Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III PZ 4/11 Generato dall'IA

Supreme Court quashes lower court ruling on travel costs due to procedural defects and missing judgment sentence.

Numero d'incarto III PZ 4/11
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the District Court's order awarding travel expenses to the plaintiff, citing multiple procedural violations. The lower court failed to include a specific judgment sentence regarding the costs, omitted the hearing date in its reasoning, and incorrectly applied rules regarding the necessity of travel days. Consequently, the case was remanded to the District Court for a proper decision on the costs.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 351 § 1 k.p.c.; Art. 109 § 1 k.p.c.: A judgment omitting a ruling on costs constitutes a defect requiring supplementation by the original court, not a ground for appeal, and the appellate court cannot rule on costs from a lower instance without a hearing.

Parole chiave

Generato dall'IA
costs of proceedings travel expenses supplementation of judgment procedural defects appellate jurisdiction labor law court costs

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 351 § 1 k.p.c.
- art. 351 § 1 k.p.c. polegające na wydaniu przez Sąd drugiej instancji
Art. 109 § 1 k.p.c.
- art. 109 § 1 k.p.c. polegające na wydaniu przez Sąd drugiej instancji
Art. 108 § 2 k.p.c.
98 § 1 w związku z art. 108 § 1 k.p.c.
Art. 394 § 3 k.p.c.
108 §2 w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.
Art. 398 § 15 § 1 k.p.c.
art. 109 k.p.c
351 § 1 i 2 oraz art. 109 k.p.c.
art. 108 § 1 k.p.c
98 § 1 w związku z art. 108 § 1 k.p.c.
art. 109 § 1 k.p.c
- art. 109 § 1 k.p.c. polegające na wydaniu przez Sąd drugiej instancji
art. 50510 § 2 k.p.c
109 § 1 w związku z art. 50510 § 2 k.p.c.
art. 109 § 2 k.p.c
- art. 109 § 2 k.p.c. polegające na przyjęciu, że celowe i niezbędne były dojazdy

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV PZ 43/81
orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1981 r., IV PZ 43/81,
II CZ 144/66
(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1967 r., II CZ 144/66, OSNC
II PZP 29/71
144; z dnia 27 lipca 1971 r., II PZP 29/71, LEX nr 6971 i z dnia
I CZ 113/72
26 września 1972 r., I CZ 113/72, LEX nr 7138).
I CZ 35/06
Supreme Court dismisses appeal as inadmissible due to lack of subject matter regarding a non-existent judgment.
II UK 330/09
Supreme Court dismisses appeal on pension rights, upholding lower court's finding of insufficient special conditions work duration.
II CR 656/73
dnia 21 lutego 1974 r., II CR 656/73, LEX nr 7413 i z dnia 28 października 2004 r.,
III CZ 92/04
III CZ 92/04, LEX nr 602720).
II CK 134/02
listopada 2002 r., II CK 134/02, LEX nr 77338).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III PZ 4/11

POSTANOWIENIE

Dnia 6 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)

SSN Halina Kiryło (sprawozdawca)

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z powództwa M. K.

przeciwko "R. E. D. C." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.

o ekwiwalent za urlop wypoczynkowy,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 6 maja 2011 r.,

na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R.

z dnia 9 lutego 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu - Sądowi Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w R., pozostawiając temu Sądowi

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

Sąd

Okręgowy

–

Sąd

Pracy

i

Ubezpieczeń

Społecznych

w

R. postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. zasądził od pozwanego R. E. D. C. Spółki z

ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz powoda M. K. kwotę 21 złotych

tytułem zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż zasądzona kwota stanowi

równowartość kosztów dojazdu powoda do Sądu Rejonowego w R. środkami

komunikacji miejskiej w dniach 10 września 2010 r., 11 października 2010 r., 15

października 2010 r., 22 października 2010 r. i 14 grudnia 2010 r. Zwrot tychże

kosztów procesu przysługuje powodowi – jako stronie wygrywającej sprawę – z

mocy art. 351 § 1 i 2 oraz art. 109 k.p.c.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła strona pozwana. Orzeczeniu

zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania:

-art. 98 § 1 w związku z art. 108 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie przy wydawaniu

zaskarżonego postanowienia faktu braku wniosku powoda o zasądzenie kosztów

procesu przez zamknięciem rozprawy przed Sądem pierwszej instancji;

