Supreme Court dismisses presidential candidate's election finance report rejection appeal as inadmissible due to lack of standing.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the presidential candidate's appeal against the rejection of their election committee's financial report. The candidate argued that the costs were borne by themselves and the committee's office was in their residence, but the court found the committee's financial officer had not provided the required explanations. The court ruled that only the election committee, acting through its financial officer, possesses the legal standing to challenge such decisions, rendering the candidate's appeal inadmissible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 84 ust. 1, 84a ust. 1 i 3, 84b ust. 1, 87g ust. 1, 87h ust. 1, 87i ust. 1, 40a ust. 7 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: Only the election committee, represented by its financial officer, has standing to appeal the rejection of a financial report; a presidential candidate lacks this standing.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III SW 5/11
POSTANOWIENIE
Dnia 9 czerwca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)
SSN Zbigniew Hajn
SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)
SSN Roman Kuczyński
SSN Zbigniew Myszka
SSN Maciej Pacuda
SSN Romualda Spyt
w sprawie ze skargi Komitetu Wyborczego Kandydata na Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej […]
na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 19 kwietnia 2011 r., w
przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 czerwca 2011 r.,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Państwowa Komisja Wyborcza uchwałą z dnia 19 kwietnia 2011 r. odrzuciła
sprawozdanie
wyborcze
Komitetu
Rzeczypospolitej Polskiej […]
Wyborczego
Kandydata
na
Prezydenta
o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach
finansowych tego Komitetu związanych w udziałem w wyborach na urząd
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 29 czerwca 2010 r.
W uzasadnieniu uchwały podano, że Komitet Wyborczy Kandydata na
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej […]
przedłożył Państwowej Komisji
Wyborczej sprawozdanie wyborcze z zachowaniem terminu określonego w art. 87g
ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467 ze zm.). W sprawozdaniu
wykazano, iż Komitet nie pozyskiwał i nie wydatkował środków finansowych, nie
pozyskiwał też wartości niepieniężnych i nie zaciągał żadnych zobowiązań
finansowych. Pismem z dnia 29 marca 2011 r. Państwowa Komisja Wyborcza
wystąpiła do pełnomocnika finansowego Komitetu o wyjaśnienie w terminie do dnia
4 kwietnia 2011 r., kto i z jakich środków poniósł koszty związane z działalnością
Komitetu, w szczególności koszty korzystania z lokalu, w którym mieściła się jego
siedziba, sporządzania i doręczania Państwowej Komisji Wyborczej dokumentów
dotyczących
zawiadomienia
o
utworzeniu
Komitetu
oraz
sporządzenia,
rozprowadzania i gromadzenia wykazów podpisów obywateli popierających
kandydata. Mimo doręczenia pisma pełnomocnikowi finansowemu Komitetu w dniu
5 kwietnia 2011 r., pozostało ono bez odpowiedzi. Brak wyjaśnienia przez Komitet
powyższych wątpliwości sprawia, że niemożliwe jest stwierdzenie, czy wymienione
w powołanym piśmie działania Komitetu zostały sfinansowane ze środków
pochodzących z legalnych źródeł i pozyskanych w sposób zgodny z przepisami art.
85 i art. 87a ustawy, których naruszenie skutkuje odrzuceniem sprawozdania
zgodnie z art. 87h ust. 1 pkt3 ustawy.
Prezes […] złożył skargę na tę uchwałę wnoszą o przyjęcie sprawozdania
wyborczego i zarzucając, iż żądane przez Państwową Komisję Wyborczą
wyjaśnienie zostało udzielone przez Komitet, ale z opóźnieniem. Zdaniem
skarżącego, logicznym jest, że koszty związane z działalnością Komitetu poniósł
kandydat na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a siedziba Komitetu
mieściła się w miejscu zamieszkania jego pełnomocnika.
