Supreme Court dismissed appeal, ruling political party deregistration for late financial reports complies with Constitution.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the political party's cassation appeal regarding its deregistration from the electoral registry. The party argued that the statutory deadline for financial reports was extended by its own statutes to May 31, and that the automatic deregistration violated constitutional freedoms of association and assembly. The court held that internal party statutes cannot override the mandatory public law obligation to submit reports by March 31 to ensure transparency, and thus the deregistration procedure was lawful.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 38c ust. 1, 2 ustawy o partiach politycznych; Art. 11 ust. 1, 2 Konstytucji RP: The statutory provision for political party deregistration upon failure to submit financial reports by the deadline is consistent with the constitutional guarantee of freedom of political parties, as the requirement for transparent funding takes precedence over internal party procedural rules.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 20 lutego 2008 r.
III SK 21/07
Przepis art. 38c ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych
(jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.) jest zgodny z art. 11 Konstytucji RP.
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie: SN
Andrzej Wróbel, SA Jolanta Pietrzak.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego
2008 r. sprawy z wniosku Państwowej Komisji Wyborczej w Warszawie z udziałem
Partii „S.N.P." w K. o wykreślenie, na podstawie skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r.
[...]
o d d a l i ł skargę.
Uzasadnienie
Partia polityczna „S.N.P.”, w sprawie z wniosku Państwowej Komisji Wyborczej o wykreślenie wpisu tej Partii z ewidencji, jako uczestnik postępowania wniosła
skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego
2007 r. [...]. Zaskarżonym postanowieniem oddalono jej apelację od postanowienia
Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. wykreślającego tę Partię
z ewidencji partii politycznych. Wykreślenie nastąpiło na podstawie art. 38 ust. 1 i art.
38c ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (jednolity tekst: Dz.U. z
2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.), czyli z powodu niezłożenia w terminie sprawozdania
finansowego.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 38c ustawy o partiach politycznych, art. 9, art. 11 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji, a także Międzynarodowego
Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. z 1994 r. Nr 23, poz. 80), którego
przestrzeganie jest zagwarantowane przez art. 27 przyjętej przez Polskę Konwencji
Wiedeńskiej o Prawie Traktatów, przyjętej w Wiedniu 23 maja 1969 r. oraz naruszenie Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175). Podniesiono, że wykreślenie partii z rejestru
jest sankcją zbyt rygorystyczną i czyni iluzorycznym prawo zrzeszania się. Nadto
uczestnik postępowania działał w błędzie, gdyż statut Partii w § 27 pkt 4 stanowi, że
„Komitet Naczelny sporządza roczne informacje o działalności finansowej partii w
terminie do 31 marca, które są zatwierdzane przez Kongres w terminie do 31 maja
każdego roku”. Sądził więc, że w ten sposób termin złożenia sprawozdania finansowego do Państwowej Komisji Wyborczej uległ przedłużeniu do 31 maja.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona. Powołane w niej umowy międzynarodowe - tak
jak inne akty prawne - mogą być podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy
wskazano ich konkretne jednostki redakcyjne. Rozpoznawana skarga nie spełnia
tego wymagania wprowadzonego przez art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. Skutkiem tego jest
zarazem bezprzedmiotowość zarzutu naruszenia art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji, które dotyczą stosowania w Polsce prawa międzynarodowego.
Rozpoznanie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 38c ustawy o partiach
politycznych w związku z art. 11 Konstytucji wymaga przytoczenia treści tych przepisów. Według art. 38c tej ustawy (ust. 1) „w przypadku niezłożenia przez partię polityczną sprawozdania w terminie określonym w art. 38 ust. 1 (to jest do 31 marca
każdego roku) Państwowa Komisja Wyborcza występuje do Sądu z wnioskiem o wykreślenie wpisu tej partii z ewidencji; (ust. 2) „w przypadku, o którym mowa w ust. 1,
Sąd po przeprowadzeniu rozprawy wydaje postanowienie o wykreśleniu wpisu partii
politycznej z ewidencji”. Natomiast art. 11 Konstytucji stanowi, że (ust 1) „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych. Partie
polityczne zrzeszają się na zasadach dobrowolności i równości obywateli polskich w
celu wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa; (ust.
2) finansowanie partii politycznych jest jawne”.
Z tych przepisów wprost wynika, że art. 38c ustawy o partiach politycznych
jest zgodny z art. 11 Konstytucji. Skoro bowiem finansowanie partii politycznych ma
być jawne, to każda partia polityczna powinna złożyć ogólnie dostępne sprawozdanie
finansowe. Zapewnia to art. 38 ust. 4 ustawy o partiach politycznych, który przewi-
duje ogłoszenie sprawozdania przez Państwową Komisję Wyborczą w Monitorze
Polskim.
Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że statut partii przewidujący zatwierdzenie
sprawozdania finansowego do 31 maja nie zwalnia partii z obowiązku złożenia sprawozdania do 31 marca. Statut jest bowiem prawem wewnątrzpartyjnym i nie może
zmieniać obowiązku publicznoprawnego wynikającego z bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy.
Z tych względów na podstawie art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.