Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III RN 61/97 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against Minister's decision to remove a notary due to procedural violations of the Administrative Procedure Code.

Numero d'incarto III RN 61/97
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appeal filed by a notary against the Minister of Justice's decision to remove him from office. The notary argued that his rights were violated because he was not notified of the disciplinary proceedings or given access to evidence before the decision. The court ruled that the Minister and the disciplinary court failed to notify the notary, thereby violating mandatory notification requirements under the Administrative Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 16 § 3 Prawa o notariacie; art. 106 KPA: When the Minister of Justice refers a case to a disciplinary court to remove a notary, the Minister must notify the notary, and the disciplinary court's opinion must be served to the notary with information on the right to appeal.

Parole chiave

Generato dall'IA
notary removal disciplinary proceedings administrative procedure code notification obligation right to defense minister of justice supreme court review

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 16 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Minister Sprawiedliwości zwracając się w trybie art. 16 § 3 ustawy z dnia 14
art. 106 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego
notariusza, ma obowiązek powiadomić o tym zainteresowanego (art. 106 § 2
art. 106 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego
notariusza, ma obowiązek powiadomić o tym zainteresowanego (art. 106 § 2
art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego
mu zażaleniu (art. 106 § 5, art. 124, art. 125 oraz art. 126 KPA).
art. 125 Kodeksu postępowania administracyjnego
mu zażaleniu (art. 106 § 5, art. 124, art. 125 oraz art. 126 KPA).
art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego
mu zażaleniu (art. 106 § 5, art. 124, art. 125 oraz art. 126 KPA).
art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego
notariusza, ma obowiązek powiadomić o tym zainteresowanego (art. 106 § 2

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 7 października 1997 r.

III RN 61/97

Minister Sprawiedliwości zwracając się w trybie art. 16 § 3 ustawy z dnia 14

lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. Nr 22, poz. 91 ze zm.) do sądu dyscyplinarnego właściwej izby notarialnej o zajęcie stanowiska w sprawie odwołania

notariusza, ma obowiązek powiadomić o tym zainteresowanego (art. 106 § 2

KPA). Sąd dyscyplinarny wyraża stanowisko w formie postanowienia, które

powinno być doręczone także notariuszowi wraz z pouczeniem o przysługującym

mu zażaleniu (art. 106 § 5, art. 124, art. 125 oraz art. 126 KPA).

Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Janusz Łętowski,

Andrzej Wasilewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 października 1997 r. sprawy ze skargi

Jana D. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 stycznia 1997 r. [...] w

przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza, na skutek rewizji nadzwyczajnej

Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w

Warszawie z dnia 26 marca 1997 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia 4 listopada 1996 r. wydaną na podstawie

art. 16 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz.U. Nr 22, poz. 91 ze

zm.) odwołał Jana D. ze stanowiska notariusza, a następnie - w wyniku ponownego

rozpoznania sprawy na wniosek zainteresowanego - decyzją z 17 stycznia 1997 r.

uchylił swą pierwotną decyzję w części dotyczącej terminu odwołania, wyznaczając go

na dzień 30 kwietnia 1997 r. W uzasadnieniu decyzji o odwołaniu Jana D. ze stanowiska notariusza podano, że odwołanie nastąpiło z powodu dwóch ujemnych ocen

pracy notariusza, które dokonane zostały na podstawie wizytacji przeprowadzonych

przez wizytatorów notarialnych na zlecenie Rady Izby Notarialnej w K. kolejno w dniach

11 i 12 kwietnia 1995 r. oraz dnia 17 października 1995 r. Na tej podstawie w dniu 20

marca 1996 r. Minister Sprawiedliwości wystąpił do Sądu Dyscyplinarnego Izby

Notarialnej w K. o rozpatrzenie sprawy Jana D. Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w K.

na posiedzeniu w dniu 8 maja 1996 r. podjął uchwałę aprobującą odwołanie Jana D. ze

stanowiska notariusza.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą

decyzję Jan D. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz o

wstrzymanie jej wykonania, zarzucając w szczególności naruszenie podstawowych

praw strony w prowadzonym w jego sprawie postępowaniu (art. 10 oraz art. 28 KPA)

przez to, że ani nie zapewniono mu udziału w dotyczącym jego osoby postępowaniu

prowadzonym przez organy Izby Notarialnej w K., ani też nie stworzono mu możliwości

zapoznania się i ustosunkowania do materiału dowodowego zebranego w sprawie

dotyczącej jego osoby przed podjęciem rozstrzygnięcia. Równocześnie skarżący

zarzucił, że w toczącym się wobec niego postępowaniu naruszony został przepis art. 52

