Supreme Court dismisses appeal as the regulator lost competence to object to connection refusal due to new law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Energy Regulatory Office's cassation appeal against a lower court decision that annulled its own objection to a connection refusal. The appellant argued the lower court erred by not examining factual circumstances, but the court found the regulator had lost its statutory competence to issue such objections after a new law took effect. Consequently, the lower court correctly declared the objection procedurally void rather than assessing the merits of the connection refusal.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 7 ust. 9 Prawa energetyczne; Art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne: When a new law removes an administrative body's competence to issue a specific type of decision, that body loses the authority to act in that capacity for all pending proceedings, rendering subsequent decisions by that body void ab initio.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III SK 39/10
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 kwietnia 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jolanta Strusińska-Żukowska
SSN Andrzej Wróbel
w sprawie z powództwa E. Operator Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki
z udziałem zainteresowanego Jana K.
o zgłoszenie zastrzeżeń do odmowy przyłączenia sieci elektroenergetycznej ,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 5 kwietnia 2011 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego
z dnia 30 marca 2010 r.,
1. oddala skargę,
2. oddala
wniosek
E. Operator
Spółki
z
ograniczoną
odpowiedzialnością w P. o zasądzenie kosztów postępowania
kasacyjnego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 czerwca 2008 r., Prezes Urzędu Regulacji Energetyki – na
podstawie art. 7 ust. 9 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. –
Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) zgłosił zastrzeżenia
do odmowy przyłączenia do sieci elektroenergetycznej przez powoda – E. Operator
Spółkę z o.o. w P., na warunkach taryfowych (przy zastosowaniu stawek
przewidzianych w taryfie dla energii elektrycznej E. Operator Spółka z o.o.),
budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr 308 położonej w
miejscowości K., gmina S. należącego do zainteresowanego Jana K.
Od tej decyzji powód wniósł odwołanie.
Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony
Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie.
Powyższy wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyła apelacją strona powodowa.
Wyrokiem z dnia 30 marca 2010 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1
k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił decyzję Prezesa URE z
dnia 2 czerwca 2008 r., (pkt I); rozstrzygnął o kosztach postępowania za obie
instancje (pkt II). Sąd Apelacyjny wskazał, że na podstawie ustawy z dnia 8
stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych
innych ustaw (Dz.U. Nr 21, poz. 104), która weszła w życie z dniem 11 marca 2010
r., zmianie uległa treść przepisu art. 7 ust. 9 Prawa energetycznego. Przepis ten w
nowym brzmieniu nie przewiduje już kompetencji w zakresie zgłaszania zastrzeżeń
do odmowy przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Stosownie do art. 20
ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o
zmianie niektórych innych ustaw należało zastosować nowy przepis obowiązujący
w dacie orzekania. W związku zaś z tym, że Prezes URE utracił możliwość
zgłaszania zastrzeżeń do odmowy przyłączenia do sieci elektoenergetycznej,
bezprzedmiotowe stało się postępowanie wywołane zaskarżoną decyzją Prezesa
URE z 2 czerwca 2008 r.
Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w całości zaskarżył skargą kasacyjną
Prezes URE. Skargę oparto na podstawie procesowej (art. 398 3 § 1 pkt 2 k.p.c.) i
zarzucono naruszenie:
a)
art. 382 k.p.c. przez wydanie wyroku bez zbadania faktycznych
okoliczności sprawy, w tym pominięcie materiału dowodowego
znajdującego się w aktach sprawy oraz zaniechanie dokonania
własnych ustaleń na okoliczność, iż zarówno w dacie wydania
zaskarżonego wyroku, jak i w dacie wydania poprzedzającego go
wyroku sądu pierwszej instancji oraz decyzji administracyjnej
istniały warunki ekonomiczne i techniczne do przyłączenia do sieci
elektroenergetycznej
nieruchomości
należącej
do
zainteresowanego oraz na okoliczność, że zainteresowany spełniał
we wskazanych datach warunki do przyłączenia do sieci i odbioru,
a w wyniku powyższego nieuwzględnienie okoliczności, iż zgodnie
z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo
energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, ze zm.) na
powodzie ciążył obowiązek przyłączenia ww. nieruchomości do
sieci;
b)
art. 316 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez jego błędną
interpretację polegającą na przyjęciu, że odpadnięcie podstawy
prawnej wydania decyzji administracyjnej po jej wydaniu powoduje
niejako automatycznie konieczność uchylenia tej decyzji, a w
konsekwencji naruszenie przepisu art. 47953 § 2 k.p.c., przez
uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa URE z dnia 2 czerwca 2008
r., pomimo braku ku temu podstaw.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji – przy
uwzględnieniu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona powodowa wniosła o oddalenie
skargi oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej kosztów
postępowania,
w
tym
kosztów
zastępstwa
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
procesowego,
według
norm
Decyzja będąca przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie została
wydana na podstawie art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo
energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), zgodnie z którym w
przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne odmówi przyłączenia do sieci z
powodu braku warunków ekonomicznych, o których mowa w ust. 1, a Prezes
Urzędu Regulacji Energetyki, w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania
powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, nie zgłosi zastrzeżeń do odmowy, za
przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo to może pobrać opłatę w wysokości
uzgodnionej z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie w umowie o
przyłączenie; przepisu ust. 8 nie stosuje się. Przepis ten w powołanym wyżej
brzmieniu obowiązywał do dnia 11 marca 2010 r. Na podstawie ustawy z dnia 8
stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych
innych ustaw (Dz.U. Nr 21, poz. 104) przepis art. 7 ust. 9 Prawa energetycznego
otrzymał nową treść, zgodnie z którą w przypadku gdy przedsiębiorstwo
energetyczne
odmówi przyłączenia
do sieci z powodu
braku
warunków
ekonomicznych, o których mowa w ust. 1, za przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo
energetyczne może ustalić opłatę w wysokości uzgodnionej z podmiotem
ubiegającym się o przyłączenie do sieci w umowie o przyłączenie do sieci;
przepisów ust. 8 nie stosuje się. Ustawa zmieniająca z dnia 8 stycznia 2010 r.
