Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III SK 5/10 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal; fine upheld as administrative penalty not criminal despite ECHR standards.

Numero d'incarto III SK 5/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a monetary fine imposed by the Energy Regulatory Office for supplying fuel with non-compliant quality. The appellant argued the fine was criminal in nature and should have been reviewed under criminal procedure standards, citing European Court of Human Rights jurisprudence. The court rejected this, ruling that while administrative fines must meet criminal-like procedural safeguards, the specific legal ground for the fine was not raised in the cassation petition, rendering the appeal inadmissible.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego; Art. 355 § 2 k.c.: Administrative fines imposed by regulatory bodies are not criminal sanctions but require procedural standards analogous to criminal proceedings; however, cassation courts cannot consider new legal grounds not raised in the initial cassation petition.

Parole chiave

Generato dall'IA
administrative penalty energy regulation cassation procedure criminal standards inadmissible appeal fuel quality procedural safeguards

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego
art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego wyłącznie we wniosku o przyjęcie
art. 355 § 2 k.c.
zarzucając naruszenie art. 355 § 2 k.c. polegające na błędnej wykładni
rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych
art. 355 § 2 k.c
zarzucając naruszenie art. 355 § 2 k.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok ETPC z 24 września 1997 r. w sprawie 18996/91 Garyfallou ABBE p. Grecji
decyzja ETPC z 23 marca 2000 r. w sprawie 36706/97 Ioannis Haralambidis, Y. Haralambidis-Liberpa Ltd p. Grecji
wyrok Sąd Najwyższy z 5 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 6/08

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III SK 5/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski

SSN Andrzej Wróbel (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Piotra B.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o nałożenie kary pieniężnej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 czerwca 2010 r.,

skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 7 października 2009 r.,

1. oddala skargę,

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 270

(dwieście

siedemdziesiąt)

postępowania kasacyjnego.

zł.

tytułem

zwrotu

kosztów

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 22 kwietnia 2008 r.,

wydaną w wyniku uchylenia przez Sąd Okręgowy– Sąd Ochrony Konkurencji i

Konsumentów decyzji Prezesa Urzędu z 7 sierpnia 2006 r., orzekł, że Piotr B.

(powód) prowadzący działalność pod nazwą Stacja Paliw Płynnych naruszył

warunek 2.2.3. koncesji Prezesa Urzędu na obrót paliwami ciekłymi w ten sposób,

że wprowadził do obrotu poprzez stację paliw mieszcząca się w miejscowości W.

olej napędowy o jakości niezgodnej z przepisami rozporządzenia Ministra

Gospodarki i Pracy z 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań jakościowych dla

paliw ciekłych (Dz. U. z 2004 r., nr 192, poz. 1969) oraz wymierzył na podstawie

art. 56 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

(jednolity tekst: Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm., dalej jako Prawo

energetyczne) karę pieniężną w wysokości 75.000 zł, co stanowi 2,07% przychodu

z działalności koncesjonowanej osiągniętego w roku 2007 r.

Powód zaskarżył decyzję Prezesa Urzędu odwołaniem. Zaprzeczył, iż by

wielokrotnie i celowo wprowadzał do obrotu paliwo nie posiadające parametrów

jakościowych i że w ogóle wprowadzał do obrotu paliwo bez zapewnienia

prawidłowego nadzoru. Twierdził, że wobec przypisania mu ponoszenia ryzyka

gospodarczego dopuszczania do obrotu paliwa niezgodnego z obowiązującymi

przepisami, Prezes Urzędu winien przeprowadzić kontrolę u dostawcy paliw.

Kwestionował nałożenie kary pieniężnej, gdy nie wykazano jego winy. Na

okoliczność braku winy powołał się a to ,że otrzymał od dostawcy certyfikat wraz z

paliwem potwierdzający fakt spełnienia wymogów jakościowych. Wskazywał, że nie

ma możliwości weryfikowania zawartości siarki w dostarczonym paliwie, a każda

dostawa natychmiast wprowadzana jest do zbiornika i przeznaczona do sprzedaży.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r., oddalił odwołanie

powoda, uznając że w świetle przeprowadzonego przez Prezesa Urzędu

postępowania dowodowego nie ulega wątpliwości, że powód wprowadził do obrotu

paliwo o niewłaściwej jakości. Powód otrzymując koncesję przyjął na siebie

zobowiązanie, że będzie spełniał warunki koncesji, w tym dotyczące jakości

wprowadzonego do obrotu paliwa. Dlatego powinien tak zorganizować przyjęcia

dostaw paliw, aby wykluczyć możliwość naruszenia warunków koncesji, w

szczególności pobierając stosowne próbki paliwa do kontroli przed przyjęciem

paliwa do zbiornika. Ponieważ powód nie podjął żadnych czynności w celu

sprawdzenia jakości przyjmowanego paliwa, nie można przyjąć, że wprowadzenie

do obrotu paliwa niewłaściwej jakości nie było przez niego zawinione.

Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego apelacją.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. oddalił apelację

powoda. Dokumentacja zebrana na etapie postępowania administracyjnego oraz

przed sądem pierwszej instancji dowodzi zarzucanych powodowi naruszeń. W

zakresie istotnym dla rozpoznania skargi kasacyjnej, Sąd Apelacyjny podzielił

stanowisko Sądu Okręgowego, że powód nie dołożył należytej staranności celem

wyeliminowania

ryzyka

wprowadzenia

do

obrotu

paliwa

o

niewłaściwych

parametrach jakościowych. W przypadku gdy przedsiębiorca przy odbiorze paliwa

poprzestanie na sprawdzeniu certyfikatu jakości paliwa i uznając na jego

podstawie, że paliwo spełnia określone normą warunki jakościowe dopuści tak

odebrane paliwo do obrotu, bierze na siebie skutki ewentualnego stwierdzenia, że

towar jest niezgodny z normą.

Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skarga kasacyjną w całości,

zarzucając naruszenie art. 355 § 2 k.c. polegające na błędnej wykładni

sformułowania należyta staranność w odniesieniu do przedsiębiorcy trudniącego

się obrotem paliwami w zakresie jego obowiązku sprawdzenia jakości paliwa

wprowadzanego do obrotu. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w

całości oraz uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Prezes Urzędu w odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda wniósł o jej

oddaleni i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga kasacyjna powoda nie ma uzasadnionej podstawy.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w

dotychczasowym orzecznictwie, powołanym między innymi w uzasadnieniu wyroku

Sądu Apelacyjnego oraz odpowiedzi Prezesa Urzędu na skargę kasacyjną powoda,

że odpowiedzialność z tytułu naruszenia obowiązków wynikających z przepisów

Prawa energetycznego lub innych ustaw, sankcjonowana karą pieniężną nakładaną

przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa energetycznego, ma

charakter odpowiedzialności obiektywnej. Nie jest konieczne wykazanie umyślnej

albo nieumyślnej winy ukaranego podmiotu (wyrok SN z 5 listopada 2008 r., sygn.

akt III SK 6/08 i powołane tam orzecznictwo). Jednakże nie oznacza to, że nie

istnieje możliwość ograniczenia lub wyłączenia przedmiotowej odpowiedzialności.

Sprzeciwia się temu przyjęta w wyroku SN z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SK

1/10 reguła, zgodnie z którą w sprawach z odwołania od decyzji regulatora rynku (w

niniejszej sprawie Prezesa Urzędu) nakładających kary pieniężne z tytułu

naruszenia obowiązków wynikających z mocy ustawy lub decyzji, należy zapewnić

przedsiębiorcom wyższy poziom sądowej ochrony praw. Zobowiązuje do tego

Rzeczpospolitą Polską konieczność zapewnienia w krajowym porządku prawnym

skuteczności postanowieniom Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i

Obywatela (Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze

zm., dalej jako EKPC). Z utrwalonego już orzecznictwa Europejskiego Trybunału

Praw Człowieka (dalej jako ETPC) wynika, że dolegliwe kary pieniężne nakładane

na przedsiębiorców przez organy administracji mają charakter sankcji karnych w

rozumieniu przepisów EKPC (wyrok ETPC z 24 września 1997 r. w sprawie

18996/91 Garyfallou ABBE p. Grecji, LEX nr 79585; decyzja ETPC z 23 marca

2000 r. w sprawie 36706/97 Ioannis Haralambidis, Y. Haralambidis-Liberpa Ltd p.

Grecji, LEX nr 520369).

Sąd Najwyższy podtrzymuje wyrażone w dotychczasowym orzecznictwie

stanowisko, zgodnie z którym kary pieniężne nakładane przez organy regulacji

rynku nie mają charakteru sankcji karnych. Jednakże mając na względzie

przedstawione powyżej zapatrywania Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

przyjmuje, że w zakresie w jakim dochodzi do wymierzenia przedsiębiorcy kary

pieniężnej, zasady sądowej weryfikacji prawidłowości orzeczenia organu regulacji w

tym zakresie, powinny odpowiadać wymogom analogicznym do tych, jakie

obowiązują sąd orzekający w sprawie karnej. Powoduje to, że sprawa z odwołania

od decyzji Prezesa Urzędu nakładającej karę pieniężną na przedsiębiorcę

energetycznego powinna zostać rozpoznana z uwzględnieniem standardów

ochrony praw oskarżonego obowiązujących w postępowaniu karnym. W niniejszej

sprawie oznacza to, że wbrew stanowisku zajętemu przez Sąd Najwyższy w

wyroku z 5 listopada 2008 r., sygn. akt III SK 6/08, przedsiębiorstwo energetyczne

może uniknąć kary, gdy wykaże że obiektywne okoliczności danej sprawy

uniemożliwiają mu przypisanie naruszenia przepisów ustawy z uwagi na podjęte

działania o charakterze ostrożnościowo-prewencyjnym. Do takich okoliczności

należy wprowadzanie do obrotu paliwa pochodzącego od renomowanego

dostawcy, którego zgodność z obowiązującymi w tym zakresie normami potwierdza

dodatkowo stosowny certyfikat.

Powyższe nie wpływa na zasadność niniejszej skargi kasacyjnej, ponieważ

powód podniósł jedynie zarzut naruszenia przepisu art. 355 § 2 k.c., nawiązując do

art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego wyłącznie we wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnieniu. Przepis art. 355 § 2 k.c.

odnosi się do należytej staranności w stosunkach umownych. Nie znajduje

zastosowania w sprawie przeciwko Prezesowi Urzędu o nałożenie kary pieniężnej z

tytułu naruszeń przepisów odnoszących się do warunków wykonywania działalności

koncesjonowanej. Związanie przepisami prawa materialnego powołanymi w

skardze kasacyjnej, uniemożliwia zaś Sądowi Najwyższemu w niniejszym składzie

uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej, ze względu na ewentualne naruszenie

art. 56 ust. 1 pkt 12 Prawa energetycznego, skoro zarzut naruszenia tego przepisu

nie został przez skarżącego podniesiony w podstawach skargi.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

wyroku.