Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III PO 2/12 Generato dall'IA

Supreme Court reversed prosecutor's retirement date to effective service date, ruling status change requires future effect unless special circumstances exist.

Numero d'incarto III PO 2/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially revoked the Chief Prosecutor's Council decision regarding the effective date of a prosecutor's retirement. The prosecutor argued that the status change should only take effect upon receipt of the ruling, whereas the Council had set the date as the day the medical certification was issued. The Court held that the legal status change generally occurs only upon the actual realization of the Council's decision, not retroactively, unless specific circumstances justify immediate effect.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze; art. 70 § 1 ust. 1 Prawo o ustroju sądów powszechnych: The legal status change of a prosecutor to retirement occurs upon the realization of the Council's decision, not retroactively, unless exceptional circumstances warrant immediate effect to protect the prosecutor's interests.

Parole chiave

Generato dall'IA
prosecutor retirement medical certification effective date retroactive effect Chief Prosecutor Council labor status change legal status realization

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
W podstawie prawnej uchwały powołano przepisy art. 62a ust.
art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
art. 211 pkt 5 k.p
70 usp w związku z art. 211 pkt 5 k.p.
art. 61 § 1 k.c
swoistego oświadczenia woli rozpatrywana z uwzględnieniem art. 61 § 1 k.c.,

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2003 r., III KRS 3/03
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r., III PO 7/08
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2007 r., III KRS 7/06
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2006 r., III PO 2/06

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III PO 2/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Halina Kiryło

SSN Maciej Pacuda

w sprawie z odwołania M. Z.-N.

od uchwały nr … Krajowej Rady Prokuratury z dnia 1 grudnia 2011 r. w sprawie

przeniesienia w stan spoczynku z powodu uznania przez lekarza orzecznika

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolną do pełnienia obowiązków

prokuratora,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 marca 2012 r.,

uchyla zaskarżoną uchwałę w części określającej datę

przeniesienia odwołującej się w stan spoczynku i w tym zakresie

przekazuje sprawę Krajowej Radzie Prokuratury do ponownego

rozpoznania.

UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia 1 grudnia 2011 r. Krajowa Rada Prokuratury przeniosła z

dniem 9 sierpnia 2011 r. w stan spoczynku prokuratora Prokuratury Rejonowej /…/

M. Z.-N. W podstawie prawnej uchwały powołano przepisy art. 62a ust. 1 ustawy z

dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.) w

związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.; dalej jako: “usp”).

Krajowa Rada Prokuratury ustaliła, że M. Z.-N. została powołana na

stanowisko prokuratora z dniem 1 listopada 1999 r. W związku z jej problemami

zdrowotnymi, które ujawniły się w toku służby Prokurator Okręgowy /…/, w dniu 27

czerwca 2011 r. zwrócił się w trybie art. 70 usp w związku z art. 211 pkt 5 k.p. i art.

62a ust. 1 i art. 118 ustawy o prokuraturze o przeprowadzenie przez lekarza

orzecznika

badania

lekarskiego.

Lekarz

orzecznik

Zakładu

Ubezpieczeń

Społecznych w dniu 9 sierpnia 2011 r. orzekł o trwałej niezdolności do pełnienia

obowiązków prokuratora z powodu choroby lub utraty sił przez M. Z.-N. W związku

z tym Prokurator Okręgowy wystąpił do Krajowej Rady Prokuratury z wnioskiem o

przeniesienie M. Z.-N. w stan spoczynku.

Krajowa Rada Prokuratury – oceniając przytoczone okoliczności faktyczne –

uznała, że przeniesienie w stan spoczynku M. Z.-N. stało się możliwe od dnia

wydania orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, to jest od dnia 9 sierpnia 2011 r.

Powyższą uchwałę Krajowej Rady Prokuratury – w części dotyczącej

określenia daty przeniesienia w stan spoczynku – zaskarżyła odwołaniem do Sądu

Najwyższego prokurator M. Z.-N.. Odwołująca się zarzuciła błędną wykładnię art.