weszła w życie – stosownie do jej art. 22 – z dniem 11 marca 2010 r. Na etapie
postępowania apelacyjnego w sprawie obowiązywało już nowe brzmienie art. 7 ust.
9 Prawa energetycznego. Zmieniona norma prawna pomija kompetencję Prezesa
URE
do
zgłaszania
zastrzeżeń
do
odmowy
przyłączenia
do
sieci
elektroenergetycznej.
Problemem w sprawie była kwestia, czy wyłączenie kompetencji Prezesa
URE odnosi się również do spraw w których, decyzja została wydana, ale nie
uzyskała
prawomocności
w
związku
z
niezakończeniem
przewidzianego
postępowania odwoławczego. W kwestii tej Sąd w zaskarżonym wyroku trafnie
zastosował art. 20 ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo
energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw stanowiący, że do spraw
wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepisy tej ustawy. Skarżący w rozpatrywanej skardze nie kwestionuje
zastosowania przepisu art. 20 ustawy zmieniającej z dnia 8 stycznia 2010 r., który
jest podstawą zaskarżonego wyroku. Brak w podstawach skargi kasacyjnej zarzutu
naruszenia przepisu stanowiącego istotny element podstawy zaskarżonego wyroku
ogranicza możliwość rozpoznania zasadniczej kwestii sprawy, gdyż nie została ona
objęta podstawą skargi (por. art. 39812 § 1 k.p.c.).
Pomimo to Sąd Najwyższy stwierdza, że zastosowanie w sprawie art. 20
ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz o
zmianie niektórych nie nasuwa wątpliwości. Sąd drugiej instancji w postępowaniu z
odwołania od decyzji Prezesa URE powinien uwzględnić zmiany stanu prawnego,
które nastąpiły po wydaniu decyzji. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego
Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Sąd Apelacyjny
rozpoznają sprawy z odwołania od decyzji organów regulacyjnych merytorycznie,
zatem muszą brać pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania
(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 r., III SK 40/09 – Lex nr
585839).
Zarzuty podnoszone przez skarżącego w ramach podstawy procesowej –
art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. tj. zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. oraz art. 316 § 1 k.p.c.
w związku z art. 391 § 1 k.p.c. są bezzasadne. Przepis art. 382 k.p.c. zakreśla
granice postępowania dowodowego przed sądem drugiej instancji. Zarzut ten jest o
tyle bezzasadny, że Sąd w zaskarżonym wyroku nie zajmował się oceną
materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 7 ust. 1 Prawa energetycznego,
ponieważ uznał, że Prezes URE – na skutek zmiany stanu prawnego na etapie
postępowania apelacyjnego – utracił kompetencję do wydania decyzji i w
konsekwencji uznał, że decyzja taka podlega uchyleniu jako pozbawiona podstawy
prawnej. Ocena zaskarżonego wyroku w tym zakresie dotyczyła nie kwestii
istnienia
warunków
przyłączenia
zainteresowanego
do
sieci,
lecz
samej
kompetencji pozwanego Prezesa URE do wydawania zastrzeżeń do odmowy
przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Jeżeli uprawnienie Prezesa URE w
zakresie zgłaszania zastrzeżenia wygasło w chwili wyrokowania przez Sąd drugiej
instancji, to nie istniały podstawy do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.
Wobec tego Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku nie naruszył art. 316 § 1 k.p.c.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy, uznając bezzasadność procesowej
podstawy skargi, na podstawie art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji.