Supreme Court dismissed work accident claim for heart attack, ruling external cause and suddenness absent.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal against a lower court ruling that denied work accident status for a heart attack. The court found that while symptoms appeared during work, there was no external cause and the event lacked the required suddenness exceeding one workday. Consequently, the court upheld the lower court's decision based on established facts and statutory definitions.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych; Art. 378 § 1 k.p.c.; A heart attack occurring during work does not constitute a work accident absent an external cause and suddenness exceeding one workday.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III UK 13/06
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 kwietnia 2006 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Roman Kuczyński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jerzy Kwaśniewski
SSN Andrzej Wróbel
w sprawie z powództwa A. M.
przeciwko Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w R.
o ustalenie wypadku przy pracy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 kwietnia 2006 r.,
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego -Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w R.
z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt IV Pa …/05,
oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2005 r. Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w R. oddalił powództwo A. M. skierowane przeciwko
Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w R. o ustalenie wypadku przy
pracy i sprostowanie protokołu powypadkowego. W postępowaniu sądowym
ustalono, iż powód w dniu 28 października 2002 r. przystąpił do wykonywania pracy
o godzinie 7:00, a ok. 11 00 źle się poczuł, wyszedł z pracy i udał się do domu. W
tym dniu wykonywał swoje zwykłe obowiązki, a dzień wcześniej nie świadczył
pracy. W dniu 29 października 2002 r. ok. godzinie 3:00 został przewieziony przez
pogotowie do szpitala gdzie stwierdzono zawał mięśnia sercowego. Sąd pierwszej
instancji doszedł do przekonania, że zdarzenie z dnia 29 października 2002 r.
któremu uległ powód nie spełnia definicji wypadku przy pracy w oparciu przepisy
ustawy z 30 czerwca 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy
pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199 poz. 1673). Odnosząc się do
poszczególnych elementów tej definicji Sąd przyjął, że zdarzenie miało związek z
wykonywaniem pracy, gdyż pierwsze objawy zawału wystąpiły w trakcie
wykonywania pracy przez powoda, lecz zabrakło w nim przyczyny zewnętrznej
oraz przesłanki nagłości. Sąd odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego
podkreślił, że warunki pracy powoda nie mogą być uznane w konkretnej sprawie za
przyczynę zewnętrzną, zaś nagłość odnosi się zarówno do przyczyny jak i skutku
zdarzenia i elementy te winny przebiegać w czasie dłuższym niż jedna dniówka
robocza, a tego w niniejszej sprawie zabrakło.
Z wyrokiem tym nie zgodził się powód i wniósł apelację.
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. uznał apelację
za nieuzasadnioną i oddalił ją w całości wyrokiem z dnia 13 października 2005 r.
Sąd ten ocenił, iż postępowanie dowodowe nie dało podstaw do ustalenia, aby
istotnie warunki pracy powoda były na tyle niekorzystne, by mogły rozstrój zdrowia
u powoda spowodować lub się do niego przyczynić. Natomiast materiał dowodowy
pozwolił
na
wskazanie
jako
przyczyny
zawału
u
powoda
dolegliwości
wewnętrznych, wynikających ze stanu organizmu powoda. W świetle powyższego
brak było jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia apelacji i zakwestionowania
zaskarżonego wyroku przez jego zmianę lub uchylenie.
Od powyższego rozstrzygnięcia powód wniósł skargę kasacyjną. Powód w
skardze tej wskazał na naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego - art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 pkt 13 oraz
art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r o ubezpieczeniu społecznym z
tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673), art. 6
ust. 1 pkt 1 i art. 6 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 12 czerwca
1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U.
Nr 20, poz. 15 ze zm.), a także Dyrektywy nr 93/104/WE z dnia 23 listopada 1993 r.
2. naruszenie przepisów postępowania - art. 378 §1, art. 321 w związku z art. 391
§1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się nieuzasadniona i podlegała oddaleniu pomimo
trafnego zarzutu dotyczącego zastosowania przepisów ustawy z dnia 30
października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i
chorób zawodowych, mimo że ta ustawa weszła w życie po zdarzeniu – zawale
serca
ubezpieczonego.
