Appeal against delay ruling dismissed as not final order under Civil Procedure Code Art. 3941 § 2.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against an appellate court order rejecting a complaint about procedural delay. The appellant argued the order was defective due to improper service and missed deadlines, but the court held it was merely an incidental ruling. The court determined that such orders do not terminate the main proceedings and therefore do not qualify as final decisions subject to Supreme Court review.
Regesto Legislator
Generato dall'IAUstawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; postanowienie odrzucające skargę na przewlekłość nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i nie przysługuje od niego zażalenie do Sądu Najwyższego.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 9 grudnia 2005 r.
III SO 18/05
Postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie oddalające
skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu
sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 3941 § 2 k.p.c., a więc nie przysługuje
od niego zażalenie do Sądu Najwyższego.
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jerzy
Kwaśniewski, Andrzej Wróbel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy
ze skargi Jolanty Z. na przewlekłość postępowania Sądu Okręgowego w Warszawie
[...], na skutek zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2005 r. [...]
o d r z u c i ł zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 maja 2005 r. [...] w
pkt. 1 wyłączył do odrębnego rozpoznania skargę w części dotyczącej przewlekłości
postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie i przekazał ją Sądowi Najwyższemu (w pkt 2) w pozostałej części oddalił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Jolanta Z., domagając się jego
uchylenia w całości „i zasądzenia jak w skardze z dnia 18 marca 2005 r.”. W zażaleniu skarżąca podniosła, że przedmiotowe postanowienie zostało jej doręczone bez
pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia, a następnie wskutek złożenia
wniosku o pouczenie, skarżącej doręczono błędne pouczenie o niedopuszczalności
zaskarżenia postanowienia z dnia 20 maja 2005 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2005 r. [...]
odrzucił powyższe zażalenie, jako wniesione po upływie przepisanego terminu.
Na powyższe postanowienie Jolanta Z. wniosła zażalenie do Sądu Najwyższego, w którym domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do
rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr
179, poz. 1843) nie zawiera przepisu regulującego kwestię zaskarżalności postanowienia w przedmiocie skargi na przewlekłość w postępowania. Mimo zawartej w art.1
ust.1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. deklaracji, że ustawa „reguluje zasady i tryb
wnoszenia oraz rozpoznawania skargi” - co mogłoby wskazywać, że jest to uregulowanie całościowe, uwzględniające specyficzny charakter skargi jako środka prawnego niemieszczącego się w klasycznym podziale środków zaskarżenia w postępowaniu cywilnym - to jednak art. 8 ust. 2 ustawy stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu,
którego skarga dotyczy. Oznacza to nie tylko możliwość stosowania obowiązujących
w procedurach cywilnej, karnej oraz administracyjnej przepisów dotyczących zażalenia, ale przede wszystkim wskazuje, że skarga jest quasi - zażaleniem, a sąd okręgowy lub apelacyjny, który ją rozpoznaje orzeka jako sąd drugiej instancji. Niezbędne
jest zatem sięgnięcie w tym zakresie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w
sprawach cywilnych.
Stosownie do art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje
na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Ponadto w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem
postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w
wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Oznacza
to, że zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia innego rodzaju i wydane
przez sąd inny, niż sąd drugiej instancji, stronie nie przysługują.
Celem postępowania wywołanego skargą na przewlekłość postępowania jest
wywołanie szybkiej reakcji sądu właściwego do jej rozpoznania na zawarty w skardze
zarzut, że postępowanie w sprawie jest przewlekłe. Formą tej reakcji jest wydanie w
krótkim terminie postanowienia, w którym kwestia przewlekłości postępowania zostaje prawomocnie rozstrzygnięta. Rzeczą sądu pozostającego pod zarzutem przewlekłego prowadzenia sprawy jest „niezwłoczne” przedstawienie skargi sądowi właściwemu do jej rozpoznania (art. 7 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania)
Postępowanie wywołane skargą ma zatem charakter incydentalny (wpadkowy)
i prowadzone jest w ramach postępowania co do istoty sprawy, a rozpoznanie skargi
odbywa się w ramach postępowania odwoławczego przy odpowiednim zastosowaniu
przepisów o postępowaniu zażaleniowym. Nie można więc twierdzić, że skargą
wszczęta zostaje nowa (odrębna ) sprawa. Należy przy tym mieć na uwadze, iż instancyjność postępowania skargowego tamowałaby w istocie rozpoznanie sprawy, w
której skarga na przewlekłość została wniesiona, a tym samym byłaby niezgodna z
celem ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., którym jest przyspieszenie toczącego się
postępowania, a w konsekwencji rozpoznania sprawy. Z tego też względu ustawodawca przewidział w art. 14 ustawy możliwość ponownego wystąpienia przez skarżącego z nową skargą w tej samej sprawie dopiero po upływie 12 miesięcy od daty
merytorycznego rozpoznania przez sąd poprzedniej skargi.
Wyjaśnienia wymaga również druga kwestia, istotna z punktu widzenia zaskarżalności orzeczeń skargą na przewlekłość postępowania, polegająca na zdefiniowaniu pojęcia „postanowienie kończące postępowanie w sprawie”. W judykaturze
i doktrynie pojęcie to jest definiowane rozbieżnie i przy zastosowaniu różnych kryteriów. Można spotkać wypowiedzi, według których postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie są: takie, które zamykają drogę do wydania wyroku; w wyniku
których wykluczona zostaje możliwość przedsiębrania w danej sprawie dalszych
czynności; które kończą całość postępowania, a nie tylko jego fragment; które dotyczą całości sprawy, będąc ostatnim orzeczeniem wydanym w postępowaniu. Przyjmuje się, że w sformułowaniu „postanowienie kończące postępowanie w sprawie”
słowo „sprawa” występuje w znaczeniu materialnoprawnym. W tym ujęciu „sprawę”
należy rozumieć jako całość sporu (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 24 listopada 1998 r., III CZP 44/98, OSNC 1999 nr 5, poz. 87, uchwałę
składu siedmiu sędziów z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001 nr 1, poz. 1,
uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC
2001 nr 2, poz. 22). Należy więc przyjąć, że kończącymi postępowanie w sprawie są
te postanowienia, których uprawomocnienie się trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez sąd danej instancji.
Przeciwieństwem tych postanowień są postanowienia niekończące postępowania w sprawie, lecz kończące w postępowaniu sądowym jedynie zagadnienia incydentalne, uboczne. Postępowanie wywołane wniesieniem skargi na przewlekłość
postępowania jest - jak wykazano - postępowaniem incydentalnym, w taki też sposób
zostało określone w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy z dnia 17 czerwca
2004 r. Postanowienie rozstrzygające skargę na przewlekłość postępowania nie zamyka drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.
W świetle przedstawionego wywodu postanowienie odrzucające zażalenie
wniesione na postanowienie oddalające skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 394 1 § 2 k.p.c.
i nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego.
Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.