Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III UK 130/18 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses pension appeal as no legal issue exists for uniform interpretation of social security law.

Numero d'incarto III UK 130/18
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal against a Social Insurance Institution's refusal of disability pension. The appellant argued that the literal application of the pension law violated the constitutional right to social security protection. The court ruled that the Constitution only grants a general right to social security, leaving specific entitlements to statutory interpretation without creating a legal issue for uniform case law.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 67 ust. 1 Konstytucji RP: The Supreme Court rejects cassation appeals where the alleged constitutional violation does not present a genuine legal issue requiring uniform interpretation of statutory social security provisions.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal dismissal social security rights constitutional interpretation disability pension legal issue requirement assicurazione di disoccupazione diritto alla rendita d'invalidità incapacità di lavoro

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3989 § 1 k.p.c.
Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Art. 3989 § 2 k.p.c.
Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Art. 39821 k.p.c.
i art. 39821 w związku z art.
Art. 102 k.p.c.
39821 w związku z art. 102 k.p.c.).
Art. 67 ust. 1 Konstytucji RP
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP nie da się wyprowadzić konstytucyjnego prawa do konkretnej postaci świadczenia społecznego.
Art. 67 ust. 2 Konstytucji RP
prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu art. 67 ust.
art. 8 ust. 1 Konstytucji
art. 67 ust. 1 Konstytucji
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP nie da się wyprowadzić konstytucyjnego prawa do konkretnej postaci świadczenia społecznego.
art. 3989 § 1 k.p.c
Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
art. 3984 § 2 k.p.c
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA
VIII U 2048/16
Social security court dismisses appeal for social pension due to medical experts' finding of no total work incapacity.
III AUa 1797/13
Appeal dismissed; court rejected new medical evidence from 2013 regarding a seizure as it post-dated the disability pension decision. The court ruled that appeals must be based on facts existing at the time of the original administrative decision. The court held that evidence presented after the decision's date cannot alter the legal assessment of the decision's legality. The court emphasized that social assistance and disability pension concepts are distinct and cannot be conflated. The court found the lower court's reliance on expert opinions correct and the appeal unfounded. The court awarded legal aid costs to the applicant. The court dismissed the appeal based on the temporal limitation of evidence in social security disputes. The court ruled that the seizure diagnosis was irrelevant to the 2012 decision. The court affirmed the lower court's judgment on the grounds of procedural and temporal impropriety. The court determined that the applicant's arguments regarding the seizure were inadmissible due to timing. The court concluded that the appeal failed to meet the standard of review for administrative decisions.
III AUa 418/15
Appeal court denied social pension due to HIV infection occurring after age 18 and outside school years. Social pension requires total disability from specific periods.
III USK 331/21
Supreme Court dismisses cassation appeal for disability pension due to failure to link procedural errors to material law outcome.
I USK 71/21
Supreme Court dismisses social security pension appeal, rejecting procedural violation claims regarding expert opinions.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III UK 130/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z odwołania S. M.‎od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S.‎o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 5 lutego 2019 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie obciążając odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym;2. zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w (…)) na rzecz adwokata M. K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej odwołującemu się z urzędu w postępowaniu kasacyjnym kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację od wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., którym Sąd Okręgowy w S. oddalił odwołanie od decyzji z dnia 16 września 2016 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. odmawiającej S. M. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego polegające na niezastosowaniu art. 67 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy ubezpieczony w wyniku choroby nie ma pełnej zdolności do pracy, a zgodnie z treścią zaskarżonego przepisu przysługuje mu prawo do zabezpieczenia społecznego.Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawca argumentował występowaniem istotnego zagadnienia prawnego, bowiem Sądy powszechne odmówiły przyznania odwołującemu się prawa do renty, opierając się o literalną treść przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a w ocenie skarżącego przepisy te są niezgodne z art. 67 ust. 1 Konstytucji.Organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, ale brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący zdołał wykazać istnienie tej przesłanki.

Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi na przykład art. 390 § 1 k.p.c. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co do określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie - wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego (instytucji prawnej). Z przedstawionego przez wnoszącego skargę istotnego zagadnienia prawnego musi jednak wynikać, jaki jest konkretny problem prawny, na czym polegają istotne wątpliwości (na przykład interpretacyjne).

Sformułowane zagadnienie winno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147, z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883).Tych warunków nie spełnia rzekome zagadnienie prawne, nieformułujące żadnego problemu prawnego i będące faktycznie pytaniem o zgodność bliżej nieokreślonych przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z art. 67 ust. 1 Konstytucji.

Jedynie dodatkowo wskazać można, że przepis art. 67 ust. 1 Konstytucji RP wyraża jedno z praw socjalnych - prawo do zabezpieczenia społecznego, stanowiąc, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Zdanie drugie art. 67 ust. 1 Konstytucji RP nie pozostawia wątpliwości, że ustrojodawca uznaje ustawodawcę zwykłego za legitymowanego do wytyczania podstaw systemu zabezpieczenia społecznego, w tym emerytalnego.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP nie da się wyprowadzić konstytucyjnego prawa do konkretnej postaci świadczenia społecznego. Podstawą ewentualnych roszczeń osób ubiegających się o rentę, emeryturę czy inną formę zabezpieczenia społecznego mogą być przepisy ustaw regulujące szczegółowo te kwestie, a nie art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, który upoważnia ustawodawcę do określenia zakresu i form zabezpieczenia społecznego (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 r., III UK 5/10, OSNP 2012 nr 3-4, poz. 43).

System emerytalny obowiązujący w Polsce nie został skonstruowany przez ustawodawcę w taki sposób, aby miał uwzględniać każdorazowo indywidualne cechy ubezpieczonych i sytuację, w jakiej się znaleźli. Przepis ten zawiera treść normatywną, która nie nadaje się do zbudowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe ani nie umożliwia oparcia na niej orzeczenia zasądzającego (uwzględniającego) roszczenie, jest więc raczej źródłem gwarancji, aniżeli praw, a tym samym spełnia rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego.

Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalanych ustawach - wyraźnie zresztą zapowiedzianych w art. 67 ust. 2 Konstytucji RP - w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe (roszczenia) oraz zapewniając ich egzekucję.Skarżący nie wykazał zatem potrzeby rozpoznania jego skargi kasacyjnej, wobec czego należało postanowić jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c. i art. 39821 w związku z art. 102 k.p.c.).