz

złożone w sposób i w terminie określonych w art. 477 9 § 1 k.p.c. organ rentowy

przekazuje niezwłocznie właściwemu sądowi jako odwołanie od decyzji, bez

względu na to, czy zostało zaadresowane do tego sądu.

Zgodnie z art. 47710 § 1 k.p.c., odwołanie powinno zawierać jedynie

oznaczenie zaskarżonej decyzji, określenie i zwięzłe uzasadnienie zarzutów i

wniosków oraz podpis ubezpieczonego albo jego przedstawiciela ustawowego lub

pełnomocnika. Z pisma ubezpieczonego wynika, że nie zgadza się on z negatywną

decyzją organu rentowego i wskazał decyzję, z którą się nie zgadza. Pogląd, że

odwołanie musi być adresowane do sądu lub zawierać stwierdzenie, aby w razie

"nieuwzględnienia żądania zostało ono przekazane do rozpoznania sądowi", jest

nietrafny. Według art. 4779 § 1 i § 2 zdanie pierwsze k.p.c., odwołania od decyzji

organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do

protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia

odpisu decyzji, a organ rentowy przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami

sprawy do sądu z zachowaniem przepisów odrębnych. Jeżeli więc odwołanie

spełnia wymagania art. 47710 § 1 k.p.c. oraz zostało złożone w sposób i w terminie

określonym w art. 4779 § 1 k.p.c., to organ rentowy przekazuje je niezwłocznie

właściwemu sądowi. Jedynie, gdy organ rentowy uznaje odwołanie w całości za

słuszne, to może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję i w tym wypadku

odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu (art. 4779 § 2 zdanie drugiej i trzecie).

Z tych względów na podstawie art. 39815 § 1 i art. 108 § 2 k.p.c. orzeczono

jak w sentencji.

/tp/