usprawiedliwiałby
pogląd
W
cytowanej
Sądu
ustawie
Okręgowego,
nie
jakoby
ma
przepisu,
ustawę
tę
który
należało
zastosować do sprawy o ustalenie wypadku przy pracy co do zdarzenia, które
nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2003 r. Przed tą datą ustawa nie podlegała
zastosowaniu. Natomiast derogacja ustawy z 1975 r. po pierwsze, nastąpiła
dopiero z dniem 1 stycznia 2003 r., a po drugie, derogowane przepisy z tytułu
samej derogacji nie tracą swej odpowiedniości normatywnej do oceny stosunków
prawnych (zdarzeń prowadzących do określonych stosunków prawnych) już
ukształtowanych. Inne konsekwencje byłyby wyjątkiem od zasady lex retro non agit
i dlatego musiałyby opierać się na szczególnych podstawach, których w tym
przypadku nie ma. Przeciwnie, w rozdziale 6 ustawy z 30 października 2002 r. są
przepisy, które wyraźnie wskazują na to, że intencją ustawodawcy było dalsze, po 1
stycznia 2003 r., zastosowanie przepisów ustawy z 1975 r. do zdarzeń zaistniałych
przed jej derogacją. W szczególności stanowi się tak w normach zawartych w
poszczególnych ustępach art. 49 ustawy w odniesieniu do wniosków o świadczenia
z tytułu wypadków w drodze do pracy lub z pracy, w odniesieniu do wysokości
jednorazowego odszkodowania z tytułu śmierci lub uszczerbku na zdrowiu i w
odniesieniu do wniosków o świadczenia z tytułu wypadków w szczególnych
okolicznościach. Jednakże te ostatnie uregulowania mogły wywoływać pewną
wątpliwość co do intencji ustawodawcy w stosunku do zdarzeń w nich pominiętych.
Wątpliwości stąd wynikające usunęła nowelizacja ustawy z 2002 r. przez
wprowadzenie do niej art. 49a stanowiącego, między innymi, że przepisy ustawy
stosuje się do spraw o świadczenia z tytułu wypadków przy pracy, które nastąpiły
począwszy od dnia 1 stycznia 2003 r. (ust. 1), natomiast, (ust. 2) do spraw o
świadczenia z tytułu wypadków, które nastąpiły przed dniem 1 stycznia 2003 r.,
stosuje się przepisy obowiązujące w dniu, w którym nastąpił wypadek (por. art. 49a
dodany przez art. 14 pkt 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy
(Dz.U. Nr 121, poz. 1264 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2004 r.
II UK 448/03, OSNP 2005, nr 9, poz. 129). Sąd Najwyższy oceniając postępowanie
sądowe w niniejszej sprawie doszedł do wniosku, że zaskarżone orzeczenie mimo
błędnego uzasadnienia, w zakresie powołanych jako podstawę rozstrzygnięcia
przepisów prawa, odpowiada prawu. Definicja wypadku przy pracy na podstawie
wymienionej ustawy z 2002r., w której za wypadek przy pracy uważa się nagłe
zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które
nastąpiło w związku z pracą: 1) podczas lub w związku z wykonywaniem przez
pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych; 2) podczas lub w
związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet
bez polecenia; 3)
w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy
w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku
wynikającego ze stosunku pracy, w istocie nie różni się od definicji wypadku przy
pracy określonego w art. 6 ust 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 20, poz. 105 ze zm.).
Sądy orzekające w tej sprawie prawidłowo przeanalizowały definicję wypadku
dochodząc do wniosku, iż w niniejszej sprawie jest brak spełnienia przesłanki w
postaci przyczyny zewnętrznej zdarzenia, a to z racji tego, że nie mogą być nią
same, typowe dla danego zawodu warunki pracy. Ponadto w postępowaniu ze
skargi kasacyjnej nie jest możliwe kwestionowanie ustaleń faktycznych, skoro
zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne
powoływanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany
ustaleniami
faktycznymi
stanowiącymi
podstawę
zaskarżonego
orzeczenia.
Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie są następujące: ubezpieczony nie
pracował w okresie bezpośrednio przed wypadkiem
przekraczał
norm
pracy,
zawał
serca
ponad swoje siły, nie
był
skutkiem
dłuższego
procesu
chorobowego, opinie biegłych nie potwierdziły
wpływu
warunków pracy na
wywołanie zdarzenia w postaci zawału serca u ubezpieczonego. Powołanego w
skardze orzecznictwa Sądu Najwyższego uznające zawał serca za wypadek przy
pracy nie można odrywać od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. W
przedmiotowej sprawie okoliczności wystąpienia zawału serca nie uprawniają do
przyjęcia, że był spowodowany przyczyną zewnętrzną w związku z wykonywaną
przez ubezpieczonego pracą. Zgodnie z niebudzącą wątpliwości w orzecznictwie
wykładnią art. 378 § 1 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym sąd rozpoznaje sprawę
w pełnym zakresie i o treści rozstrzygnięcia, w tym o jego podstawie faktycznej i
prawnej, decydują ustalenia poczynione w tym postępowaniu. Sąd drugiej instancji
przeanalizował i ocenił wykazy dyżurów i karty pracy, na ich podstawie doszedł do
wniosku, że nie można dać wiary argumentom przemawiającym za tym, że w
okresie bezpośrednio poprzedzającym zawał mięśnia sercowego, ubezpieczony był
narażony na nadmierny wysiłek, Nie wystąpił też stres wywołany nadzwyczajnymi
okolicznościami w zakładzie pracy. Z powyższych powodów zarzuty kasacji
odnoszące się do naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisów postępowania
cywilnego, jak również Dyrektywy nr 93/104/WE z dnia 23 listopada 1993 r.
odnoszącej się do aspektów organizacji czasu pracy, w niniejszym stanie
faktycznym nie mogą być uznane za zasadne.
Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.