Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III SK 14/08 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against fine for failing to provide shelf price data to competition authority.

Numero d'incarto III SK 14/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the company's cassation appeal regarding a fine for not providing final shelf prices to the Competition and Consumer Protection Office. The lower court found the company evaded the request by submitting average sales statistics instead of the specific shelf prices requested. The court rejected the argument that shelf prices differ from actual transaction prices due to discounts, noting such discounts are reflected in sales documents.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 45 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; przedsiębiorcy są obowiązani do udzielenia informacji o cenach z półki sklepu, a nie średnich cen sprzedaży, co stanowi wystarczające i jednoznaczne żądanie organu nadzorczego.

Parole chiave

Generato dall'IA
competition law price transparency shelf price administrative fine consumer protection information obligation cassation appeal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
na podstawie art. 45 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r.
art. 101 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
Sąd Okręgowy miał za podstawę art. 101 ust.
art. 543 k.c.
w rozumieniu art. 543 k.c., bez uwzględnienia indywidualnie lub zbiorowo
art. 231 k.p.c
naruszenie art. 231 k.p.c.
art. 233 § 1 k.p.c
faktycznego oraz art. 233 § 1 k.p.c.
art. 543 k.c
w rozumieniu art. 543 k.c., bez uwzględnienia indywidualnie lub zbiorowo
art. 66 k.c
naruszenie art. 543 k.c. i art. 66 k.c. w związku z art. 536 k.c. oraz
art. 536 k.c
w związku z art. 536 k.c.
art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c
oceny materialno-prawnej wyroku (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.).
art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c
oceny materialno-prawnej wyroku (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III SK 14/08

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Andrzej Wróbel

Protokolant Małgorzata Beczek

w sprawie z odwołania L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

o nałożenie kary pieniężnej,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 19 grudnia 2008 r.,

skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 28 listopada 2007 r.,

1) oddala skargę kasacyjną,

2) zasądza od L. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w

P. na

rzecz

Konsumentów

Prezesa

Urzędu

(pięćset

czterdzieści)

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Ochrony

Konkurencji

złotych

i

tytułem

Decyzją z dnia 23 sierpnia 2006 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i

Konsumentów

po

przeprowadzeniu

wszczętego

z

urzędu

postępowania

administracyjnego nałożył na L. Spółkę z o.o. karę pieniężną w kwocie 80.000 zł za

nieudzielanie informacji dotyczących cen finalnych (na półce w sklepie), we

wszystkich marketach należących do sieci L., w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 16

czerwca 2005 r. na wskazane produkty P. C. S.A., żądanych przez Prezesa UOKiK

na podstawie art. 45 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i

konsumentów w toku odpowiedniego postępowania antymonopolowego.

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2007 r. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony

Konkurencji i Konsumentów w Warszawie oddalił odwołanie L. Spółki z o.o. w P. od

powyższej decyzji. Wyrok ten wynika z następujących ustaleń.

Prezes UOKiK

działając na podstawie art. 45 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. ochronie

konkurencji i konsumentów (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze

zm.) zwrócił się trzykrotnie – w dniach: 5 października 2005 r., 3 listopada 2005 r. i

17 marca 2006 r. – do L. (powódki) o udzielenie informacji przedstawiającej

zestawienia cen finalnych (na półce w sklepie) w marketach Spółki w okresie od 1

stycznia 2005 r. – do 16 czerwca 2005 r. na określone towary. W odpowiedzi na

pierwsze pismo powódka przedstawiła wykaz średnich cen sprzedaży stosowanych

w tym okresie w sieci swoich marketów. W kolejnym piśmie wyjaśniła, że w

zakresie cen finalnych nie prowadzi statystyki ani rejestracji jak zmieniają się ceny

na etykiecie umownej w każdym ze sklepów oraz przedłożyła kolejne informacje o

średnich cenach sprzedaży. W trzecim piśmie wyjaśniła, że nie jest w stanie ustalić

zmian cen wskazanych w żądaniu udzielenia informacji towarów oraz, że ustalenie

cen za jakie towary były faktycznie sprzedawane będzie wymagało dłuższego

czasu.

