Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 131/16 Generato dall'IA

Supreme Court quashes Social Security Court ruling for procedural error regarding expert opinion admissibility.

Numero d'incarto III UK 131/16
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the Social Security Court's decision denying early retirement due to a violation of the principle of immediacy in evidence gathering. The lower court relied on an expert opinion from a different case involving a different employee without obtaining the parties' consent or conducting a direct hearing. The Court found this procedural flaw invalid because the facts regarding working conditions in the two laboratories were materially different, rendering the transferred opinion inadequate for the current case.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 235 § 1 k.p.c.; Art. 278 § 1 k.p.c.; Art. 398 § 1 k.p.c.: An expert opinion from a separate case may be used as evidence only if no party objects and the court ensures direct examination; failure to obtain consent or verify factual equivalence constitutes a violation of the principle of immediacy.

Parole chiave

Generato dall'IA
principle of immediacy expert opinion admissibility social security retirement procedural violation different working conditions incapacità di lavoro sospensione delle indennità di disoccupazione indennità per lavoro ridotto

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 235 § 1 k.p.c.
3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzucono naruszenie:a) art. 235 § 1 zdanie 1 k.p.c.
Art. 278 § 1 k.p.c.
M., co uniemożliwiło skarżącej obronę swoich praw;d) art. 278 § 1 k.p.c. przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego znajdującej się w aktach innej sprawy i poddanie jej treści merytorycznej ocenie mającej wpływ na wynik sprawy, a także przez nadanie jej waloru opinii biegłego sądowego;e) art.
Art. 398 § 1 k.p.c.
Z tych względów nie zaliczył jej spornego okresu do okresu pracy w szczególnych warunkach.Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego wnioskodawczyni zaskarżyła skargą kasacyjną – skargę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.).
Art. 108 § 2 k.p.c.
orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając stosownie do art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art.
Art. 398 § 21 k.p.c.
Z tych względów nie zaliczył jej spornego okresu do okresu pracy w szczególnych warunkach.Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego wnioskodawczyni zaskarżyła skargą kasacyjną – skargę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.).
art. 382 k.p.c
Sąd przeprowadził w postępowaniu apelacyjnym w trybie art. 382 k.p.c.
art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c
W ramach podstawy procesowej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzucono naruszenie:a) art.
art. 391 k.p.c
w związku z art. 391 k.p.c.
art. 233 k.p.c
w związku z art. 233 k.p.c.
art. 217 k.p.c
przez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodu nieprawidłowo przeprowadzonego;c) art. 217 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 131/16 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Bogusław Cudowski‎SSA. Ewa Stefańska w sprawie z odwołania M. S.‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w [...]‎o emeryturę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 maja 2017 r.,‎skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]‎z dnia 17 marca 2016 r., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w [...] do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r., Sąd Apelacyjny w [...] – w sprawie z wniosku M.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w [...] – oddalił apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 26 maja 2015 r., oddalającego odwołanie wnioskodawczyni od decyzji organu rentowego z dnia 5 stycznia 2015 r., którą odmówiono wnioskodawczyni prawa do emerytury w obniżonym wieku.Sąd drugiej instancji uznał, że w kontekście ustalenia prawa wnioskodawczyni do emerytury w obniżonym wieku na podstawie art. 184 i art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – wnioskodawczyni, na dzień 1 stycznia 1999 r., nie udowodniła co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Sąd stwierdził, że do niespornego okresu 10 lat 10 miesięcy i 12 dni, nie można doliczyć okresu od dnia 10 maja 1989 r. do 31 grudnia 1998 r., w którym wnioskodawczyni wykonywała czynności laboranta w fabryce opon.Według Sądu drugiej instancji materiał dowodowy w postaci dowodów zawartych w aktach sprawy Sądu Apelacyjnego sygn. akt III AUa …/15, zawierających opinie biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy A. B., jak też inne dowody zgromadzone w tym postępowaniu, w tym między innymi zeznania kolejnych świadków, czy też akta sprawy Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt IV U …/13, których wynik postępowania apelacyjnego stał się przedmiotem rozpoznania skargi kasacyjnej przed Sądem Najwyższym zakończonym wyrokiem oddalającym skargę z dnia z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III UK 77/14, nie może przemawiać na korzyść ubezpieczonej.

Sąd Apelacyjny uznał za zasadne oddalenie przez Sąd pierwszej instancji wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka osoby wydającej opinię w sprawie sygn. akt III AUa …/15. Ponadto na podstawie ustnej opinii wymienionego biegłego, zawartej w aktach sprawy sygn. akt III AUa …/15, Sąd uznał, że osoba zgłaszana jako świadek oparła całą swoją opinię o informacje posiadane z własnych doświadczeń uzyskanych z okresu swojego zatrudnienia u tego samego pracodawcy w tym samym okresie czasu na stanowisku pozwalającym na dość swobodne przemieszczanie się po zakładzie.

