Appeal against temporary competition decision extension initiates separate civil proceedings under Art. 316 k.p.c.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appeal against a lower court's decision to dismiss proceedings initiated by an administrative agency's extension of a temporary competition decision. The lower courts held that since the original decision had lost binding force, the civil dispute no longer existed, making a judgment unnecessary under Art. 316 k.p.c. The Supreme Court ruled that the extension decision creates distinct obligations for the enterprise, meaning the civil dispute persists regardless of the temporary decision's validity. Consequently, the court found the lower courts incorrectly applied the statute of limitations rule to a matter that remained legally actionable.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 88 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów; Art. 316 k.p.c.: An appeal against a decision extending the validity of a temporary competition decision initiates a separate civil proceeding where the existence of the temporary decision's binding force is not a prerequisite for adjudicating the new obligations imposed by the extension.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 14 listopada 2008 r.
III SK 11/08
Wniesienie odwołania od decyzji o przedłużeniu obowiązywania decyzji
tymczasowej (art. 88 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze
zm.) inicjuje odrębne postępowanie sądowe.
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jolanta
Strusińska-Żukowska, Andrzej Wróbel (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopada 2008 r. sprawy z powództwa Telekomunikacji Polskiej SA w Warszawie przeciwko
Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z udziałem zainteresowanego Netia SA w Warszawie o ochronę konkurencji, na skutek skargi kasacyjnej strony
powodowej od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 28 grudnia 2007 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego
w Warszawie-Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 lipca 2007 r. [...] i
przekazał sprawę temu Sądowi Okręgowemu do rozpoznania i orzeczenia o kosztach sądowych.
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako „pozwany” lub
„Prezes Urzędu”) decyzją dnia 10 marca 2006 r., wydaną na podstawie art. 88 ust. 3
ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (jednolity
tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm., dalej jako „ustawa”) przedłużył okres
obowiązywania decyzji z dnia 10 października 2005 r., mocą której Telekomunikacja
Polska SA (dalej jako „powódka”), została zobowiązana do zaniechania pobierania
opłat za połączenia telefoniczne do numerów 0-708 1xx xxx w wysokości określonej
w tej decyzji.
Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem z dnia 2 lipca 2007 r. [...] umorzył postępowanie wszczęte odwołaniem
powódki od decyzji pozwanego z dnia 10 marca 2006 r. Sąd pierwszej instancji
wskazał, że w dniu 30 maja 2006 r. postępowanie antymonopolowe przed Prezesem
Urzędu, w toku którego na podstawie art. 88 ust. 3 ustawy została wydana zaskarżona decyzja, zostało zakończone decyzją ostateczną kończącą postępowanie, zatem
decyzja z dnia 10 marca 2006 r. utraciła, na podstawie art. 88 ust. 3 w związku z art.
88 ust. 2 ustawy, moc obowiązującą z dniem 30 maja 2006 r. Tym samym wydanie
wyroku stało się zbędne, zaś postępowanie z mocy art. 355 k.p.c. podlega umorzeniu.
Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 grudnia 2007 r. [...]
oddalił zażalenie powódki na powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji. Sąd
uznał, że w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów ma zastosowanie art. 316 k.p.c., co przemawia za niedopuszczalnością orzekania w stosunku do
przedmiotu sporu cywilnego, który przestał już istnieć. W związku z tym decyzja tymczasowa może podlegać cywilnoprawnej kontroli tylko w sytuacji, gdy w dacie zamknięcia rozprawy istnieje w sensie prawnym. Brak merytorycznego rozstrzygnięcia
w niniejszej sprawie nie zamyka drogi dochodzenia ewentualnych roszczeń odszkodowawczych ani nie narusza prawa do sądu, które musi być realizowane zgodnie z
procedurą sądową, w tym zgodnie z treścią art. 355 k.p.c.
Powódka zaskarżyła w całości powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego w
Warszawie skargą kasacyjną, w której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 78 ust. 1 oraz art. 88 ustawy, przez przyjęcie, że w związku z wygaśnięciem decyzji Prezesa Urzędu wydanej na podstawie art.
88 ust. 1 ustawy merytoryczne orzeczenie w sprawie stało się zbędne.