Sąd Okręgowy miał za podstawę art. 101 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 45

ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosownie do których przedsiębiorcy

są obowiązani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów

na żądanie Prezesa UOKiK. Żądanie takie powinno zawierać: - wskazanie zakresu

informacji i okresu którego dotyczą, celu żądania, terminu udzielenia informacji

oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielenie informacji lub za udzielenie informacji

nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Sąd ustalił, że

pisma Prezesa

UOKiK kierowane do L. zawierały wszystkie wymagane elementy. W szczególności

wyraźnie określono żądanie przedłożenia informacji dotyczących cen finalnych (na

półce w sklepie), we wszystkich marketach sieci Spółki we wskazanym okresie.

Spółka żądanej informacji nie udzieliła pomimo, że dysponowała danymi

umożliwiającymi przekazanie informacji o cenach finalnych, skoro przedstawiła

dane o cenach średnich. Według Sądu wysokość wymierzonej w zaskarżonej

decyzji kary pieniężnej nie jest wygórowana, jeżeli weźmie się pod uwagę, że

powódka mimo trzykrotnego wzywania, nie udzieliła żądanych informacji, a nawet

niespełniające wymagań odpowiedzi udzielała po wyznaczonym terminie. Niższa

kara nie spełniałaby swojej funkcji represyjnej, prewencyjnej i dyscyplinującej.

Od tego wyroku apelację złożyła powodowa Spółka zarzucając:

1. naruszenie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez

niejednoznaczne sformułowanie przez Prezesa UOKiK zakresu żądanych

informacji i w konsekwencji naruszenie art. 101 ust. 2 pkt 2 tej ustawy w

wyniku bezpodstawnego nałożenia kary pieniężnej oraz naruszenie art. 104

ustawy przez nałożenie kary niewspółmiernej do stopnia zawinienia

powódki;

2. naruszenie art. 231 k.p.c. przez nieprawidłowe zastosowanie domniemania

faktycznego oraz art. 233 § 1 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej

oceny dowodów w wyniku wyprowadzenia wniosku o posiadaniu przez

powódkę danych o cenach finalnych z faktu, że złożyła ona zestawienie

średnich cen miesięcznych (transakcyjnych), za jakie produkty były

faktycznie sprzedawane.

W uzasadnieniu apelacji argumentowano, że Sąd nie odniósł się do różnicy

między pojęciem „ceny finalnej” a pojęciem „ceny na półce w sklepie”. Dlatego

żądanie udzielenia informacji „o cenach finalnych na półce w sklepie” było niejasne.

Prezes UOKiK domagał się podania „cen z półek”, a powódka za każdym razem

wyjaśniała, że w oparciu o paragony fiskalne i faktury jest w stanie przedstawić

jedynie ceny transakcyjne, za jakie ostatecznie sprzedano produkty, ponieważ

dokumenty kasowe nie odzwierciedlają cen z półek.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385

k.p.c. oddalił apelację L.

Sądu

pierwszej

instancji,

Spółki z o. o. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenie

że

w

wezwaniach

przesłanych

Spółce

zakres

wymaganych informacji był określony z odpowiednią jasnością. Prezes UOKiK

wyjaśnił w nich, że przez „cenę finalną” rozumie „cenę na półce w sklepie” – cenę,

jaką jest oznaczony towar przeznaczony do bezpośredniej sprzedaży w sklepie

konsumentowi. Nie można mówić o braku jednoznaczności zakresu żądania

dostarczenia informacji tym bardziej, że Spółka nie wskazywała, że nie rozumie

treści wezwania i nie wnosiła o sprecyzowanie zakresu żądanych informacji. Co

więcej, dokładnie orientowała się o jakie dane chodzi Prezesowi UOKiK

wyjaśniając, że może „odnaleźć ceny sprzedaży na każdy produkt na każdy dzień

w każdym sklepie w przedmiotowym okresie, jeżeli Sąd uzna to za niezbędne”. W

tym celu „koniecznym będzie dokonanie sprawdzenia wszystkich transakcji

sprzedaży tj. paragonów fiskalnych i faktur we wszystkich sklepach”.

