Supreme Court held collective agreement clauses without fixed term apply indefinitely unless systemic interpretation dictates otherwise.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the cassation appeal regarding the duration of a social guarantee agreement clause. The plaintiff argued the clause expired upon acquisition of shares, while the defendant contended it was time-limited. The court ruled that since no term was specified and other clauses explicitly set durations, this provision applies indefinitely based on systemic interpretation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 9 § 1 k.p.; Art. 393 § 1 k.c.; Art. 300 k.p.; When a collective agreement lacks a fixed term for specific provisions, they apply indefinitely unless systemic interpretation indicates otherwise.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Wyrok z dnia 22 listopada 2006 r.
III PK 85/05
Jeżeli w porozumieniu zbiorowym partnerów społecznych nie określono
okresu jego obowiązywania, a uczyniono to jedynie w niektórych postanowieniach, to pozostałe postanowienia obowiązują bezterminowo, chyba że sprzeciwia się temu wykładnia systemowa.
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN:
Beata Gudowska, Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r.
sprawy z powództwa Wiesławy P. przeciwko „G.C.” Spółce z o.o. w W. o zapłatę, na
skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 14
kwietnia 2005 r. [...]
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Powódka Wiesława P. w sprawie przeciwko „G.C.” Spółce z o.o. w W. o odszkodowanie i odprawę wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Lublinie z dnia 14 kwietnia 2005 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem oddalono apelację
powódki od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego powództwo.
Powódka była pracownikiem Domów Towarowych „C.”, a z dniem 7 stycznia
2001 r., stała się pracownikiem strony pozwanej na podstawie art. 231 k.p. U poprzednika pozwanej obowiązywał układ zbiorowy pracy, który na podstawie art. 241 8
k.p. był stosowany u pozwanej przez okres roku. Dnia 25 stycznia 2002 r. pozwana
wypowiedziała powódce warunki umowy o pracę wynikające z tego układu zbiorowego. Wobec odmowy powódki przyjęcia nowych warunków umowa o pracę uległa
rozwiązaniu 30 kwietnia 2002 r., a z dniem następnym powódka przeszła na emery-
turę. Otrzymała odprawę przewidzianą w obowiązującej wówczas ustawie z dnia 28
grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków
pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 980 ze zm.). Powódka wywodzi swoje roszczenia z porozumienia w sprawie gwarancji socjalnych, pracowniczych i związkowych zawartego w 1997 r. między związkami zawodowymi działającymi u poprzednika pozwanej (Domy Towarowe „C.”) i spółką handlową, która po nabyciu akcji stała
się spółką dominującą (dalej: Konsorcjum) nad pozwaną.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: art. 9 § 1 k.p. i art. 393 § 1 k.c. w
związku z art. 300 k.p., przez przyjęcie, że porozumienie prywatyzacyjne z dnia 16
kwietnia 1997 r. jest źródłem prawa pracy, a nie umową na rzecz osoby trzeciej; § 5
pkt 4 porozumienia w związku z art. 65 k.c. i art. 300 k.p.; art. 42 k.p. i § 1 pkt 3 w
związku z § 2 pkt 1 porozumienia; art. 233 § 1, art. 244 i art. 378 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona. Zarzut dotyczący naruszenia art. 9 § 1 k.p. i art. 393
§ 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. nie może być oceniany przez Sąd Najwyższy. Poprzedni skład Sądu Najwyższego rozpoznający niniejszą sprawę przedstawił bowiem
do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi tego Sądu zagadnienie prawne związane z tymi przepisami. Skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w uchwale z dnia
23 maja 2006 r., III PZP 2/06 (jeszcze nieopublikowanej), stwierdził, że „postanowienia porozumienia zbiorowego w sprawie gwarancji socjalnych, pracowniczych i
związkowych, zawartego w procesie prywatyzacji pośredniej (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 1a
oraz art. 31a-35 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji,
jednolity tekst: Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397 ze zm.), pomiędzy związkami zawodowymi działającymi u pracodawcy a spółką handlową, która po nabyciu akcji
stała się spółką dominująca nad spółką zależną będącą pracodawcą, są przepisami
prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p.” Ta uchwała wiąże Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą sprawę (art. 39817 § 2 k.p.c.).
Powołane w skardze postanowienia porozumienia stanowią, że: 1) (§ 1 pkt 3).
„Ponadto Konsorcjum gwarantuje, że w terminie 36 miesięcy od dnia nabycia przez
Konsorcjum akcji Domów Towarowych „C.” SA w W. wypowiedzenie umowy o pracę
w stosunku do osoby będącej w dacie do 31 grudnia 1997 r. (data ustalona protoko-
łem dodatkowym z dnia 16 grudnia 1997 r.) członkiem związków zawodowych wymaga bezwzględnej zgody organizacji związkowej, do której należy”; 2) (§ 2 pkt 1).