W takiej sytuacji uzyskiwanie dodatkowych informacji od osoby mającej wystąpić w ramach innej roli procesowej w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji dysponował ustaleniami uzyskanymi w oparciu o przeprowadzone dowody z zeznań świadków - współpracowników wnioskodawczyni stale z wnioskodawczynią pracujących w tym samym miejscu pracy w swojej istocie prowadziłoby do powielania dowodów przedłużając bieg postępowania.Sąd drugiej instancji uznał, że twierdzenia wnioskodawczyni, że wykonywała czynności laboranta przede wszystkim w pomieszczeniu walcowni nie zostały poparte treścią zeznań zgłoszonych przez nią świadków.

Nie jest również prawdziwe twierdzenie apelacji o tożsamości narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia laborantów i osób zatrudnionych na walcowni. Sąd uwzględnił ustalenia zawarte w opinii biegłego do spraw organizacji i zarządzania przemysłem w sprawie IV U …/11, w której wskazano, że urządzenia, którymi posługiwali się laboranci były zaadaptowane na potrzeby laboratorium i pozostawały gabarytowo mniejsze od tych występujących na hali produkcyjnej. Tym samym szkodliwość pracy laboranta była odpowiednio mniejsza od pracy zatrudnionych na linii produkcyjnej.

Stanowisko wymienionego biegłego o co najmniej dwukrotnie gorszych warunkach pracy pracowników produkcyjnych miało swoje potwierdzenie w dokonanej przez biegłego analizie sporządzonej przez samego pracodawcę karty zagrożenia zawodowego. Sąd przeprowadził w postępowaniu apelacyjnym w trybie art. 382 k.p.c. dowody zgromadzone na użytek innych postępowań, powadzonych przez Sąd Okręgowy w [...] pod sygn. IV U ../13, w tym dowód z opinii biegłego A. B., odmienny w swej konkluzji od opinii biegłego z zakresu organizacji i zarządzania przemysłem dopuszczonej w sprawie Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt IV …/13, na której oparł się Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku.

Sąd drugiej instancji uznał, że opinia biegłego A. B. jest nieprzydatna z uwagi na błędne jej założenia. Pierwszym z nich jest to, że laborant pobierający próbki na hali produkcyjnej wykonywał w istocie prace w warunkach szczególnych wymienione pod pozycją 21 działu IV wykazu A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, gdzie podano „produkcja i przetwórstwo wyrobów gumowych, ebonitowych oraz półproduktów i środków pomocniczych do tych produktów, produkcja sadzy”, co w oczywisty sposób stoi w sprzeczności z naprowadzonym przez samych zainteresowanych laborantów sposobem wykonywania pracy - rodzajem czynności podejmowanych przez nich na hali produkcyjnej.

Drugim błędnym założeniem było przyjęcie, że do uznania wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie jest konieczne wykonywanie takiej pracy w pełnym wymiarze czasu pracy oraz odniesienie warunku stałości jej wykonywania do wymiaru czasowego sięgającego co najmniej 4 godzin dziennie, przy powołaniu się na nie mające żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia o istocie sporu przepisy rozporządzeń Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych - § 2 pkt 2 oraz z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy - § 2 pkt 4.

Sąd drugiej instancji wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. okresami pracy w warunkach szczególnych są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku pracy. Stałość ta jest więc rozumiana jako codziennie powtarzające się czynności i stanowi odrębne kryterium od czasowego odniesionego wprost do pełnego wymiaru czasu pracy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wnioskodawczyni przywoływała treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt III UK 206/14 (LEX nr 1755912) wraz z zawartą w nim sugestią dokonywania prawnej oceny pracy laboranta w laboratorium przemysłowym, porównywalnych do warunków panujących na hali produkcyjnej przez zapis zawarty w pozycji 24 działu XIV wykazu A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r.

Sąd Najwyższy zauważył konieczność dokonania ustaleń w aspekcie treści znajdującej się we wspomnianych aktach opinii biegłego A. B. W ocenie Sądu drugiej instancji z podanych już uprzednio powodów oceny miarodajności tej opinii, jak i samych okoliczności zatrudnienia wnioskodawczyni jako laboranta, wskazywane w powyższej opinii przy uwzględnieniu dodatkowych rezultatów w tym opinii biegłego do spraw organizacji i zarządzania przemysłem nie mogą stanowić podstawy faktycznej do wydania pozytywnego dla wnioskodawczyni rozstrzygnięcia.