Według Sądu drugiej instancji, odmowę przekazania danych należy uznać

za umyślne zaniechanie udzielenia informacji, których Prezes UOKiK ma prawo

żądać na podstawie art. 45 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Ustosunkowując się do twierdzeń Spółki, że nie miała ona obowiązku zbierać i

przechowywać danych będących przedmiotem żądanej informacji, Sąd drugiej

instancji wskazał na obowiązek przedsiębiorcy dokonania w odpowiednim zapisie w

księgach rachunkowych, odnotowania każdego zdarzenia, które nastąpiło w

okresie sprawozdawczym (art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o

rachunkowości – Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.). Podstawą takiego zapisu

jest dowód księgowy stwierdzający dokonanie operacji gospodarczej, który według

art. 21 ust. 1 pkt 3 tej ustawy powinien zawierać, między innymi, wartość operacji.

W transakcjach sprzedaży cena finalna jest – ceną na półce w sklepie. Natomiast w

razie udzielenia rabatu, znajduje on, jako „zdarzenie” określone w art. 20 ust. 1

powołanej ustawy, odzwierciedlenie w dowodzie księgowym. Prezes UOKiK żądał

informacji dotyczących „cen z półki sklepu”, to jest stanowiących ofertę sprzedaży

w rozumieniu art. 543 k.c., bez uwzględnienia indywidualnie lub zbiorowo

udzielanych rabatów.

Według Sądu drugiej instancji kara w kwocie 80.000 zł. nałożona przez

Prezesa UOKiK była adekwatna do ustalonego w sprawie rażącego i umyślnego

naruszenia ustawowego obowiązku udzielania przez przedsiębiorcę organowi

antymonopolowemu żądanych informacji tym bardziej, że brak tych informacji

tamował bieg trwającego postępowania w sprawie niedozwolonego porozumienia

kartelowego.

W

skardze

kasacyjnej

wniesionej

od

powyższego

wyroku

Sądu

Apelacyjnego strona powodowa wniosła o jego zmianę w całości przez uchylenie w

całości decyzji Prezesa UOKiK z dnia 23 sierpnia 2006 r. oraz o zasądzenie od

pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania za wszystkie instancje. Skarga oparta została wyłącznie na

podstawie dotyczącej naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 398 3 § 1 pkt 1

k.p.c.) i zawiera zarzuty:

a)

naruszenie art. 101 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 45 ustawy z dnia

15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów przez

jego błędne zastosowanie i nałożenie na powódkę kary za

nieudzielanie żądanych informacji w sytuacji, gdy skarżąca

informacji takich nie posiadała;

b)

naruszenie art. 543 k.c. i art. 66 k.c. w związku z art. 536 k.c. oraz

w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10

czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania

cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów

przeznaczonych do sprzedaży (Dz.U. Nr 99, poz. 894 ze zm.)

przez ich błędną interpretację i utożsamienie ceny wskazanej przy

składaniu oferty sprzedaży produktu („cena na półce”) z ceną

finalną,

tj.

ceną,

jaka

została faktycznie

uiszczona

przez

kupującego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes UOKiK wniósł o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a w

przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o

zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawierając zarzutów dotyczących postępowania (art.

3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) nie kwestionuje – także co do zupełności – wyjaśnionych w

sprawie okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku.

Rozpoznanie zarzutów skargi dotyczących wyłącznie przepisów prawa

materialnego nie może wkraczać w materię niekwestionowanych i wiążących Sąd

Najwyższy ustaleń faktycznych (art. 39813 § 1 § 2 k.p.c.). Te są już wszak wiążąco

ustalonym punktem odniesienia dla rozpoznania podstawy skargi ograniczonej do

oceny materialno-prawnej wyroku (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.).

