Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 24/07 Generato dall'IA

Criminal conviction for failure to declare bankruptcy bars director from claiming timely bankruptcy filing defense under tax law.

Numero d'incarto III UK 24/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a social security decision holding company directors jointly liable for unpaid contributions. The directors were previously convicted in a criminal trial for failing to declare bankruptcy when legally required, establishing that the duty arose in June 2000 rather than January. Consequently, the court ruled that a final criminal conviction precludes the directors from successfully arguing they filed for bankruptcy at the correct time to avoid personal liability.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej; Art. 586 Kodeksu spółek handlowych: A director of a commercial company cannot successfully defend against tax liability by claiming a timely bankruptcy filing if they have been finally convicted of the crime of failing to declare bankruptcy.

Parole chiave

Generato dall'IA
director liability bankruptcy declaration criminal conviction social security contributions tax ordinance joint and several liability final judgment

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej
w związku z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, przez błędne przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, a także art.
Art. 586 Kodeksu spółek handlowych
ze zm.), nie może skutecznie bronić się zarzutem, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, jeżeli prawomocnym wyrokiem został skazany za przestępstwo przewidziane w art. 586 Kodeksu spółek handlowych.
Art. 11 k.p.c.
116 § 1 Ordynacji podatkowej, przez błędne przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, a także art. 11 k.p.c., przez pominięcie faktu, że
art. 3983 § 1 k.p.c
złożył skargę kasacyjną i opierając ją na obu podstawach wymienionych w art. 3983 § 1 k.p.c.
art. 5 k.p.c
ze zm.), nie może skutecznie bronić się zarzutem, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, jeżeli prawomocnym wyrokiem został skazany za przestępstwo przewidziane w art. 586 Kodeksu spółek handlowych.
art. 328 § 2 k.p.c
oraz art. 328 § 2 k.p.c.
art. 11 k.p.c
116 § 1 Ordynacji podatkowej, przez błędne przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, a także art. 11 k.p.c., przez pominięcie faktu, że
art. 233 k.p.c
przepisu art. 233 k.p.c. nie może być w ogóle podstawą skargi kasacyjnej, gdyż
art. 3983 § 3 k.p.c
zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c.
art. 39814 k.p.c
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 14 września 2007 r.

III UK 24/07

Członek zarządu spółki handlowej, ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki na podstawie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60

ze zm.), nie może skutecznie bronić się zarzutem, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, jeżeli prawomocnym wyrokiem został skazany za przestępstwo przewidziane w art. 586 Kodeksu spółek handlowych.

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Zbigniew Hajn, Romualda Spyt.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2007 r. sprawy z odwołania Waldemara P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w R. z udziałem zainteresowanego Józefa Ł. o zapłatę składek,

na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2006 r. [...]

o d d a l i ł skargę kasacyjną .

Uzasadnienie

Decyzjami z dnia 24 lutego 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział

w R. stwierdził, że Waldemar P. i Józef Ł., jako byli członkowie zarządu Przedsiębiorstwa Remontowo-Montażowego „B.” Spółki z o.o. w S. są odpowiedzialni solidarnie za zaległości Spółki w kwocie 493.206,96 zł z tytułu nieopłaconych składek na

ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych

Świadczeń Pracowniczych.

Odwołania wnioskodawców od tej decyzji zostały oddalone wyrokiem Sądu

Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Radomiu z dnia 29 grudnia

2005 r. [...]. Sąd ustalił, że wnioskodawcy w 2000 r. byli członkami zarządu Spółki

„B.” w S. Od stycznia 2000 r. Spółka nie regulowała zobowiązań wobec Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego i innych wierzycieli. W dniu 17

kwietnia 2000 r. wnioskodawcy działając w imieniu Spółki sprzedali część jej majątku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 lipca 2000 r. wszczął egzekucję

zaległości składkowych za okres od stycznia 2000 r. do maja 2000 r. z rachunku

bankowego Spółki. Zarząd Spółki złożył w dniu 28 lipca 2000 r. wniosek o upadłość