Brak jest bowiem możliwości uznania porównywalności stanowiska pracy wnioskodawczyni ze stanowiskami osób pracujących bezpośrednio w walcowni. Wnioskodawczyni z uwagi na faktyczne warunki swojej pracy była poddawana wpływom szkodliwych czynników w zakresie zdecydowanie mniejszym od tych panujących na produkcji. Z tych względów nie zaliczył jej spornego okresu do okresu pracy w szczególnych warunkach.Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego wnioskodawczyni zaskarżyła skargą kasacyjną – skargę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.).

W ramach podstawy procesowej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) zarzucono naruszenie:a) art. 235 § 1 zdanie 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. przez oparcie ustaleń faktycznych na ustaleniach dokonanych w innym postępowaniu, tj. przez dopuszczenie dowodu z akt innej sprawy bez wskazania, które z dokumentów Sąd dopuszcza jako dowód w niniejszej sprawie;b) art. 382 k.p.c. w związku z art. 233 k.p.c. przez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie dowodu nieprawidłowo przeprowadzonego;c) art. 217 k.p.c. oraz art. 236 k.p.c. przez brak wydania postanowienia dowodowego w przedmiocie dopuszczenia dowodu w postaci zeznań świadków oraz opinii biegłego sądowego, inż.

M. M., co uniemożliwiło skarżącej obronę swoich praw;d) art. 278 § 1 k.p.c. przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego znajdującej się w aktach innej sprawy i poddanie jej treści merytorycznej ocenie mającej wpływ na wynik sprawy, a także przez nadanie jej waloru opinii biegłego sądowego;e) art. 385 k.p.c. przez oddalenie apelacji jako bezzasadnej pomimo, że była ona nie tylko zasadna, ale wręcz oczywiście uzasadniona, zarówno z uwagi na zarzuty materialne, jak i procesowe.W ramach podstawy materialnoprawnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) zarzucono:- błędną wykładnię art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r.

Nr 153, poz. 1227) i bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca wykonując pracę na stanowisku „laborant” w Firmie […] S.A. poprzednio - Zakładach S., nie wykonywała w okresie spornym pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia tj. pracy w warunkach szczególnych;- błędną wykładnię art. 184 w związku z art. 32 ustawy o emeryturach rentach z FUS i bezpodstawne przyjęcie, że ubezpieczona nie spełniła wszystkich warunków niezbędnych do tego, aby uzyskać prawo do emerytury w obniżonym wieku na podstawie wskazanych powyżej przepisów;- błędną wykładnię pkt 24 działu XIV wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez uznanie, że praca „laboranta” nie jest pracą w szczególnych warunkach, pomimo że praca ta była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako „kontrola jakości produkcji” na wydziale, w którym jako podstawowe wykonywane są prace ujęte w wykazie, co jednoznacznie wynika zarówno z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, opinii biegłego sądowego jak i zeznań świadków.Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy procesowe.W załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., stanowiącym Wykaz A, w dziale XIV pod poz. 24. - jako prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego - wskazano: kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno - techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. W pozycji tej zatem nie wymienia się stanowiska pracy, lecz odwołuje się do czynności ogólnie pojętego nadzoru lub kontroli w procesie produkcji wykonywanej w tych wydziałach i oddziałach, w których zatrudnieni są pracownicy wykonujący pracę w warunkach szczególnych.

Definicję ustawową „pracy w szczególnych warunkach” zawiera art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Praca w warunkach szczególnych to praca, w której pracownik w sposób znaczny jest narażony na niekorzystne dla zdrowia czynniki.

Jako przykłady takiej pracy można wymienić: pracę w zapyleniu, w oparach chemicznych, w wysokich temperaturach. Pracę taką pracownik musi wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku (§ 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.), aby nabyć prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Celem unormowania art. 184 ust. 1 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej jest umożliwienie osobom wykonującym przyczyniającą się do szybszego obniżenia wydolności organizmu pracę w szczególnych warunkach wcześniejszego przejścia na emeryturę.Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lipca 2015 r., w sprawie III UK 206/14, LEX nr 1755912, zajął stanowisko, że czynności kontroli jakości produkcji wykonywanej w laboratorium przemysłowym w warunkach bezpośrednio narażających na szkodliwe dla zdrowia czynniki, porównywalnych do warunków panujących w hali produkcyjnej na wydziałach i oddziałach, w których zatrudnieni są pracownicy wykonujący pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.

Nr 8, poz. 43 ze zm.), podlegają zaliczeniu do takich prac na podstawie wykazu A do tego rozporządzenia działu XIV poz. 24.Ad casum relewantne znaczenie ma fakt, że pracodawca wydał skarżącej świadectwo pracy w szczególnych warunkach za sporny okres, powołując się na unormowania zakładowe i resortowe. W ocenie Sądu Najwyższego takie świadectwo pracy w szczególnych warunkach można potraktować jako domniemanie faktyczne wykonywania takiej pracy, tak jak nieobowiązujące już zarządzenia resortowe stwarzały sui generis domniemanie faktyczne, że osoba zatrudniona na stanowiskach wymienionych w tych zarządzeniach zatrudniona była w szczególnych warunkach.

