Supreme Court allows widow's housing right but dismisses her claim for financial repair equivalent.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland upheld a decision granting a widow of a firefighter her right to a housing unit but rejected her claim for a monetary equivalent for apartment repairs. The court reasoned that while family members entitled to a family pension retain the specific privilege of state-provided housing, they do not share the firefighter's exclusive financial privilege for repair costs. Consequently, the court distinguished between the statutory housing right and the separate monetary benefit tied to the active service of the deceased firefighter.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 77 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej; § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji: Family members entitled to a family pension retain the right to state housing but do not acquire the financial equivalent for apartment repairs reserved exclusively for the firefighter.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 8 maja 2003 r.
III RN 69/02
Uprawniona do renty rodzinnej wdowa po strażaku Państwowej Straży
Pożarnej zachowuje prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, ale nie przysługuje jej równoważnik pieniężny za remont mieszkania (art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia
1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, jednolity tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 147,
poz. 1230 ze zm.; § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad
przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu
(Dz.U. Nr 15, poz. 67).
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Jerzy Kwaśniewski, Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2003 r. sprawy ze
skargi Walerii P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia 12 sierpnia 1999 r. [...] w przedmiocie równoważnika za remont zajmowanego lokalu, na skutek rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Naczelnego Sądu AdministracyjnegoOśrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2001 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek
Zamiejscowy w Gdańsku uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej
Straży Pożarnej w G. z dnia 12 sierpnia 1999 r. nr 213/99 oraz decyzję Komendanta
Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia 23 czerwca 1999 r. [...] w
przedmiocie równoważnika za remont lokalu. Uchylonymi decyzjami odmówiono
przyznania Walerii P., wdowie po zmarłym emerytowanym strażaku równoważnika
pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji
organ pierwszej instancji w oparciu o art. 77 ust. 2 i art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 24
sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88, poz. 400 ze zm.) oraz §
1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom
Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego
lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz
szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz.U. Nr 15, poz. 67) stwierdził, że równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przysługuje tylko strażakom
lub emerytom Państwowej Straży Pożarnej, a nie wdowom i wdowcom pozostałym
po zmarłych funkcjonariuszach (emerytach). Prawidłowość tego rozumowania potwierdził organ administracyjny drugiej instancji, wskazując, że stanowisko to wynika
również z przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej
Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 53, poz. 241 ze zm.),
które w art. 29 ust. 2 przyznaje członkom rodzin między innymi po zmarłych emerytach i rencistach jedynie prawo do lokalu mieszkalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pogląd organów jest nieuzasadniony.
Stwierdził, że w pojęciu „prawa do lokalu”, które przysługuje strażakowi i członkom
jego rodziny, określonego w art. 77 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej mieści się
zarówno prawo do przydziału lokalu jak i inne uprawnienia wymienione w rozdziale 8
ustawy, np. równoważnik pieniężny za brak lokalu w miejscu pełnienia służby i równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu.
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od
powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając rażące naruszenie art. 77 ust. 1 w zw. z art. 74 ust.1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w
związku z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu , Państwowej
Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin w związku z art. 22 ust. 1 pkt 1
ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do po-
nownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że
uprawnienie do równoważnika pieniężnego określonego w art. 77 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przysługuje każdemu strażakowi zajmującemu lokal mieszkalny, z wyjątkiem przypadków określonych w § 2 rozporządzenia Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i
szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika
pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i
zwrotu. Takiego uprawnienia osobom pobierającym rentę po strażaku nie daje ani
ustawa o Państwowej Straży Pożarnej, ani ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym
obejmująca strażaków i ich rodziny.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w
której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków
rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W rozdziale 8 tej
ustawy określono inne uprawnienia strażaka, które związane są czy to z użytkowaniem lokalu mieszkalnego, tj. równoważnik pieniężny za remont, czy to z brakiem
takiego lokalu, co stanowi przesłankę do ubiegania się o pomoc finansową na uzyskanie mieszkania. Konkretyzację zasady wyrażonej w art. 77 ustawy o Państwowej
Straży Pożarnej, zgodnie z którą strażakowi przysługuje równoważnik pieniężny za
remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodzin
oraz ich uprawnień wynikających z odrębnych przepisów, zawierają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w
sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej
Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu. Według § 1 tego rozporządzenia równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przyznaje się strażakowi, który
zajmuje lokal na podstawie jednego z tytułów prawnych określonych w tym przepisie.
Zarówno z ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jak i wydanego na jej podstawie
rozporządzenia, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowy równo-
ważnik może otrzymać tylko strażak pozostający w służbie. Zatem nie może on zostać przyznany wdowie po zmarłym funkcjonariuszu. Natomiast członkom rodzin
uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki do uzyskania emerytury i renty oraz po zmarłych emerytach i rencistach
przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego
ministra (art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,
Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej
Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin). Oznacza to, że wdowa po
zmarłym strażaku uprawniona do renty rodzinnej, zachowuje prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako
uprawnienie szczególne, expresiss verbis określone w przepisach, ale już nie posiada uprawnień do domagania się innych przywilejów przysługujących strażakom a
związanych z użytkowanym lokalem mieszkalnym, o których w stosunku do członków
rodzin strażaka milczą przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym. Ekwiwalent pieniężny
za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ma charakter pewnego przywileju finansowego związanego z osobą strażaka i z zajmowanym przez niego lokalem, przy
czym dotyczy on również remontów w mieszkaniach, które nie pozostają w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a użytkowane są na innej podstawie
prawnej niż decyzja administracyjna o jego przydziale. Ten szczególnego rodzaju
przywilej finansowy, niezależny od wysokości wynagrodzenia lub emerytury funkcjonariusza, nie przysługuje już członkom rodziny zmarłego strażaka, a wykładnia rozszerzająca przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym strażaków i ich rodzin dokonana
w zaskarżonym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest nieuzasadniona.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznał, że rewizja nadzwyczajna
była zasadna i na podstawie art. 39313 w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca
1996 roku o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze
zm.) orzekł jak w sentencji.