Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 135/15 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed social security appeal, ruling Polish ZUS cannot independently verify foreign employment status.

Numero d'incarto III UK 135/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a decision by the Polish Social Insurance Institution (ZUS) to apply Polish social security law. The applicant argued that the lower court incorrectly assessed the marginal nature of work performed in Slovakia, which should have triggered Slovak law under EU Regulation 883/2004. The court held that the ZUS lacks the authority to independently verify the validity of a foreign employment relationship or determine if work is marginal; such determinations must be made by the competent authority in the other Member State.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004; Art. 14 ust. 5a rozporządzenia nr 987/2009: The social insurance institution of one Member State is not empowered to independently verify the validity of an employment relationship in another Member State or determine whether work has a marginal character.

Parole chiave

Generato dall'IA
social security coordination marginal work cross-border employment ZUS authority EU Regulation 883/2004 cassation appeal procedural competence

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004
Oznacza to też, że art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 nie miał zastosowania w sprawie.
Art. 14 ust. 5a rozporządzenia nr 987/2009
Ubezpieczony w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:- art. 14 ust.
Art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009
Wykorzystując art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 organ rentowy mógł nawiązać współpracę ze swoim słowackim odpowiednikiem wskazując temu organowi jakie ma wątpliwości w przedmiocie umowy o pracę łączącej wnioskodawczynie ze słowackim pracodawcą.
Art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości (art.
Art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), muszą zostać osadzone w konkretnej sprawie.
Art. 98 § 1 k.p.c.
Z powyższych powodów orzeczono jak w sentencji.Kierując się regułą wyrażona w art. 98 § 1 k.p.c., stosowaną w postępowaniu kasacyjnym z upoważnienia art.
Art. 39821 k.p.c.
98 § 1 k.p.c., stosowaną w postępowaniu kasacyjnym z upoważnienia art. 39821 k.p.c. w związku z art.
Art. 391 § 1 k.p.c.
w związku z art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy zasądził od wnioskodawcy na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrot kosztów procesu w wysokości wskazanej w § 12 ust.
§ 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c
Istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości (art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 135/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 marca 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Prusinowski w sprawie z odwołania T. W.‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L.‎o ustalenie istnienia obowiązku ubezpieczenia społecznego,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 marca 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]‎z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt III AUa [...], I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; II. zasądza od T. W. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. oddalił apelację T. W., wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 czerwca 2014 r. stwierdzającej, że od dnia 1 października 2013 r. z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej zastosowanie ma polskie ustawodawstwo. W sprawie nie było sporne, że wnioskodawca prowadził na terenie Polski pozarolnicza działalność. W dniu 19 listopada 2013 r. wystąpił do organu rentowego o ustalenie właściwego ustawodawstwa informując o podjęciu pracy w Słowacji.

ZUS skierował do swojego odpowiednika w Republice Słowackiej pismo ustalające tymczasowo w stosunku do wnioskodawcy ustawodawstwo słowackie (od dnia 1 października 2013 r.). Słowacka instytucja ubezpieczeniowa w odpowiedzi poinformowała, że nie może przyjąć wstępnego określenia ustawodawstwa Republiki Słowackiej (z uwagi na to, że wykonywana przez wnioskodawcę praca miała charakter marginalny). Procedura została przeprowadzona w trybie art. 16 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L 2009, Nr 284, poz. 1).Sąd drugiej instancji podkreślił, że nie w niniejszym podstępowaniu nie jest możliwe kwestionowanie istnienia i ważności stosunku prawnego wskazanego jako tytuł ubezpieczenia w innym państwie.

