Social security court ruled minimum wage for part-time work differs from full-time minimum wage for self-employed.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the applicant's appeal, upholding the Social Insurance Office's decision to mandate social security coverage for his self-employed activity. The applicant argued that his part-time employment income, though below the statutory minimum wage, should exempt him from mandatory coverage under the Social Insurance System Act. The court clarified that the minimum wage defined in the Social Insurance Act for calculating contributions is distinct from the minimum wage for part-time workers under the separate Minimum Wage Act. Consequently, the applicant's income remained below the relevant threshold, triggering mandatory insurance obligations for his business activities.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 18 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; Art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę: The minimum wage for part-time employment under the Minimum Wage Act is not equivalent to the minimum wage for full-time employment used as the income threshold for mandatory social security coverage under the Social Insurance System Act.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 10 stycznia 2007 r.
III UK 123/06
Pojęcie „kwoty minimalnego wynagrodzenia" za pracę stanowiącej przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy (art. 18 ust. 4 pkt 5 ustawy
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity
tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) nie jest - w przypadku zatrudnienia w
niepełnym wymiarze czasu pracy - równoznaczne z "wysokością minimalnego
wynagrodzenia" określoną w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.), wobec
czego - pracownik zarabiający poniżej „kwoty minimalnego wynagrodzenia" i
jednocześnie prowadzący działalność pozarolniczą - podlega ubezpieczeniu
emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzenia tej działalności.
Przewodniczący SSN Katarzyna Gonera, Sędziowie SN: Roman Kuczyński
(sprawozdawca), Małgorzata Wrębiakowska-Marzec.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia
2007 r. sprawy z odwołania Andrzeja O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w R. o podleganie ubezpieczeniu społecznemu, na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 29
czerwca 2006 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił apelację Andrzeja O. od wyroku Sądu
Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Radomiu z dnia 21 lipca
2005 r. oraz zasądził od wnioskodawcy na rzecz Oddziału Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych w R. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w R. decyzją z dnia 28 kwietnia
2005 r. stwierdził, że Andrzej O. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność
gospodarczą podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i
wypadkowemu od dnia 1 grudnia 2004 r. do dnia ustania warunków powodujących
podleganie temu ubezpieczeniu i jest zobowiązany do opłacenia składek. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy podniósł, że od dnia 1 grudnia 2004 r. Andrzej O.
został zgłoszony do ubezpieczenia pracowniczego w wymiarze ¼ etatu z wynagrodzeniem wynoszącym: za grudzień 2004 r. - 206,00 zł, za styczeń 2005 r. - 212,26 zł,
za luty 2005 r. - 212,26 zł, za marzec 2005 r. - 212,26 zł. Zdaniem organu rentowego
z uwagi na to, że podstawa wymiaru składek z tytułu zgłoszenia Andrzeja O. do
ubezpieczenia pracowniczego jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, tj.
824 zł w 2004 r. i 849 zł w 2005 r., podlega on także - z mocy art. 9 ust. 1a ustawy o
systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z
tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Od tej decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w Radomiu wniósł Andrzej O., domagając się jej zmiany poprzez
stwierdzenie, że podlega dobrowolnie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2005 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń oddalił odwołanie ubezpieczonego.
Apelację od tego orzeczenia wniósł ubezpieczony, zaskarżając go w całości.
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006 r. uwzględnił apelację
wnioskodawcy zmieniając zaskarżony wyrok oraz poprzedzającą go decyzję organu
rentowego. Sąd uznał, że wnioskodawca nie podlega od 1 grudnia 2004 r. obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Sąd stwierdził, że podstawę wymiaru składki w rozumieniu art. 9 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi kwota
minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalona na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. Nr 200, poz. 167), do
której odsyła art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę wprowadził ograniczenie, że dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy wysokość minimalnego wynagrodzenia ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy przypadającej do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu.
Ustalone wynagrodzenie wnioskodawcy ze stosunku pracy istniejącego od 1 grudnia
2004 r. do 31 marca 2005 . uwzględniało unormowanie zawarte w art. 8 ust. 1
ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, a co za tym idzie było zgodne z art.
