Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III SK 13/15 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal, ruling identical contract terms apply only to the registered party, not others.

Numero d'incarto III SK 13/15
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the Competition Authority's cassation appeal against a lower court decision that struck down a consumer protection fine. The Authority argued that applying identical unfair contract terms to a new business violated the law, while the lower court held such terms only bind the specific business that had them registered. The court agreed, citing precedent that the register's negative effect is limited strictly to the original party involved in the registration procedure.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 uokik; Art. 47943 k.p.c.: The registration of unfair standard terms in the register creates a negative legal effect solely for the specific business party that was a participant in the proceedings resulting in that registration, not for other businesses applying identical terms.

Parole chiave

Generato dall'IA
unfair contract terms consumer protection competition law register of terms negative legal effect cassation appeal procedural scope

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 24 ust. 1 uokik
w związku z art. 24 ust. 1 uokik i w konsekwencji nie jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art.
Art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik
z art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik, zależy zaś od podmiotowego i przedmiotowego zakresu zakazu wykorzystywania postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone w ramach abstrakcyjnej kontroli postanowień wzorców (art.
Art. 47943 k.p.c.
nie jest zachowaniem bezprawnym w rozumieniu art. 47943 k.p.c. w związku z art.
Art. 47942 k.p.c.
2 pkt 1 uokik, zależy zaś od podmiotowego i przedmiotowego zakresu zakazu wykorzystywania postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone w ramach abstrakcyjnej kontroli postanowień wzorców (art. 47942 w zw.
Dyrektywa 93/13/EWG
art. 47945 § 2 k.p.c
art. 47943 k.p.c
nie jest zachowaniem bezprawnym w rozumieniu art. 47943 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III SK 13/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa R. S.A. w W.‎przeciwko Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów‎o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów i nałożenie kary pieniężnej,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 marca 2017 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt VI ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej strony pozwanej do rozpoznania;

2. zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Decyzją z 5 grudnia 2011 r., nr (…) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK) uznał działania R. S.A. w W. (powód) opisane w sentencji decyzji za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów i nałożył na powoda kary pieniężne za stwierdzone naruszenia.Odwołanie od powyższej decyzji wniósł powód, zaskarżając ją w całości.Wyrokiem z 15 października 2013 r., XVII AmA (…) Sąd Okręgowy w W. - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie powoda.Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego apelacją.Wyrokiem z 4 listopada 2014 r., VI ACa (…) Sąd Apelacyjny w (…) w pkt 1 uchylił decyzję Prezesa UOKiK z 5 grudnia 2011 r. w części oznaczonej w sentencji wyroku, w pkt 2 oddalił apelację powoda (w zakresie dotyczącym praktyki stwierdzonej w pkt II decyzji Prezesa UOKiK oraz kary pieniężnej nałożonej z tytułu tej praktyki), zaś w pkt 3 wzajemnie zniósł koszty postępowania.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł Prezes UOKiK, zaskarżając go w części obejmującej uchylenie decyzji z 5 grudnia 2011 r. w części oraz wzajemnie znoszącej koszty postępowania miedzy stronami.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które Prezes UOKiK sprowadza do pytania: czy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 (Dz.

U. 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm., obecnie jednolity tekst: Dz. U. z 2017 r., poz. 229, dalej jako uokik) może być uznane dalsze stosowanie postanowienia, którego treść jest identyczna z treścią postanowienia, które zostało wpisane do rejestru, również przez przedsiębiorcę, który nie uczestniczył w postępowaniu zakończonym wpisem do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone? Należy zatem rozstrzygnąć czy jest możliwe traktowanie jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik zachowania innego przedsiębiorcy, polegającego na stosowaniu postanowień wpisanych do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i nakładanie kar pieniężnych z tego tytułu?Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna Prezesa UOKiK nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Sąd Najwyższy w wyroku z 12 lutego 2014 r., III SK 18/13 (LEX nr 1448753) zajął stanowisko, zgodnie z którym stosowanie przez innego przedsiębiorcę postanowienia wpisanego do rejestru, o którym mowa w art. 47945 § 2 k.p.c. nie jest zachowaniem bezprawnym w rozumieniu art. 47943 k.p.c. w związku z art. 24 ust. 1 uokik i w konsekwencji nie jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.

