Supreme Court dismisses appeal on costs within appeal limits, rejecting lower court's correction beyond appellant's request.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's appeal regarding court costs, ruling that the lower court exceeded the scope of the appeal. Although the lower court correctly identified a legal error in applying minimum fee rates, it awarded 450 zł instead of the requested 900 zł. The Supreme Court held that even when an appeal is clearly justified, the reviewing court must strictly adhere to the boundaries of the original appeal request.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 395 § 2 k.p.c.; Art. 378 k.p.c. The court exercising supervisory jurisdiction over an appeal must decide strictly within the limits of the appeal request and cannot grant relief exceeding the amount or scope requested by the appellant.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Postanowienie z dnia 18 października 2011 r.
III PZ 8/11
Sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, stosując art. 395 § 2 k.p.c.,
rozpoznaje zażalenie w granicach zaskarżenia (art. 378 w związku z art. 397 § 2
k.p.c.), co oznacza zakaz wykraczania poza te granice.
Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Halina Kiryło (sprawozdawca), Maciej Pacuda.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2011 r. sprawy z powództwa Katarzyny K. przeciwko Przedsiębiorstwu
Handlowo - Usługowemu „B.” Spółce z o.o. w K. o zapłatę, na skutek zażalenia
strony pozwanej na pkt II postanowienia Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 28 lipca 2011 r. […]
o d d a l i ł zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie po rozpoznaniu sprawy z powództwa Katarzyny K. przeciwko Przedsiębiorstwu HandlowoUsługowemu „B” Sp. z o.o. w K. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w punkcie II wyroku tego
Sądu z dnia 29 czerwca 2011 r. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i zasądzić od pozwanego na rzecz powódki kwotę 450 zł tytułem zwrotu tychże kosztów.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż Sąd drugiej instancji oddalając
apelację pozwanego od orzeczenia Sądu Rejonowego w punkcie II wyroku zasądził
od pozwanego na rzecz powódki kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Przedmiotem sporu między stronami
było odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez
wypowiedzenia na podstawie art. 56 § 1 w związku z art. 58 k.p. Na powyższe rozstrzygnięcie pozwany złożył zażalenie, wnosząc o zmianę zaskarżonego postano-
wienia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki sumy 450 zł tytułem
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy uznał, iż zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Powołał stanowisko Sądu
Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010 r., II PZ 20/10,
zgodnie z którym stawka minimalna za prowadzenie sprawy o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia za
pierwszą i drugą instancję winna wynosić po 60 zł, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 i §
12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w
sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa
kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
(Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sąd Okręgowy przyznał, iż rozstrzygając o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym uchybił powyższym
przepisom i dlatego dostrzegając swój błąd uwzględnił zażalenie. Rozstrzygając
sprawę w tym zakresie na nowo, Sąd drugiej instancji związany był jednak wnioskami
strony skarżącej zawartymi w zażaleniu. Strona ta wniosła bowiem o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 450
zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Dlatego też w pkt II sentencji postanowienia zawarto rozstrzygnięcie odpowiadające
żądaniu żalącego się.
Na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II postanowienia Sądu Okręgowego
pozwany złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 98 k.p.c. oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i
§ 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z
urzędu i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od
pozwanego na rzecz powódki kwoty 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym oraz kosztów postępowania zażaleniowego wg
norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Argumentacja żalącego się zaprezentowana w uzasadnieniu zażalenia sprowadza się do wskazania, iż zasądzona kwota kosztów postępowania apelacyjnego
jest błędna, co przyznał sam Sąd Okręgowy w motywach zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić
należy, iż zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale składu
siedmiu sędziów z dnia 24 lutego 2011 r., I PZP 6/10 (OSNP 2011 nr 21-22, poz.
268) w sprawie opłat za czynności adwokackie w zakresie dotyczącym odszkodowania, o którym mowa w art. 56 § 1 w związku z art. 58 k.p - stawkę minimalną wynagrodzenia adwokata w takiej sprawie należy ustalić według wskazań § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.), czyli według
stawki w sprawie o najbardziej zbliżonym rodzaju, a taką sprawą niewątpliwie jest
sprawa o przywrócenie do pracy, w której stawka minimalna wynagrodzenia adwokata wyznaczona jest przez § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Wskazanej uchwale
Sąd Najwyższy postanowił nadać moc zasady prawnej. Regułę tę - z uwagi na analogiczne uregulowanie zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz
ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę
prawnego ustanowionego z urzędu - odnieść należy również do kosztów pomocy
prawnej świadczonej przez radców prawnych.
Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie stawka
minimalna opłaty za udział pełnomocnika w postępowaniu apelacyjnym przed sądem
okręgowym - w świetle § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 11 ust. 1 pkt 1 powołanego
rozporządzenia - powinna wynosić 60 złotych. Stąd też postanowienie o kosztach
zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym zawarte w wyroku Sądu
Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie z dnia 29 czerwca
2011 r. było oczywiście błędne i jako takie podlegało uchyleniu z mocy art. 395 § 1
k.p.c.
Trzeba jednak pamiętać, że wyrażona w art. 395 § 2 k.p.c. kompetencja sądu
do dokonania autokontroli swojego postanowienia jest swoistym ograniczeniem zasady co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego, a u źródeł tej instytucji
leży postulat ekonomii i szybkości postępowania. Zastosowanie owego mechanizmu
autokontroli uzależnione jest od wystąpienia jednej z dwóch alternatywnie wymienionych w przepisie przesłanek: oczywistej zasadności zażalenia lub zawarcia w zażaleniu zarzutu nieważności postępowania. W razie zaistnienia którejś z wymienionych
przesłanek, uruchomienie trybu postępowania opisanego dyspozycją omawianej
normy prawnej jest obowiązkiem sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11
stycznia 2002 r., IV CZ 209/01, LEX nr 53302). Jednakże Sąd nie może sam, bez
wniesienia przez stronę odpowiedniego środka zaskarżenia, dokonać tego rodzaju
autokontroli swoich orzeczeń (postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 14 listopada
2001 r., II CZ 76/01, OSNC 2002 nr 15, poz. 602).
Stosując przepis art. 395 § 2 k.p.c. sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, działa jako sąd „zażaleniowy", a więc na podstawie unormowań dotyczących
postępowania zainicjowanego zażaleniem strony. Zgodnie zaś z art. 378 k.p.c., stosowanym odpowiednio na mocy art. 397 § 2 k.p.c., sąd rozpoznaje zażalenie w granicach zaskarżenia. Jak wskazuje się w orzecznictwie, obowiązek rozpoznania
sprawy w granicach apelacji (co odnosi się też odpowiednio do granic zaskarżenia
zażaleniem) oznacza zakaz wykraczania przez sąd drugiej instancji poza te granice
oraz nakaz rozważenia wszystkich podniesionych zarzutów i wniosków (por. między
innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2003 r., III CKN 392/01,
OSNC 2004, nr 10, poz. 161, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października
2009 r., II PK 97/09, niepublikowany).
Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę niniejszej sprawy należy
stwierdzić, że mimo oczywistej zasadności zażalenia pozwanego, Sąd Okręgowy
(podobnie zresztą jak i każdy inny sąd „zażaleniowy") mógł uchylić swoje postanowienie zawarte w wyroku z dnia 29 czerwca 2011 r. i rozpoznać na nowo kwestię
spornych kosztów postępowania apelacyjnego tylko w granicach zaskarżenia zakreślonych przez żalącego się, tj. co do kwoty przewyższającej 450 zł.
Wobec prawidłowości zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy z mocy
art. 398¹⁴ w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.