§ 1 Prawa o notariacie, wedle którego po upływie jednego roku od chwili czynu nie

można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, a w razie wszczęcia podlega ono

umorzeniu. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zarzuty

skarżącego są bezzasadne, bowiem nie można utożsamiać postępowania

prowadzonego na podstawie art. 16 § 3 Prawa o notariacie z postępowaniem dyscyplinarnym, którego dotyczy art. 50 i następne Prawa o notariacie. Tym samym, zdaniem

Ministra Sprawiedliwości, w rozpoznawanej sprawie nie mógł mieć zastosowania także

przepis art. 52 § 1 Prawa o notariacie.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 marca 1997 r. [...] oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w szczególności, że

bezzasadne są zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia w niniejszej sprawie przez

Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej przepisów art. 50 i następnych Prawa o notariacie,

które określają zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zdaniem Naczelnego Sądu

Administracyjnego, Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej rozpatrując sprawę w trybie art.

16 § 3 Prawa o notariacie nie występuje bowiem w roli organu egzekwującego

odpowiedzialność dyscyplinarną i dlatego w tym wypadku nie mają zastosowania

przepisy art. 52 § 1, art. 58 i art. 62 Prawa o notariacie. Do postępowania

opiniodawczego, o którym mowa w art. 16 § 3 Prawa o notariacie, zdaniem Naczelnego

Sądu Administracyjnego, nie mają także zastosowania rygory prawne, o których mowa

w art. 106 KPA. Natomiast, w opinii tego Sądu, naruszenie przez Radę Izby Notarialnej

w K. przepisów proceduralnych, które gwarantować mają notariuszowi prawo do obrony

w toczącym się wobec niego postępowaniu jest w tej sprawie bez znaczenia, bowiem

jest to ?kwestia wywiązywania się korporacji zawodowej ze swych powinności wobec

członka, a nie kwestia legalności działań organu odwołującego notariusza@. Wreszcie,

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza w uzasadnieniu wyroku, że wprawdzie Sąd

Dyscyplinarny Izby Notarialnej w K. nie doręczył skarżącemu swej uchwały z 8 maja

1996 r. akceptującej zamiar Ministra Sprawiedliwości odwołania go ze stanowiska

notariusza i nie pouczył go tym samym o przysługujących mu w tym wypadku środkach

odwoławczych, tym niemniej z akt sprawy wynika, że skarżący miał możliwość

zapoznania się z treścią tej uchwały, a: "brak pouczenia o środkach odwoławczych

osoby wykonującej zawód prawniczy nie stanowi - zdaniem Sądu - naruszenia prawa

mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy@.

Rewizję nadzwyczajną od tego wyroku złożył Rzecznik Praw Obywatelskich,

zarzucając w niej rażące naruszenie art. 9, art. 10 § 1, art. 61 § 4 i art. 106 § 1-§ 5 KPA

w związku z art. 124 § 1 i § 2 oraz art. 125 § 1 KPA oraz art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z

dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze

zm.) i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W

uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że rozpatrzenie

sprawy przez Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w K. nastąpiło z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym w szczególności z naruszeniem art. 106 KPA, przez co pozbawiono skarżącego przysługujących mu gwarancji

procesowych. Sąd Dyscyplinarny nie zajął stanowiska w wymaganej prawem formie

postanowienia i nie doręczył go zainteresowanemu wraz z pouczeniem o przysługujących mu środkach prawnych. Stanowiło to, zdaniem rewizji nadzwyczajnej, naruszenie

podstawowej zasady postępowania administracyjnego określonej w art. 9 KPA, tzn.