W rezultacie nie podlega weryfikacji stanowisko instytucji słowackiej, podnoszące marginalny charakter pracy wykonywanej w Słowacji. Oznacza to też, że art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 nie miał zastosowania w sprawie. Ubezpieczony w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:- art. 14 ust. 5a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż praca wykonywana przez wnioskodawcę na terenie Słowacji miała charakter marginalny;- art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE.L 166/1 z dnia 7 czerwca 2004 r.) przez jego niezastosowanie;- art. 5 rozporządzenia nr 987/2009 przez błędne przyjęcie, że stwierdzenie słowackiej instytucji zabezpieczenia społecznego w przedmiocie marginalnego charakteru pracy ubezpieczonego ma charakter ważący.Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawca zwrócił uwagę na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę wykładni przepisu budzącego poważne wątpliwości.

W ocenie skarżącego niejasny jest zwrot „praca o marginalnym charakterze” występujący w art. 14 ust. 5b rozporządzenia nr 987/2009. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Nie doszło do ziszczenia się przyczyn z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.Rację ma ubezpieczony, że stosownie do art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swoją pracę najemną. Oznacza to, iż przyjęcie związania się stosunkiem pracy na Słowacji przez wnioskodawcę prowadzącego równolegle działalność gospodarczą w Polsce w świetle art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004 skutkować winno co do zasady podleganiem przez niego w zakresie ubezpieczeń społecznych ustawodawstwu słowackiemu.

Rozporządzenie nr 987/2009 w art. 14 ust. 5a przewidziało jednak szczegółowe uregulowania względem art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 883/2004. Polega ono na tym, że praca o charakterze marginalnym nie jest brana pod uwagę do celów określenia ustawodawstwa właściwego. Wykorzystując art. 16 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 organ rentowy mógł nawiązać współpracę ze swoim słowackim odpowiednikiem wskazując temu organowi jakie ma wątpliwości w przedmiocie umowy o pracę łączącej wnioskodawczynie ze słowackim pracodawcą. Nie był natomiast uprawiony do samodzielnego podważania tej umowy jako tytułu ubezpieczenia na terenie Słowacji.

Wobec zgłoszenia przez stronę słowacką informacji o niemożności zaakceptowania określenia mającego zastosowanie ustawodawstwa tymczasowe określenie mającego zastosowanie ustawodawstwa upadło. Stosując procedurę określoną w wymienionych rozporządzeniach Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest uprawniony do wyręczania instytucji ubezpieczeniowych innych krajów i przesądzenia, czy praca zarobkowa wykonywana na ich terytorium stanowi tytuł ubezpieczenia (por. wyroki Sądy Najwyższego z dnia 11 września 2014 r. II UK 587/13, OSNP 2016 nr 1, poz. 13; z dnia 6 czerwca 2013 r.

II UK 333/12, OSNP 2014 nr 3, poz. 47; uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 r., II UZP 2/10, OSNP 2010 nr 17-18, poz. 216 i wyroki z dnia 6 września 2011 r., I UK 84/11, LEX nr 1102996, i z dnia 23 listopada 2012 r., II UK 103/12, OSNP 2013 nr 19-20, poz. 238). Zapatrywanie to podyktowane jest tym, że poszczególne systemy zabezpieczenia społecznego mają charakter autonomiczny, a przepisy prawa unijnego mają na celu skoordynowanie ich funkcjonowania. Istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak również potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), muszą zostać osadzone w konkretnej sprawie.

Skoro oczywiste jest (a wynika to z utrwalonego orzecznictwa odnoszącego się do przepisów rozporządzenia nr 883/2004 i nr 987/2009), że Sąd drugiej instancji nie był upoważniony do oceny, czy praca wykonywana na terenie Słowacji miała charakter marginalny, to jasne staje się, iż w sprawie nie występują podnoszone przez wnioskodawcę przyczyny z art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. Z powyższych powodów orzeczono jak w sentencji.Kierując się regułą wyrażona w art. 98 § 1 k.p.c., stosowaną w postępowaniu kasacyjnym z upoważnienia art. 39821 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy zasądził od wnioskodawcy na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrot kosztów procesu w wysokości wskazanej w § 12 ust. 4 pkt 2 w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jednolity tekst:

Dz.U. z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.). l.n