18 ust. 4 pkt 5a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Na powyższe rozstrzygnięcie organ rentowy wniósł skargę kasacyjną zarzucając temu wyrokowi: - naruszenie art. 9 ust. 1a i art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, poprzez błędną ich wykładnię.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy systemowej stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne emerytalne i rentowe, określony w art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy systemowej jako „kwota” minimalnego wynagrodzenia w rozumieniu ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę, nie jest równoznaczny z pojęciem „wysokości” wynagrodzenia minimalnego
obliczonego na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin. Do powyższej konstatacji Sąd Najwyższy doszedł analizując przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych, w szczególności art. 18 ust. 1, który za podstawę wymiaru składek na
ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych z tytułu stosunku pracy uznaje
przychód w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych. Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty,
bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Innymi słowy, podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe jest kwota brutto,
jaką otrzymuje pracownik z tytułu stosunku pracy. Przed wejściem w życie ustawy z
dnia 23 grudnia 1999 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz
niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 110, poz. 1256) w sytuacji równoczesnego zatrudnienia na umowę o pracę i prowadzenia działalności gospodarczej, ubezpieczeni
podlegali wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu stosunku pracy. Wprowadzony wymienioną ustawą art. 9 ust. 1a ustanowił odstępstwo od tej reguły. Zgodnie z tym przepisem pracownicy, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca
byłaby niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę określonej w art. 18
ust. 4 pkt 5a ustawy, podlegaliby również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, tj. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności
oraz umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej
działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy. Z kolei kwotą minimalnego
wynagrodzenia za pracę w rozumieniu art. 18 ust. 4 pkt 5a ustawy systemowej jest
kwota ustalona na podstawie art. 4 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Przyjęta przez Sąd drugiej
instancji wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalona na podstawie art. 8 ust. 1
ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę nie jest kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę w rozumieniu ustawy systemowej. Przepis art. 8 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy służy jedynie celom ustalania w stosunkach prawa pracy wysokości
minimalnego wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze
czasu pracy. Zgodnie z nim ustala się minimalne wynagrodzenie dla tej grupy pracowników „biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalonego na
podstawie niniejszej ustawy”, a skoro tak, to z literalnego brzmienia tej normy jednoznacznie wynika, że minimalnym wynagrodzeniem w rozumieniu tej ustawy jest inna
kwota niż ustalona na podstawie art. 8 ust. 1. W stosunkach z ubezpieczenia społecznego przepis ten może mieć wyłącznie pośrednie zastosowanie - przy ustalaniu
podstawy wymiaru składki, w tym znaczeniu, że może stanowić w określonej sytuacji
przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składki. Taka sytuacja będzie
miała miejsce w przypadku, gdy ubezpieczony jest pracownikiem zatrudnionym w
niepełnym wymiarze godzin, gdzie jedynym jego źródłem przychodu jest wynagrodzenie ze stosunku pracy, które po przeliczeniu na pełny etat stanowiłoby kwotę
minimalnego wynagrodzenia ustaloną zgodnie z art. 4 ust. 1 w związku z art. 2
ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Z kolei w sytuacji, gdy pracownik uzyskuje
przychody z innych tytułów, a kwota przychodów ze stosunku pracy będzie niższa od
kwoty minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie art. 4 ust. 1 w związku z
art. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, ubezpieczony będzie podlegał
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów. Podstawę wymiaru składek na wymienione ubezpieczenia będzie stanowił przychód ze
wszystkich źródeł jakie ubezpieczony posiada. W niniejszej sprawie przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu stosunku
pracy wynosił w 2004 r. - 206 zł, natomiast w 2005 r. - 249 zł. Minimalne wynagrodzenie ustalone zgodnie z art. 4 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy o minimalnym wy-
nagrodzeniu za pracę odpowiednio w tamtych latach wynosiło - 824 zł i 849 zł. Zgodnie z powołanym wyżej art. 9 ust. 1a ustawy systemowej ubezpieczony z mocy
ustawy podlegał również ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 §1 k.p.c.
orzekł jak w sentencji.