„Konsorcjum zobowiązuje się, iż w przypadku nieprzestrzegania postanowień pkt 2 i
3, Domy Towarowe „C.” SA w W. wypłacą na rzecz osób wymienionych w tych
punktach, z którymi umowa o pracę została rozwiązana wbrew postanowieniem § 1
pkt 2 i 3, odszkodowanie dodatkowe w wysokości równej przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw ogłoszonym przez Prezesa GUS-u
(publikowanym w Monitorze Polskim) w miesiącu poprzedzającym dzień rozwiązania
umowy o pracę, pomnożonemu przez liczbę miesięcy pozostałych do końca Okresu
Gwarancji i powiększonej o 12-sto miesięczne wynagrodzenie tego pracownika a w
przypadku zwolnienia tego pracownika w ostatnim roku Okresu Gwarancji o 18-sto
miesięczne wynagrodzenie tego pracownika. Odszkodowania nie będą brane pod
uwagę w wyliczaniu bazowego funduszu płac, stanowiącego podstawę do negocjowania przyrostu wynagrodzeń”; 3) (§ 5 pkt 4). „Domy Towarowe „C.” SA w W. zobowiązują się w przypadku zwolnienia z przyczyn ekonomiczno-organizacyjnych:
członka Zarządu związku, Komisji Rewizyjnej Zakładowej Organizacji Związkowej,
międzyzakładowej i regionalnej w czasie kadencji lub po jej upływie w ciągu 3
(trzech) lat po jej zakończeniu do wypłacania odszkodowania wynikającego z § 2 pkt
1 oraz odprawy pieniężnej w wysokości 36 miesięcznego średniego wynagrodzenia
w sektorze przedsiębiorstw ogłoszonym przez Prezesa GUS liczonej według wielkości na dzień rozwiązania umowy o pracę bez względu na funkcję jaką pełni w organizacjach związkowych. Odprawa dodatkowa nie będzie brana pod uwagę przy naliczaniu bazowego funduszu płac, stanowiącego podstawę do negocjowania przyrostu
wynagrodzeń”.
W sprawie sporne jest, czy § 5 pkt 4 porozumienia obowiązuje przez okres 36
miesięcy od dnia nabycia przez Konsorcjum akcji D.T. „C.” - co przyjął Sąd Apelacyjny - czy jest to zobowiązanie bezterminowe w tym znaczeniu, że przewidziane w tym
postanowieniu uprawnienia pracownika nie są powiązane z datą nabycia akcji przez
Konsorcjum, a jedynie z datą ustania kadencji w organizacji związkowej. Sąd Najwyższy uważa, że trafne jest drugie z tych stanowisk. Oznacza to, że do powódki
jako członka zarządu zakładowej organizacji związkowej ma zastosowanie § 5 pkt 4
porozumienia. Przemawiają za tym trzy argumenty. Po pierwsze, żadne postanowienie porozumienia nie określa czasu jego obowiązywania. Po drugie, z wykładni systemowej wynika, że gdy strony porozumienia zamierzały ograniczyć czasowo obo-
wiązywanie niektórych jego postanowień, to stanowiły o tym w tych postanowieniach.
Tak uczyniły w powołanym wyżej postanowieniu § 1 pkt 3, a szczególnie widoczne
jest to w odniesieniu do § 4 określającego uprawnienia socjalne pracowników. W pkt
1 jest bezterminowe zobowiązanie Konsorcjum do powiększenia o 15% odpisu na
fundusz socjalny, a w pkt 3 zobowiązanie do utrzymania zakładowych obiektów socjalnych przez okres co najmniej 10 lat. Po trzecie, pogląd Sądu Apelacyjnego jest
nietrafny także dlatego, że odwołuje się do § 2 pkt 1 porozumienia, stanowiącego
tylko o odszkodowaniu z tytułu rozwiązania umowy, a dotyczący powódki § 5 pkt 4
przyznaje prawo nie tylko do odszkodowania, ale także do odprawy. W porozumieniu
nie ma postanowienia, które ograniczałoby obowiązek wypłaty odprawy do jakiegoś
okresu liczonego od dnia nabycia akcji przez Konsorcjum. Skoro zaś w jednym postanowieniu porozumienia (§ 5 pkt 4) są przewidziane dwa świadczenia z tego samego tytułu, to za odmiennym ich traktowaniem musiałyby przemawiać mocne racje,
a Sąd Najwyższy nie widzi żadnych argumentów w tym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 39815 § 1 i art. 108 § 2 k.p.c. orzeczono jak
w sentencji.