Election protest upheld for counting error but dismissed as not affecting final election results.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court found the election protest regarding the invalid calculation of votes valid but ruled it did not alter the election outcome. The applicant demonstrated that the electoral commission incorrectly recorded zero votes for a candidate who actually received one, violating specific election code provisions. Despite this procedural error, the court determined the correction would not change the list's total or the individual candidate's ranking, thus preserving the original election result.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 101 ust. 2 Konstytucji RP; art. 82, 83 Kodeksu wyborczego; art. 241-243 Kodeksu wyborczego: A valid election protest may be confirmed regarding procedural violations, yet the court must assess whether such violations materially influenced the election result; if the correction does not alter the winner or the list's mandate, the protest does not justify invalidating the election.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III SW 102/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący)SSN Zbigniew HajnSSN Halina Kiryło (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego S. S.przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w okręgu wyborczym nr […],przy udziale:
1) Prokuratora Generalnego,2) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,3) Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w S.,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 grudnia 2015 r., postanawia: wyrazić opinię, że zarzut protestu jest zasadny, lecz naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego nie miało wpływu na wynik wyborów w okręgu wyborczym.
UZASADNIENIE
S.S. wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w okręgu wyborczym nr […] w S. przeprowadzonych w dniu 25 października 2015 r.W uzasadnieniu protestu podał, że brał udział w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, głosując w lokalu wyborczym w T. i oddając głos na kandydatkę E. N.. Tymczasem w protokole głosowania komisji wyborczej przy nazwisku tejże kandydatki pod pozycją „ilość oddanych głosów” wskazano „0”. Wnoszący protest podkreślił, że chociaż w grę wchodzi tylko jeden głos, ale fundamentalną zasadą jest, iż „każdy głos jest ważny”.
Zaistniała nieprawidłowość w ustalaniu wyników głosowania podważa zaufanie do ważności przeprowadzonych wyborów.Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokurator Generalny RP przedstawiając swoje stanowisko w sprawie zasadności protestu wnieśli o uznanie, że zarzut protestu dotyczący nierzetelnego obliczenia liczby głosów ważnych oddanych na kandydatkę Komitetu Wyborczego P.– E. N. w Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w T. w Okręgu Wyborczym nr […] jest zasadny, ale nie miał on wpływu na wynik wyborów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Inicjując rozważania w niniejszej sprawie wypada podkreślić, że instytucja protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu ma konstytucyjne podstawy. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zawarte zostały w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 zamieszczonych w rozdziale 10 działu I ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112 ze zm.) oraz – w odniesieniu do wyborów do Sejmu – w przepisach szczególnych art. 241-243 zamieszczonych w rozdziale 8 działu III tego aktu, do których odsyła (w kwestii wskazania sądu właściwego do rozpoznania protestu oraz zasad jego wnoszenia i trybu rozpoznania) art. 83 Kodeksu wyborczego.W świetle art. 82 § 2-5 Kodeksu wyborczego prawo wniesienia protestu przysługuje wyborcom, których nazwiska są umieszczone w spisie wyborców oraz przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu.
Sam protest wyborczy zdefiniowany zaś został w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego jako protest przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby. Takie określenie protestu wyborczego koresponduje z brzmieniem cytowanego art. 101 ust. 2 Konstytucji RP, a jego konsekwencją jest zawarty w punktach 1 i 2 art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego katalog zarzutów, na jakich można oprzeć protest. Są nimi: 1/ dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalanie wyników głosowania lub wyników wyborów oraz 2/ naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Reasumując: przedmiotem protestu wyborczego jest ważność wyborów lub wyboru określonej osoby, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i delikty wyborcze rzutujące na przebieg głosowania i ustalanie jego wyników lub ustalanie wyników samych wyborów.W myśl art. 241 § 1 i 3 oraz art. 242 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego również w przypadku wyborów do Sejmu protest wyborczy skierowany jest przeciwko ważności wyborów, wymaga zachowania formy pisemnej, a jego treść powinna obejmować sformułowanie zarzutów, o jakich mowa w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego oraz przedstawienie lub wskazanie dowodów na ich poparcie.
W sytuacji, gdy następuje merytoryczne rozpoznanie protestu (w składzie trzyosobowym w postępowaniu nieprocesowym), Sąd Najwyższy wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu, która zawiera ustalenie co do zasadności zarzutów podniesionych przez protestującego, a w razie potwierdzenia zasadności owych zarzutów – ocenę, czy przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego miało wpływ na wynik wyborów.W przedmiotowej sprawie zarzut protestu w zakresie wadliwego obliczenia oddanych głosów i ustalenia wyników głosowania na kandydatów na posłów w Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w T. okazał się uzasadniony.
Z przeprowadzonego w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt III SW 123/15, w drodze pomocy prawnej przez Sąd Rejonowy w S., dowodu z oględzin kart do głosowania oddanych na kandydatów na posłów w Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w T. wynika bowiem, że na kandydatkę z listy nr […] Komitetu Wyborczego P. E. N. oddano 50 ważnych głosów, a na kandydata T. Ś. – 1 głos, natomiast kandydat P. B. nie uzyskał żadnego głosu. Tymczasem w protokole głosowania w tejże komisji stwierdzono, że na listę nr […] Komitetu Wyborczego P. oddano w tym obwodzie 51 ważnych głosów, w tym 50 głosów na kandydata P. B. i 1 głos na kandydata T.
Ś., zaś na kandydatkę E. N. – 0 głosów. W konsekwencjo doszło do zarzucanego naruszenia przepisów art. 228 § 1 pkt 8 i § 2 Kodeksu wyborczego, dotyczących ustalania wyników głosowania na poszczególnych kandydatów z danej listy i ujawniania tych wyników w protokole głosowania w obwodzie. Mimo zasadności zarzutu podniesionego przez wnoszącego protest, stwierdzone naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego nie miało wpływu na wynik wyborów do Sejmu RP w okręgu wyborczym. W wyborach do Sejmu RP przeprowadzonych w dniu 25 października 2015 r. lista kandydatów na posłów Komitetu P. uzyskała w Okręgu Wyborczym nr […] w S. jeden mandat.
Przypadł on P. B., który według pierwotnych obliczeń otrzymał 6283 głosów, natomiast E. N. otrzymała 3620 głosów. Po sprawdzeniu kart do głosowania oddanych na tę listę w Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w T. powyższe wyniki głosowania należy skorygować i stwierdzić, że kandydat Komitetu P. P. B. otrzymał w Okręgu Wyborczym nr […] – 6.233 głosy, zaś kandydatka E. N. – 3.670 głosów. Nieprawidłowe ustalenie wyników głosowania przez Obwodową Komisję Wyborczą nr […] w T. pozostaje jednak bez wpływu na wynik wyborów do Sejmu w tym okręgu wyborczym z uwagi na to, że w wyniku dokonanej korekty łączna liczba głosów oddanych na listę Komitetu P. nie zmieniła się, a różnica liczb głosów otrzymanych przez wskazanych wyżej kandydatów (również po korekcie o wyniki głosowania w Obwodowej Komisji Wyborczej nr […] w T.) nadal daje pierwszeństwo kandydaturze P. B..
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy z mocy art. 242 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego wydał opinię jak w sentencji swojego postanowienia.