obowiązku organu prowadzącego postępowanie co do należytego i wyczerpującego

informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych toczącego się

postępowania, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw lub obowiązków będących

przedmiotem postępowania. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tym

bardziej że decyzja Ministra Sprawiedliwości o odwołaniu skarżącego ze stanowiska

notariusza oparta była na uchwale Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w K. podjętej

w wyniku postępowania przeprowadzonego bez udziału strony. W dniu 2 października

1997 r. zainteresowany - Jan D. doręczył pismo procesowe, w którym popiera rewizję

nadzwyczajną, podnosząc dodatkowo, że w toku postępowania w niniejszej sprawie

przed organami Rady Izby Notarialnej w K. naruszone zostały przepisy Prawa o

notariacie dotyczące zasad i trybu prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz.U. Nr 22, poz. 91 ze zm.)

reguluje odrębnie zasady i tryb postępowania w sprawie powoływania i odwoływania

notariuszy (art. 10 - art. 16 Prawa o notariacie) oraz zasady i tryb postępowania w

sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy (art. 50 - art. 70 Prawa o notariacie). Na odrębność obu wymienionych postępowań wyraźnie wskazuje także dyspozycja art. 61 Prawa o notariacie, który stanowi, że: "w razie odwołania notariusza w

toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie toczy się nadal@.

W art. 16 Prawa o notariacie określone zostały enumeratywnie przesłanki

prawne, których spełnienie powoduje, że Minister Sprawiedliwości jest obowiązany (art.

16 § 1 Prawa o notariacie) lub też upoważniony (art. 16 § 3 Prawa o notariacie) do

odwołania notariusza. Zasadą jest, że podjęcie przez Ministra Sprawiedliwości decyzji w

sprawie odwołania notariusza powinno być poprzedzone stosowną opinią właściwej

rady izby notarialnej (art. 35 pkt 1 Prawa o notariacie). Tym niemniej w wypadku, gdy

Minister Sprawiedliwości zamierza odwołać notariusza ze względu na to, że w wyniku

kolejnych wizytacji [...] notariusz ten uzyskał dwie ujemne oceny swej pracy, przed

podjęciem decyzji o odwołaniu notariusza Minister Sprawiedliwości obowiązany jest

przedstawić daną sprawę do rozpatrzenia sądowi dyscyplinarnemu właściwej izby

notarialnej. Zważywszy, że kompetencja Ministra Sprawiedliwości do powołania (art. 10

Prawa o notariacie) lub odwołania natariusza (art. 16 Prawa o notariacie) ma wszelkie

znamiona prawne autorytatywnego rozstrzygnięcia organu administracyjnego w

indywidualnej sprawie, należy przyjąć, że w zakresie w jakim przepisy Prawa o

notariacie nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie to powinno być podejmowane przez

Ministra Sprawiedliwości z zachowaniem przepisów Kodeksu postępowania

administracyjnego (art. 1 § 1 pkt 1 KPA w związku z art. 10 i nast. Prawa o notariacie).

Jeżeli więc art. 16 § 3 Prawa o notariacie zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości, aby

przed odwołaniem notariusza przedstawił sprawę do rozpatrzenia sądowi

dyscyplinarnemu właściwej izby notarialnej, to w braku odmiennej regulacji prawnej w

Prawie o notariacie obowiązuje w tym zakresie dyspozycja art. 106 KPA. Oznacza to,

że Minister Sprawiedliwości zwracając się w trybie art. 16 § 3 Prawa o notariacie do

sądu dyscyplinarnego właściwej izby notarialnej o zajęcie stanowiska w sprawie, ma

obowiązek powiadomić o tym równocześnie stronę - notariusza (art. 106 § 2 KPA).

Natomiast z punktu widzenia toczącego się postępowania, stanowisko zajęte w

przedmiotowej sprawie przez właściwy sąd dyscyplinarny ma walor prawny

postanowienia i powinno być doręczone także stronie - notariuszowi, którego dotyczy,

wraz z pouczeniem o przysługującym środku prawnym - zażaleniu (art. 106 § 5, art.

124, art. 125 oraz art. 126 KPA). Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie zarówno

Minister Sprawiedliwości, jak i właściwy Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w K. uchybił

wymaganiom postępowania, o których mowa w art. 106 KPA i tym samym pozbawił

stronę - notariusza możliwości skorzystania z przysługujących mu praw, przez co

rażąco naruszone zostało prawo, a w szczególności przepisy art. 9, art. 10 § 1, art. 61 §

1, art. 106 § 1-§ 5 oraz art. 124-art. 126 KPA.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 10 ustawy z 1

marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta

Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu

postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189) w związku z art. 393 13 KPC orzekł,

jak w sentencji.