Wezwana do zajęcia stanowiska w sprawie Państwowa Komisja Wyborcza
wniosła o oddalenie skargi. W motywach stanowiska przyznano, że już po podjęciu
zaskarżonej uchwały Prezes […] pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. poinformował
Komisję, iż koszty związane z działalnością Komitetu Wyborczego poniósł z
własnych dochodów, a siedziba Komitetu mieściła się w prywatnym mieszkaniu
jego pełnomocnika finansowego. Zdaniem Państwowej Komisji Wyborczej,
wspomniane pismo, złożone po upływie wyznaczonego terminu, pochodzi od
nieuprawnionej osoby, gdyż w świetle art. 87h ust. 2 ustawy odpowiedzialnym za
gospodarkę finansową komitetu wyborczego jest pełnomocnik finansowy i on
składa sprawozdanie wyborcze oraz udziela wyjaśnień z tym związanych. Nadto
zawarte w piśnie informacje nie tylko nie wyjaśniają wątpliwości odnośnie do
sposobu
finansowania
działalności
Komitetu
Wyborczego
Kandydata
na
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej […] , ale wskazują na możliwość naruszenia
przez Komitet art. 85 ust. 1 – 3 ustawy przez sfinansowanie owej działalności ze
środków niepochodzących z żadnego ze źródeł wymienionych w tym przepisie
(prywatne dochody Kandydata) oraz przyjęcie wartości niepieniężnej w postaci
prawa do nieodpłatnego korzystania z lokalu, w którym mieściła się siedziba
Komitetu. Tymczasem naruszenie powołanych przepisów implikuje odrzucenie
sprawozdania z mocy art. 87h ust. 1 pkt3 ustawy. Państwowa Komisja Wyborcza
zwróciła również uwagę na to, że […]
działając jako Prezes […] nie jest
uprawniony do występowania w imieniu Komitetu Wyborczego i wnoszenia skarg
na uchwały Komisji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Analizę
prawidłowości
zaskarżonej
uchwały
rozpocząć
wypada
od
przytoczenia treści art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 72, poz.
467 ze zm., zwanej dalej „ustawą”), zgodnie z którym finansowanie kampanii
wyborczej jest jawne. Jawność finansowania wyborów jest istotnym elementem
demokratycznego porządku, służy także zapobieganiu procesom i zjawiskom
korupcyjnym. W myśl 84a ust. 1 i 3 ustawy wydatki ponoszone przez komitety w
związku z wyborami są pokrywane z ich źródeł własnych, a komitet może
wydatkować zgromadzone środki jedynie na cele związane z wyborami. Stosownie
do art. 84b ust. 1 za gospodarkę finansową komitetu odpowiedzialny jest jego
pełnomocnika finansowy. On też w myśl art. 87g ust. 1 ustawy zobowiązany jest
przedłożyć
Państwowej Komisji Wyborczej, w terminie 3 miesięcy od dnia
wyborów, sprawozdanie o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych
komitetu
wraz z opinią biegłego rewidenta o sprawozdaniu, rejestrami
wymienionymi w art. 87ae i dokumentami umożliwiającymi weryfikację informacji
zawartych w sprawozdaniu. Natomiast w świetle art. 87h ust. 1 ustawy Państwowa
Komisja Wyborcza, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia sprawozdania
wyborczego, przyjmuje sprawozdanie bez zastrzeżeń, przyjmuje je, wskazując na
jego uchybienia lub je odrzuca. W razie odrzucenia przez Państwową Komisję
Wyborczą sprawozdania wyborczego, art. 87i ust. 1 ustawy statuuje uprawnienie
komitetu do wniesienia, w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia w tym
przedmiocie, skargi do Sądu Najwyższego. W świetle cytowanego przepisu
kompetencje do złożenia tegoż środka zaskarżenia zostały zatem usytuowane w
komitecie wyborczym, w imieniu i na rzecz którego działa – zgodnie z art. 40a ust. 7
ustawy - jego pełnomocnik. Kandydat na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie
jest więc predestynowany do wniesienia skargi na postanowienie Państwowej
Komisji Wyborczej o odrzuceniu sprawozdania o przychodach, wydatkach i
zobowiązaniach komitetu. W konsekwencji tegoż, niniejsza skarga, złożona przez
samego kandydata, (tj.
osobę nieuprawnioną do dokonania tej czynności), jest
niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.