Spółki, która została ogłoszona przez Sąd Rejonowy w Radomiu w dniu 15 listopada

2000 r. Zgłoszona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wierzytelność nie została

zaspokojona z masy upadłości. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Radomiu z

dnia 15 grudnia 2002 r. postępowanie upadłościowe zostało ukończone. Wyrokiem z

dnia 26 kwietnia 2006 r. Sąd Rejonowy w Radomiu w postępowaniu karnym uznał

Waldemara P. i Józefa Ł. za winnych tego, że w okresie od 15 czerwca 2000 r. do 28

lipca 2000 r. w S. działając wspólnie i w porozumieniu, będąc członkami zarządu

Przedsiębiorstwa Remontowo-Montażowego „B.” Spółki z o.o. z siedzibą w S., nie

zgłosili wniosku o upadłość Spółki, mimo powstania warunków uzasadniających

według przepisów jej upadłość. Oceniając ten stan faktyczny Sąd uznał, że obaj

wnioskodawcy odpowiadają za zobowiązania Spółki z tytułu składek na podstawie

art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jednolity

tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami członkowie

zarządu spółki odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki, które powstały w czasie pełnienia przez nich tych funkcji w przypadku bezskuteczności egzekucji wobec

spółki. Wnioskodawcy pełnili funkcje prezesa i wiceprezesa zarządu, a egzekucja i

postępowanie upadłościowe nie doprowadziły do zaspokojenia wierzyciela. Podnoszone przez nich argumenty, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożyli we właściwym terminie nie zasługują na uwzględnienie, gdyż prawomocny wyrok skazujący

ma moc wiążącą.

Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy Waldemara P. od tego wyroku Sąd

Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia 14

listopada 2006 r. [...] oddalił apelację. Sąd Apelacyjny uznał za prawidłowe ustalenia

faktyczne Sądu pierwszej instancji i podzielił jego pogląd prawny. Opierając się na

opinii biegłego złożonej w sprawie karnej Sąd Apelacyjny ustalił, że począwszy od 31

maja 2000 r. majątek Spółki nie pokrywał zobowiązań. Zgodnie z art. 5 obowiązującego do dnia 30 września 2003 r. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z

dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r.

Nr 118, poz. 512 ze zm.) przedsiębiorca jest zobowiązany nie później niż w terminie

dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W przypadku Spółki termin ten upływał 14 czerwca 2000 r. Wnioskodawcy nie zgłosili takiego wniosku we właściwym czasie i w ten sposób pozbawili

Zakład Ubezpieczeń Społecznych możliwości zaspokojenia swoich roszczeń.

Od tego wyroku wnioskodawca Waldemar P. złożył skargę kasacyjną i opierając ją na obu podstawach wymienionych w art. 3983 § 1 k.p.c. wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji i

przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania.

Jako pierwszą podstawę skargi wskazał naruszenie przepisów postępowania - art. 5

k.p.c., art. 233 § 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, przez błędne przyjęcie, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, a także art. 11 k.p.c., przez pominięcie faktu, że

w sentencji wyroku karnego nie ma mowy o tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości

nie został zgłoszony we właściwym czasie. Drugą podstawą skargi jest naruszenie

prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 116 § 1 pkt 1a Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu tego ostatniego zarzutu podniósł, że Sądy obu instancji przyjęły

niejako automatycznie, że „czasem właściwym” do złożenia wniosku o ogłoszenie

upadłości w rozumieniu tego przepisu jest okres dwóch tygodni przewidziany w Prawie upadłościowym. Ocena „właściwego czasu” powinna być zdaniem skarżącego

dokonywana indywidualnie.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przepis art. 5

k.p.c. dotyczy udzielania przez sąd wskazówek co do czynności procesowych. W

uzasadnieniu skargi nie zostało wskazane, że wskazówki takie nie zostały udzielone i