Pomimo powyższych reguł postępowania kasacyjnego, skarga kasacyjna

pierwszy zarzut naruszenia art. 101 ust 2 pkt 2 w związku z art. 45 ustawy o

ochronie konkurencji i konsumentów przez błędne zastosowanie opiera na

porównaniu (subsumcji) wskazanych przepisów nie z ustaleniami faktycznymi

wyroku ale – z twierdzeniami faktycznymi strony, które zostały w podstawie wyroku

wyraźnie odrzucone. Skarżący twierdzi, że zarzucona niestosowność podstawy

prawnej wyroku polega na ukaraniu powódki za to, że nie udzieliła informacji,

których nie posiadała. Tymczasem z przedstawionej wyżej podstawy faktycznej

wyroku jasno wynika, że żądania Prezesa UOKiK dotyczyły informacji w kwestiach

znanych powódce, których z winy swej nie udzieliła. Przypominając ustalenia w tym

zakresie najistotniejsze należy wskazać po pierwsze na to, że żądana przez

Prezesa UOKiK informacja została jednoznacznie określona przez zdefiniowanie

żądanych danych o „cenach finalnych” jako o „cenach z półki sklepu”. Po drugie, że

powodowa Spółka będąca przedsiębiorstwem handlowym mogła udzielić żądanej

informacji o cenach wystawionych przez siebie towarów do sprzedaży na

podstawie dowodów księgowych, takich dowodów którymi dysponowała i które

wykorzystywała tyle tylko, że przez swoiste pozorowanie udzielenia żądanej

informacji podając nieprzydatne Prezesowi UOKiK wyliczenia cen przeciętnych

zamiast podania żądanej informacji o cenie będącej jednym z elementów tych

wyliczeń.

Ustalone fakty – o czym była mowa wyżej – nie podlegają rozpoznaniu w

postępowaniu kasacyjnym. Chybiony jest argument skargi wyprowadzony z

twierdzenia że niektóre z transakcji sprzedaży dokonywane były według innej ceny

(np. z udzielonym rabatem) niż według „ceny z półki”, co odzwierciedlają dane z

„paragonów fiskalnych”. Powołując taki argument skarżąca nie wyjaśniła dlaczego

Spółka nie skorzystała z paragonów fiskalnych dotyczących sprzedaży towarów

według ich „ceny z półki”, skoro nie twierdziła, że wszystkie transakcje sprzedaży

odbyły się według cen innych niż te, o które chodziło w żądaniu Prezesa UOKiK.

Ponadto sprzedaż po innej cenie niż po oferowanej przez sprzedawcę („cenie z

półki”) na skutek udzielenia indywidualnego rabatu także zostałaby odpowiednio

„odzwierciedlona” w pozostającym u sprzedawcy dokumencie sprzedaży.

Bezzasadny jest również drugi zarzut skargi kasacyjnej, wytykający

zaskarżonemu wyrokowi uchybienie wskazanych przepisów dotyczących oferty

sprzedaży na skutek utożsamienia ceny wskazanej przy składaniu oferty sprzedaży

z ceną finalną.

Zarzuconego nierozróżnienia oferty sprzedaży od umowy sprzedaży nie ma

w wyroku.

Jeżeli w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie poświęcono zbyt wiele

uwagi powyższej kwestii, to - jak się wydaje – przede wszystkim dlatego, że nie

było to konieczne ze względu na wyjaśnione w sprawie kwestie sporne. W sprawie

chodziło o wyjaśnienie tego jakiej informacji żądał Prezes UOKiK od powódki i czy

żądanie to zostało wystarczająco precyzyjnie określone. Zdefiniowanie przez

Prezesa UOKiK żądanej przez niego informacji o cenach jako o „cenach z półki”

zostało słusznie przez Sąd uznane za określenie wystarczająco jasne, za także

określenie, które przedsiębiorstwo prowadzące działalność gospodarczą w zakresie

sprzedaży nie mogło mylić z innymi cenami, np. cenami przeciętnymi albo cenami

uzyskanymi od indywidualnych nabywców którym od ceny na półce (oferty

sprzedaży) udzielono jakiegoś obniżenia. Tak więc skoro – stosownie do istoty

spornego zagadnienia faktycznego – Sąd Apelacyjny ustalił, że „Prezes UOKiK

żądał jedynie cen z półki sklepu, to jest stanowiących oferty sprzedaży w

rozumieniu art. 543 k.c., bez uwzględnienia indywidualnie lub zbiorowo udzielonych

rabatów”, to przedstawione w skardze twierdzenia o różnicy między ofertą a umową

mogą się wydawać jakąś próbą bardziej pozorowania uzasadnienia niż rzeczowej

argumentacji.

Wobec bezzasadności podstawy skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy orzekł w

myśl art. 39814 k.p.c.

(eb)