- art. 109 § 1 k.p.c. polegające na wydaniu przez Sąd drugiej instancji

rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania przed Sądem pierwszej

instancji i kosztów dojazdu do tego Sądu, a więc na kolejnym pogwałceniu zasady

instancyjności;

- art. 109 § 1 w związku z art. 50510 § 2 k.p.c. polegające na pominięciu przy

wydawaniu rozstrzygnięcia kwestii, że w postępowaniu apelacyjnym w niniejszej

sprawie nie odbyła się żadna rozprawa;

- art. 109 § 1 k.p.c. polegające na przyjęciu, iż w sprawie rozpoznawanej na

posiedzeniu niejawnym istotna jest cena przejazdu środkiem komunikacji miejskiej;

- art. 109 § 2 k.p.c. polegające na przyjęciu, że celowe i niezbędne były dojazdy

powoda do Sądu pierwszej instancji w dniach wskazanych w uzasadnieniu

postanowienia, gdy tymczasem przed Sądem pierwszej instancji odbyła się tylko

jedna rozprawa – w dniu 11 października 2010 r i w tym dniu została ona

zamknięta;

- art. 351 § 1 k.p.c. polegające na wydaniu przez Sąd drugiej instancji

rozstrzygnięcia w przedmiocie uzupełnienia wyroku Sądu pierwszej instancji;

- art. 351 § 1 k.p.c. polegające na pominięciu przez Sąd drugiej instancji upływu

dwutygodniowego terminu zawitego do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku

przez pominięcie braku wniosku powoda o uzupełnienie wyroku Sądu pierwszej

instancji.

Żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, odrzucenie

wniosku powoda o zwrot kosztów dojazdu w całości jako niedopuszczalnego i o

umorzenie postępowania w całości lub o uchylenie przedmiotowego orzeczenia w

całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego

rozpoznania, przy czym w każdym przypadku z zasądzeniem na rzecz pozwanego

kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w

tymże postępowaniu według norm przepisanych i kosztów opłaty skarbowej od

pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zaskarżone postanowienie

zapadło z rażącym naruszeniem powołanych przepisów, albowiem Sąd drugiej

instancji uzupełnił wyrok Sądy pierwszej instancji o rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania, mimo iż roszczenia powoda w tym zakresie wygasły, skoro nie

złożył on spisu kosztów do momentu zamknięcia rozprawy bezpośrednio

poprzedzającej wydanie orzeczenia. Nadto zasądzone koszty dotyczą dojazdów

powoda do Sądu w dniach zarówno poprzedzających zamknięcie rozprawy jak i

następujących po tej dacie, co kłóci się z instytucją uzupełnienia wyroku. Sąd

drugiej instancji nie zauważył też, że apelacja została rozpoznana poza rozprawą, a

powód nie złożył odpowiedzi na tenże środek odwoławczy.

W motywach

postanowienia nie wskazano również, kiedy powód wystąpił z wnioskiem o zwrot

kosztów przejazdu i to w sytuacji, gdy pisma tej treści nie doręczono stronie

przeciwnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkimi

zarzutami pozwanego można się zgodzić.

Ma rację żalący się zauważając, że zgodnie z art. 109 § 1 zdanie 1 k.p.c.

roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem

rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu

kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych.

W judykaturze podkreśla się, iż wspomniany spis kosztów powinien być złożony

przed zamknięciem rozprawy w poszczególnych instancjach pod rygorem utraty

roszczenia o ich zwrot. Skutku niedopełnienia tego obowiązku nie uchyla zaś

późniejsze złożenie ogólnego spisu kosztów za wszystkie instancje przed

zamknięciem

rozprawy

poprzedzającej

wydanie

ostatniego

orzeczenia

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 1965 r., I CZ 96/65, LEX

nr 5897). Wspomniany spis kosztów winien przybrać postać oddzielnego pisma,

obejmującego wyliczenie poszczególnych pozycji wchodzących w skład ogólnej

sumy kosztów w danej instancji, a niezłożenie tak rozumianego spisu implikuje

przyznanie kosztów według norm przepisanych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia

10 lipca 2002 r., II CKN 826/00, LEX nr 146172 oraz postanowienie z dnia 15

listopada 2002 r., II CK 134/02, LEX nr 77338). Uwadze pozwanego uszła jednak

regulacja art. 109 § 1 zdanie 2 k.p.c., w myśl której o kosztach należnych stronie

działające – jak w niniejszym przypadku -

bez adwokata, radcy prawnego lub

rzecznika patentowego sąd orzeka z urzędu. Jednakże i w takiej sytuacji strona

powinna zasygnalizować sądowi fakt poniesienia owych kosztów (postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1972 r., I PZ 65/72, LEX nr 7198).