Wskazując na powyższe podstawy wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie w całości postanowienia Sądu pierwszej instancji i
przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania temu Sądowi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Trafny jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 78 ust. 1 oraz
art. 88 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy, Prezes Urzędu może
wydać decyzję, w której zobowiąże przedsiębiorcę lub związek przedsiębiorców, którym jest zarzucane stosowanie praktyki antykonkurencyjnej, do zaniechania określonych działań. Wydanie decyzji o takiej treści należy do sfery uznania Prezesa
Urzędu, jednakże uznanie to jest ograniczone następującymi przesłankami, po
pierwsze - w toku postępowania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione,
że dalsze stosowanie zarzucanej praktyki może spowodować poważne i trudne do
usunięcia zagrożenia dla konkurencji, po drugie - zaniechanie określonych działań
ma na celu zapobieżenie poważnym i trudnym do usunięcia zagrożeniom dla konkurencji, po trzecie - decyzja taka może być wydana w toku postępowania antymonopolowego, a zatem przed wydaniem decyzji co do istoty sprawy. W decyzji Prezes
Urzędu określa czas jej obowiązywania.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie była decyzja z dnia 10
października 2005 r. wydana na podstawie powyższego przepisu ustawy, zwana
przez Sądy „decyzją tymczasową”, lecz decyzja z dnia 10 marca 2006 r., którą pozwany przedłużył, na podstawie art. 88 ust. 3 ustawy, czas obowiązywania „decyzji
tymczasowej.” Zgodnie z przepisem art. 88 ust. 3 ustawy, przedłużając czas obowiązywania „decyzji tymczasowej” Prezes Urzędu wydaje nową decyzję, która zawiera
jedynie rozstrzygnięcie w przedmiocie przedłużenia „czasu obowiązywania decyzji”
wydanej na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy. Z przepisu art. 88 ust. 3 ustawy wynika
ponadto, że wydanie decyzji o przedłużeniu czasu obowiązywania decyzji tymczasowej nie wymaga uprzedniej zmiany lub uchylenia tej ostatniej decyzji w zakresie
określonego w niej czasu obowiązywania. Sentencja decyzji o przedłużeniu czasu
obowiązywania „decyzji tymczasowej” ogranicza się do określenia terminu, do którego przedłuża się czas obowiązywania decyzji tymczasowej. Przepis art. 88 ust. 3
ustawy nie wskazuje przesłanek wydania decyzji o przedłużeniu czasu obowiązywania „decyzji tymczasowej”. Dyrektywy wykładni językowej tego przepisu mogłyby zatem prowadzić do wniosku, iż Prezes Urzędu dysponuje w tym zakresie szerokim
uznaniem administracyjnym. Reguły wykładni systemowej, a zatem uwzględniające
miejsce przepisu art. 88 ust. 3 w wewnętrznej systematyce art. 88 ustawy oraz wykładni funkcjonalnej odwołujące się do celu przepisu art. 88 ust. 3 ustawy, nakazują
jednak przyjąć, że przedłużenie obowiązywania „decyzji tymczasowej” możliwe jest
jedynie wówczas, gdy w dacie wydawania takiej decyzji spełnione są opisane wyżej
przesłanki wydania decyzji tymczasowej, o których mowa w art. 88 ust. 1 zdanie
pierwsze ustawy. „Decyzja tymczasowa” wydawana jest bowiem w celu zapobieżenia
zagrożeniom wskazanym w tym przepisie, a mianowicie poważnym i trudnym do
usunięcia zagrożeniom dla konkurencji. Jeżeli stan zagrożenia ustał, to brak podstaw
do przedłużenia czasu obowiązywania decyzji tymczasowej.
Przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym przedłużenie czasu obowiązywania
„decyzji tymczasowej” wymaga uprawdopodobnienia przez Prezesa Urzędu, że dalsze stosowanie zarzucanej praktyki może spowodować poważne i trudne do usunięcia zagrożenia dla konkurencji (88 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy) w połączeniu z
możliwością zaskarżenia decyzji o przedłużeniu czasu obowiązywania decyzji tymczasowej, oznacza, że odpowiednie zastosowanie znajdują poglądy przedstawione w
uzasadnieniu niepublikowanego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 maja
2008 r., III SK 39/07, zaś wniesienie odwołania od decyzji wydanej na podstawie art.
88 ust. 3 inicjuje odrębne postępowanie sądowe, którego przedmiotem nie jest jedynie ocena prawidłowości decyzji o przedłużeniu czasu obowiązywania decyzji tymczasowej (jej legalności, celowości), lecz rozstrzygnięcie w przedmiocie obowiązków
nałożonych na przedsiębiorcę na podstawie art. 88 ust. 3 w związku z art. 88 ust. 1
ustawy.
W związku z tym przepis art. 316 k.p.c. jest irrelewantny dla niniejszej sprawy,
bowiem obowiązywanie lub nieobowiązywanie decyzji tymczasowej i decyzji o przedłużeniu czasu obowiązywania decyzji tymczasowej w dacie zamknięcia rozprawy
nie ma przesądzającego znaczenia dla orzekania przez Sąd o obowiązkach przedsiębiorcy, nawet gdy zostały one określone decyzją o przedłużeniu czasu obowiązywania decyzji tymczasowej. Niewątpliwe jest bowiem, że decyzja o przedłużeniu
czasu obowiązywania decyzji tymczasowej wywołała lub mogła wywołać dla powoda
niekorzystne skutki o charakterze majątkowym w okresie jej obowiązywania i jest to
wystarczający powód by uznać, że wydanie wyroku nie stało się zbędne. Wraz z
utratą mocy obowiązującej decyzji nie ustał przedmiot postępowania, a wydanie
orzeczenia nie stało się zbędne. Dla rozstrzygnięcia o zasadności umorzenia niniejszego postępowania nie ma natomiast bezpośredniego znaczenia rozważana w uzasadnieniach Sądów obu instancji kwestia ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkody wyrządzone powodowi wydaniem zaskarżonej
decyzji.
Biorąc powyższe pod rozwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.