W tej sytuacji zanegowanie treści takiego świadectwa pracy wymagało nie tylko adekwatnej aktywności procesowej ze strony organu emerytalnego, ale także przekonującej argumentacji w uzasadnieniu Sądu.Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 października 2015 r., w sprawie III CSK 465/14, LEX nr 1948883, przypomniał, że co do zasady poszczególne protokoły zeznań świadków, stron, opinii biegłych zawarte w innych aktach sądowych są dokumentami w rozumieniu art. 244 k.p.c. Oznacza to, że możliwe jest, bez naruszenia wynikającej z art. 235 k.p.c. zasady bezpośredniości dopuszczenie dowodu z poszczególnych, ściśle określonych dokumentów.

Wydając postanowienie dowodowe sąd powinien ujawnić te dokumenty w taki sposób, aby strony mogły się ustosunkować do treści każdego z tych dokumentów i zgłosić odpowiednie wnioski.Zaaprobować należy również tezę zawartą w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2016 r. w sprawie IV CSK 45/16 (LEX nr 2162819), iż opinia biegłego sporządzona w innej sprawie może być wykorzystana jako dowód w rozumieniu art. 278 § 1 k.p.c. tylko wtedy, gdy żadna ze stron nie zgłasza co do niej zastrzeżeń i nie żąda powtórzenia tego dowodu w toczącym się postępowaniu w sprawie cywilnej.

Sąd cywilny powinien zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie w innej sprawie niż tocząca się przed sądem orzekającym; wymaga tego bowiem zasada bezpośredniości (art. 235 k.p.c.). Odstąpienie od tego wymagania jest możliwe tylko w razie wyraźnej zgody stron.Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd Apelacyjny dokonał ustaleń - nie na podstawie bezpośrednio przeprowadzonych dowodów, ale na podstawie opinii biegłego z innych akt, nie uzyskując zgody stron na odstąpienie od zasady bezpośredniości z art. 235 § 1 k.p.c.W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że opinia biegłego sądowego, która przed Sądem drugiej instancji została dopuszczona jako dowód w sprawie, znajdowała się w aktach sprawy o sygnaturze IV U 2…/13, jednak została złożona do akt sprawy IV U ../11, a jej przedmiotem było ustalenie pracy w szczególnych warunkach innego pracownika, który nie był współpracownikiem M.

S. Sąd Apelacyjny w [...] przy tym nie dopuścił w sposób formalny dowodu z opinii biegłego z akt sprawy IV U …/11, co uniemożliwia porównanie stanów faktycznych wszystkich trzech spraw. Posłużenie się dowodem z opinii biegłego sądowego, pozyskanej w sposób pośredni z akt innej sprawy stanowi naruszenie art. 235 k.p.c.Skarga kasacyjna dodatkowo wskazuje, że dopuszczone jako dowód akta, a także przedłożona do nich opinia biegłego, dotyczyły co prawda pracownic firmy oponiarskiej D. S.A., jednak wykonujących pracę, nie jak skarżąca w laboratorium kontroli mieszanek, znajdującego się w strukturze organizacyjnej wydziału Z-1 Walcownia, tzw. laboratorium kontrolne, a w laboratorium badawczym.

Kolejną istotną różnicą jest zakres pracy tych pracowników. W sprawie zostało ustalone, że wnioskodawczym pobierała próbki przez ok. 2/3 swojego czasu pracy, a w sprawie IV U ../13, jak również w sprawie IV U …/11, Sąd przyjął, że pracownica pobierała próbki przez ok. 1 godzinę w ciągu dnia. Wreszcie w tamtych sprawach pracownicy nie otrzymywali dodatku za pracę w warunkach szkodliwych, a w niniejszej sprawie pracownicy laboratorium pobierali taki dodatek. Okoliczności te wskazują, że warunki pracy w różnych laboratoriach były odmienne, zatem opinia biegłego dotycząca pracy w jednym laboratorium nie jest adekwatna do poczynienia ustaleń w innej sprawie.Sąd, w zaskarżonym wyroku nie ustalił, czy w fabryce opon funkcjonowały dwa laboratoria; jedno kontrolne, a drugie badawcze oraz czy pracownicy w laboratorium kontrolnym wykonywali pracę w cięższych warunkach, często wchodząc na walcownię w celu pobrania próbek.

Brak adekwatnych ustaleń mógł implikować dokonanie wadliwej subsumcji przepisów materialnoprawnych.Mając powyższe okoliczności na uwadze, a zwłaszcza naruszenie przepisów prawa procesowego, Sąd Najwyższy na mocy art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygając stosownie do art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. kc