Warto podkreślić, że stosownie do art. 108 § 1 k.p.c. sąd rozstrzyga o

kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Z jednej strony

rozstrzygnięcie takie nie może więc zapaść przed wydaniem końcowego

orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1981 r., IV PZ 43/81,

OSNC 1982, nr 1, poz. 17), z drugiej zaś – rozstrzygnięcie takie jest obligatoryjne,

dotyczy postępowania w każdej instancji sądowej, powinno być zamieszczone w

sentencji wyroku lub postanowienia, a nie w jego uzasadnieniu, zaś brak owego

rozstrzygnięcia uprawnia stronę domagającą się zwrotu kosztów procesu do

wystąpienia z wnioskiem o uzupełnienie wyroku, skoro sąd nie orzekł o całości

żądania, tj. o zgłoszonym wniosku o przyznanie zwrotu kosztów procesu

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 1967 r., II CZ 144/66, OSNC

1967, nr 7 -8, poz. 144; z dnia 27 lipca 1971 r., II PZP 29/71, LEX nr 6971 i z dnia

26 września 1972 r., I CZ 113/72, LEX nr 7138).

Należy przy tym pamiętać, że jeśli sąd nie orzekł o całości żądania (np.

pominął rozstrzygnięcie o kosztach procesu), strona może złożyć wniosek o

uzupełnienie wyroku w trybie art. 351 § 1 k.p.c., natomiast nie przysługuje jej żaden

środek odwoławczy w tym przedmiocie z uwagi na brak substratu zaskarżenia

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2006 r., I CZ 35/06, LEX nr

584195 oraz wyrok z dnia 28 kwietnia 2010 r., II UK 330/09, LEX nr 604220).

Pominięcie tej treści rozstrzygnięcia w sentencji orzeczenia

podstawę do uzupełnienia wyroku,

daje przy tym

a nie do sprostowania oczywistej jego

niedokładności w rozumieniu art. 350 k.p.c. (postanowienia Sądu Najwyższego z

dnia 21 lutego 1974 r., II CR 656/73, LEX nr 7413 i z dnia 28 października 2004 r.,

III CZ 92/04, LEX nr 602720).

Ta ostatnia uwaga jest zaś istotna o tyle, że w przeciwieństwie do regulacji

art. 350 k.p.c., która dopuszcza możliwość prostowania przez sąd z urzędu

niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych

omyłek, jakie zakradły się w wyroku (i to również w wyroku sądu niższej instancji),

przepisy art. 351 k.p.c., normujące instytucję uzupełnienia wyroku , nie stwarzają

takiej możliwości. Uzupełnienia wyroku dokonuje sąd, który go wydał, a czyni to

tylko na wniosek strony złożony w dwutygodniowym terminie od ogłoszenia

orzeczenia.

W rozpoznawanej sprawie to, że zaskarżone postanowienie stanowi

uzupełnienie wyroku sądowego o rozstrzygniecie o kosztach procesu, wynika z

faktu powołania w uzasadnieniu orzeczenia przepisu art. 351 k.p.c. Niestety tak

sentencja jak i uzasadnienie postanowienia nie precyzują, jaki wyrok (Sądu

pierwszej czy drugiej

instancji) został w ten sposób uzupełniony.

Tymczasem

wniosek powoda z dnia 8 lutego 2011 r., chociaż złożony w czternastodniowym

terminie od ogłoszenia wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w R., obejmuje roszczenie o

zwrot kosztów dojazdu do Sądu

Rejonowego w R. Koszty postępowania pierwszoinstancyjnego powinny zaś być

rozliczone w orzeczeniu kończącym postępowanie w

Pozostaje zatem rozważyć, jakiego wyroku

dotyczy

tej właśnie instancji.

w istocie przedmiotowy

wniosek, a co za tym idzie – jaki Sąd powinien go rozpoznać po uprzednim

sprawdzeniu jego dopuszczalności w rozumieniu przepisów art. 351 k.p.c.

Mając powyższe na względzie, orzeczono stosownie do

zdanie 1 oraz art. 108 §2 w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.

art. 398 15 § 1