70 § 1 u.s.p. oraz art. 62 a ust. 1 ustawy o prokuraturze przez przyjęcie, że

przeniesienie w stan spoczynku nastąpiło już z dniem 9 sierpnia 2011 r. W ocenie

odwołującej się prawidłowa interpretacja powołanych przepisów powinna prowadzić

do stwierdzenia, że przejście w stan spoczynku nastąpiło dopiero z datą doręczenia

jej zaskarżonej uchwały (tj. w dniu 13 grudnia 2011 r.).

Odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w części

dotyczącej określenia daty przeniesienia jej w stan spoczynku i w tej części

przekazanie sprawy Krajowej Radzie Prokuratury do ponownego rozpoznania.

W

uzasadnieniu

odwołania

wskazano,

że

uchwała

Krajowej

Rady

Prokuratury miała charakter retroaktywny, ponieważ bez podstawy prawnej

ukształtowała status prawny odwołującej się z datą wsteczną. Przeniesienie w stan

spoczynku z datą wsteczną spowodowało utratę części wynagrodzenia oraz

zaniżenie wysokości miesięcznego uposażenia w stanie spoczynku (w dniu 1

września 2011 r. wzrastał bowiem o kolejny procent dodatek za wysługę lat), a

także spowodowało zaniżenie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop,

wysokości jednorazowej odprawy oraz “trzynastej pensji”. Odwołująca się

podkreśliła, że będąc prokuratorem przebywała nieprzerwanie od 4 stycznia 2011 r.

do 10 stycznia 2012 r. na zwolnieniu lekarskim, w związku z czym przeniesienie jej

w stan spoczynku z mocą wsteczną spowodowało “sytuację kuriozalną”, gdyż od 9

sierpnia 2011 r. do 13 grudnia 2011 r., czyli w okresie, w którym - według treści

uchwały – nie była już czynna zawodowo, uzyskiwała zwolnienie z pracy na

podstawie zwolnień lekarskich.

Odwołująca się podkreśliła, że uchwała Krajowej Rady Prokuratury oprócz

pozbawienia jej możliwości wykonywania czynności prokuratorskich, wywołała

istotny skutek w postaci zakończenia stosunku pracy łączącego odwołującą jako

prokuratora, z jednostką organizacyjną prokuratury w której pełniła służbę. Do tej

ostatniej sytuacji powinny mieć odpowiednie zastosowanie zasady dotyczące

składania jednostronnych oświadczeń woli (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10

maja 2006 r., III PO 2/06 – OSNP 2007/11-12/178), co prowadzi do wniosku, że

przeniesienie prokuratora w stan spoczynku, powinno nastąpić z chwilą, gdy

zainteresowany uzyskał rzeczywistą możliwość zapoznania się z treścią uchwały

(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 r., III KRS 6/06 – OSNP 2008/34/52).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 62a ust. 1 ustawy o prokuraturze w związku z art. 70 § 1

usp, prokuratora przenosi się w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek

właściwego prokuratora przełożonego, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił

uznany został przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za

trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków prokuratora. W rozpoznawanej

sprawie Krajowa Rada Prokuratury wydała – zgodnie z orzeczeniem lekarza

orzecznika ZUS z dnia 9 sierpnia 2011 r. – uchwałę po upływie czterech miesięcy

od daty tego orzeczenia. Przeniesienie w stan spoczynku prokuratora M. Z.-N.

miałoby zatem wywoływać skutki w okresie poprzedzającym podjętą uchwałę. Na

tym tle powstaje wynikający z odwołania problem braku podstaw “wstecznej mocy”

uchwały. Rozstrzygające znaczenie ma to, że realizacja przez Krajową Radę

Prokuratury należącej do niej kompetencji w zakresie przeniesienia prokuratora w

stan spoczynku konstytutywnie ukształtowała sytuację prawną, powodując

zasadniczą zmianę statusu prawnego prokuratora. Zmiana ta dotyczy dwóch

aspektów, pozbawienia prokuratora jego praw (zobowiązań) o charakterze

publicznoprawnym; oraz zakończenia stosunku pracy łączącego prokuratora z

jednostką organizacyjną prokuratury, w której pełnił służbę. W każdym z tych

aspektów dopuszczalne jest ukształtowanie zmienionego statusu prokuratora

dopiero na przyszłość.

Orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności do pełnienia

obowiązków prokuratora stanowi materialnoprawną przesłankę Krajowej Rady

Prokuratury do przeniesienia prokuratora w stan spoczynku. Dopiero w następstwie

realizacji kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa, a nie na skutek orzeczenia

lekarskiego

–

urzeczywistnia

się

nowy

status

prawny

prokuratora

(por.

uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2003 r., III KRS 3/03 –

OSNP 2004/12/217).

W praktyce orzeczniczej dotyczącej przeniesienia prokuratora w stan

spoczynku ujawnione zostały wyjątkowe sytuacje, w których możliwe stało się

odstąpienie od zasady nowego, a więc tylko na przyszłość określenia statusu

prokuratora. W każdym takim wyjątkowym przypadku chodziło o uzgodnienie

przekształcenia statusu prokuratora z jego uzasadnionym interesem. Dotyczyło to

długotrwałej niezdolności prokuratora (sędziego) do wykonywania obowiązków

służbowych z powodu choroby, trwającej dłużej niż 1 rok, po upływie którego

prokurator pomimo pozostawania na stanowisku nie otrzymywał wynagrodzenia za

pracę. W takiej sytuacji uwzględnienie wniosku zainteresowanego prokuratora o

wsteczne przeniesienie w stan spoczynku umożliwiało zachowanie ciągłości

świadczeń wynikających ze stosunku służbowego - wynagrodzenia za pracę i

uposażenia w stanie spoczynku (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego

2009 r., III PO 7/08 – OSNP 2010/17 – 18/222 i z dnia 14 lutego 2007 r., III KRS

7/06 – OSNP 2008/5–6/86). W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi wyjątkowy stan

rzeczy, który usprawiedliwiałby “wsteczne” przeniesienie prokuratora w stan

spoczynku. Okoliczności sprawy, powołane w odwołaniu wskazują na szereg

niekorzystnych

dla

zainteresowanej

następstw

niezachowania

zasady

przekształcenia prokuratora dopiero na przyszłość, w tym spowodowania przez

zaskarżoną uchwałę wstecznego określenia utraty prawa do wynagrodzenia za

pracę w okresie niezdolności do pracy.

Ma także rację odwołująca się wskazując, na prawne konsekwencje

przeniesienia prokuratora w stan spoczynku w odniesieniu do podstawy

zakończenia stosunku pracy łączącego prokuratora z jednostką organizacyjną,

prokuratury, w której pełni służbę. Sąd Najwyższy miał już okazję wyjaśnić, że

uchwały Kajowej Rady Prokuratury o przeniesieniu prokuratora w stan spoczynku

należy traktować – w zakresie stosunku pracy – z uwzględnieniem zasad

skuteczności jednostronnych oświadczeń woli (por. uzasadnienie wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 10 maja 2006 r., III PO 2/06, OSNP 2007/11-12/178, z dnia 19

lutego 2009 r., III PO 7/08 – OSNP 2010/17-18/222). Skuteczność złożenia takiego

swoistego oświadczenia woli rozpatrywana z uwzględnieniem art. 61 § 1 k.c.,

prowadzi do wniosku, że przeniesienie prokuratora w stan spoczynku powinno

nastąpić z chwilą, gdy zainteresowany uzyskał rzeczywistą możliwość zapoznania

się z treścią uchwały. Co do zasady dopiero z chwilą wydania (i doręczenia odpisu

zainteresowanemu prokuratorowi) decyzji o przeniesieniu w stan spoczynku

powstaje nowy stan prawny w odniesieniu do stosunku pracy prokuratora

przeniesionego w stan spoczynku, stan ustania stosunku pracy.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.