że ich ewentualny brak mógł mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Nie wykazano

także, aby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiadało regułom określonym

w art. 328 § 2 k.p.c. Uzasadnienie to zawiera wszystkie wymagane tym przepisem

elementy, a nawet gdyby wystąpiły uchybienia, to nie mogły one mieć wpływu na wynik sprawy, skoro uzasadnienie sporządzane jest po jej rozstrzygnięciu. Naruszenie

przepisu art. 233 k.p.c. nie może być w ogóle podstawą skargi kasacyjnej, gdyż

zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów

Przepis art. 11 k.p.c. również nie został przez Sąd Apelacyjny naruszony. Stanowi on w zdaniu pierwszym, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Dla Sądu Apelacyjnego było więc wiążące to, że wnioskodawca popełnił

przestępstwo przewidziane w art. 586 Kodeksu spółek handlowych. Na podstawie

tego przepisu karze podlega ten, kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków

uzasadniających według przepisów upadłość spółki. Jest to przestępstwo formalne

polegające na zaniechaniu wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania upadłościowego wbrew wynikającemu z przepisów obowiązkowi. Przepis art. 5 Prawa

upadłościowego nakładał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie

dwóch tygodni od zaprzestania płacenia długów. Dla bytu przestępstwa z art. 586

Kodeksu spółek handlowych nie jest wystarczające samo niedochowanie lub przekroczenie tego terminu, muszą także istnieć warunki uzasadniające upadłość spółki.

Występują one wówczas, gdy zaprzestanie płacenia długów ma charakter trwały, a

zadłużenie jest nadmierne w stosunku do majątku spółki. Wnioskodawca został skazany za to, że dopuścił się zawinionego zaniechania określonego w powołanym

przepisie, a zaniechanie to trwało od 15 czerwca 2000 r. do 28 lipca 2000 r. Uznanie

winy wnioskodawcy oznacza, że w warunkach finansowych Spółki miał on obowiązek

zgłosić wniosek o upadłość najpóźniej do dnia 14 czerwca 2000 r. W postępowaniu

karnym, w którym wymagane jest wykazanie winy, zastosowano wobec wnioskodawcy kryteria indywidualne. Gdyby stosować automatycznie termin określony w Prawie

upadłościowym, należałoby uznać, że obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość

powstał już w lutym 2000 r., gdyż Spółka zaprzestała płacenia długów z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w styczniu 2000 r. Związanie wyrokiem karnym

skazującym w niniejszej sprawie na podstawie art. 11 k.p.c. obejmowało ustalenie,

że wnioskodawca nie zgłosił wniosku o upadłość Spółki w czasie, gdy po jego stronie

powstał taki obowiązek.

W oparciu o to wiążące ustalenie Sąd Apelacyjny słusznie uznał, że wnioskodawca jako członek zarządu Spółki odpowiada za jej zobowiązania z tytułu składek

na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. stanowił, że za zaległości podatkowe spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym

swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże

się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające

upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie

upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy,

bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Warunkiem odpowiedzialności członka zarządu jest bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce i ten warunek został spełniony. Uwolnienie się od odpowiedzialności może nastąpić w przypadku wykazania okoliczności, o których mowa w tym przepisie, między innymi wykazania, że we właściwym czasie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości.

Określenie „we właściwym czasie” oznacza czas, w którym powstał obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość. W tej sprawie fakt niezgłoszenia wniosku we właściwym

czasie został przesądzony w wyroku karnym skazującym i w tym zakresie nie mogły

być prowadzone dowody przeciwne. Członek zarządu spółki prawa handlowego, ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki na podstawie art. 116

§ 1 Ordynacji podatkowej, nie może skutecznie bronić się zarzutem, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, jeżeli prawomocnym wyrokiem został skazany za przestępstwo przewidziane w art. 586 Kodeksu spółek

handlowych. Zarzut błędnej wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej okazał się

więc nieuzasadniony.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. oddalił skargę

kasacyjną.