Sąd Najwyższy uznał bowiem, że choć brzmienie art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (jednolity tekst: Dz. U. z 2003 r. Nr 68, poz. 804 ze zm., dalej jako uokik z 2000 r.) uzasadniało założenie, zgodnie z którym wymienione w tym przepisie zachowanie polegające na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, zostało uznane przez prawodawcę za bezprawne w treści art. 23a ust. 2 uokik, podobnego zabiegu interpretacyjnego nie można przeprowadzić w przypadku art. 24 ust. 2 pkt 1-4 uokik, który jedynie wylicza w sposób przykładowy zachowania przedsiębiorców, jakie mogą naruszać zakaz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów z art. 24 ust. 1 uokik.

Skoro art. 24 ust. 2 uokik rozumie przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów „godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy”, to konieczne jest stwierdzenie sprzeczności z prawem zachowania przedsiębiorcy. Przepisu art. 24 ust. 2 uokik nie traktuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie jako samoistnego źródła bezprawności zachowań przedsiębiorców. Dlatego sięga się do innych aktów prawnych w poszukiwaniu źródła „bezprawności” zachowania przedsiębiorcy. Tymczasem z uchwały Sądu Najwyższego z 20 listopada 2015 r., III CZP 17/15 (OSNC 2016/4/40) wynika, że wpis postanowienia do rejestru, o którym mowa w art. 47943 k.p.c. działa na niekorzyść tylko i wyłącznie przedsiębiorcy pozwanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolony.

Wpis taki nie działa na niekorzyść innych przedsiębiorców, nawet gdy stosują identycznie sformułowane postanowienia we wzorcach umów dotyczących tych samych stosunków prawnych. To z kolei oznacza, że stosowanie przez innego przedsiębiorcę postanowienia identycznego (tożsamego) z postanowieniem wpisany do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, w sprawie przeciwko innemu przedsiębiorcy nie jest zachowaniem bezprawnym w tym sensie, że nie narusza art. 47943 k.p.c. Zakres zastosowania zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 uokik w zw. z art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik, zależy zaś od podmiotowego i przedmiotowego zakresu zakazu wykorzystywania postanowień wzorca umowy uznanych za niedozwolone w ramach abstrakcyjnej kontroli postanowień wzorców (art. 47942 w zw. z art. 47943 k.p.c.).Na powyższe orzecznictwo nie wpływa stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wyrażone w wyroku z 21 grudnia 2016 r. w sprawie C-119/15 BP Partner (ECLI:EU:C:2016:987).

Z orzeczenia tego wynika, że koncepcja rozszerzonych skutków wpisu postanowienia wzorca do rejestru postanowień niedozwolonych przyjęta w uchwale Sądu Najwyższego z 13 lipca 2006 r., III SZP 3/06 (OSNP 2007 nr 1-2, poz. 35), nie jest sprzeczna z prawem unijnym, wbrew poglądom wyrażonym w tym zakresie w sprawie III SK 18/13 (zob. również zob. również P. Gutkowski, M. Malaga, Rozszerzona skuteczność wyroków SOKiK w sprawach dotyczących klauzul niedozwolonych. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt III SK 18/13, internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny 2014, nr 9(3)).

Wykładnia dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. UE. L 1993 Nr 95, str. 29, dalej jako dyrektywa 93/13) dokonana przez TSUE w wyroku w sprawie C-119/15 BP Partner nie oznacza jednak, że prawo unijne nakazuje przyjęcie szerokiego skutku wpisu postanowienia do rejestru. Kwestia ta została pozostawiona prawodawcy krajowemu. Skoro zaś, jak wyjaśniono powyżej, art. 24 ust. 2 uokik nie jest samoistnym źródłem bezprawności praktyk wymienionych w jego punktach 1-4, zaś z uchwały III CZP 17/15 wynika, że rozszerzona prawomocność działa tylko na niekorzyść konkretnego przedsiębiorcy, który był stroną postępowania zakończonego wpisem postanowienia do rejestru, to sąd krajowy orzekający w sprawie z odwołania od decyzji Prezesa UOKiK stwierdzającej naruszenie zakazu z art. 24 ust. 1 uokik przez praktykę, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik nie ma obowiązku dokonywania prounijnej wykładni art. 24 uokik (celem zapewnienia zgodności tego przepisu z prawem unijnym) w tym kierunku, by zachowanie przedsiębiorcy opisane w art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik uznać za bezprawne z mocy wyłącznie przepisu.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. r.g.