Supreme Court dismissed claim for 20% bonus for ER staff, ruling they are not ambulance workers under the law.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiffs' cassation appeal regarding a 20% bonus for medical staff in emergency departments. The lower court had granted the bonus by interpreting the statute to include hospital emergency units, while the defendant argued the law strictly covers only ambulance services. The court ruled that the statutory text explicitly distinguishes between hospitals and emergency services, meaning hospital emergency staff do not qualify for the bonus.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 32ł ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej; The provision granting a 20% bonus applies exclusively to medical personnel employed in emergency services (ambulance), not in hospital emergency departments, as these constitute distinct legal entities.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III PK 69/10
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 maja 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący)
SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca)
SSN Maciej Pacuda
w sprawie z powództwa K. M. i in. ,
przeciwko Szpitalowi Specjalistycznemu […]
o zapłatę wynagrodzenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2011 r.,
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 28 maja 2010 r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej /.../, i oddala
apelację w tej części,
2. odstępuje od obciążania powódek kosztami postępowania
w sprawie.
Uzasadnienie
Powódki wystąpiły z powództwem o zapłatę 20% dodatku na podstawie art.
32ł ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007
r., Nr 14, poz. 89 ze zm.). Sąd Rejonowy wyrokiem z 28 stycznia 2010 r. oddalił
powództwa. W uzasadnieniu stwierdzono, że treść art. 32ł ust. 2 ustawy o
zakładach opieki zdrowotnej nie pozostawia wątpliwości, że prawo do 20% dodatku
uzależnione jest oprócz osobistych kwalifikacji, jakimi dany pracownik powinien się
legitymować (pracownik medyczny), także od rodzaju zakładu opieki zdrowotnej, w
którym pracownik jest zatrudniony. Powódki nie są zatrudnione w pogotowiu
ratunkowym, dlatego wskazany dodatek im nie przysługuje. Wyrok w całości
zaskarżyły powódki, zarzucając naruszenie art. 32ł ust. 2 ustawy o zakładach opieki
zdrowotnej.
Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 28
maja 2010 r. zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że zasądził od
pozwanego na rzecz powódek: /.../. Wszystkim zasądzono kwoty z ustawowymi
odsetkami od 10 lipca 2009 r.
W uzasadnieniu stwierdzono, że art. 32ł ustawy o zakładach opieki
zdrowotnej nie ogranicza się tylko do pracowników pogotowia ratunkowego. Użycie
sformułowania: „zatrudnionym w pogotowiu ratunkowym (pomocy doraźnej) poza
zespołem wyjazdowym" wskazuje, że regulacją objęci są także pracownicy
wykonujący zawód medyczny zatrudnieni poza zespołem wyjazdowym świadczący
pomoc doraźną w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.
Dotyczy to także w szpitali, jeżeli jednostki te takich świadczeń zdrowotnych
udzielają.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok Sądu Okręgowego.
Zaskarżono go w całości. Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do
rozpoznania wskazano na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienie prawnego
oraz potrzebę wykładni art. 32ł ust. 2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. W
opinii skarżącego należy rozstrzygnąć, czy w art. 32ł ust. 2 ustawy o zakładach
opieki zdrowotnej, pod pojęciem pracowników wykonujących zawód medyczny
zatrudnionych w pogotowiu ratunkowym (pomocy doraźnej) należy rozumieć tylko
pracowników
wykonujących
ratunkowym
(pomocy
zawód
doraźnej),
medyczny
czy
też
zatrudnionych
przepis
obejmuje
w
pogotowiu
pracowników
wykonujących czynności pomocy doraźnej, w tym pracowników szpitalnych
oddziałów ratunkowych. Potrzebę wykładni uzasadniono istnieniem rozbieżnych
orzeczeń sądów powszechnych w tym przedmiocie. Wskazano na zaskarżony
wyrok Sądu Okręgowego oraz wyrok Sądu Okręgowego Wydział Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych z 25 lipca 2006 r., i poprzedzający go wyrok Sądu
Rejonowego Wydział Pracy z 13 grudnia 2005 r.
Jako podstawę skargi podano naruszenie prawa materialnego: 1) art. 32ł ust.
2 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przez niewłaściwe zastosowanie tego
przepisu do pracowników zatrudnionych w szpitalnym oddziale ratunkowym i
przyznanie im dodatku w wysokości 20% stawki godzinowej wynagrodzenia
zasadniczego za każdą godzinę pracy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono przede wszystkim, że przepisy
odnoszące się do wynagrodzenia za pracę muszą być wykładane ściśle i
niedopuszczalna jest ich rozszerzająca interpretacja (uchwała SN z 4 lipca 2007 r.,
I PZP 5/07, OSNP 2007, nr 23-24, poz. 341, wyrok SN z 13 października 1999 r. I
PKN 159/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 109). Art. 32ł ust. 2 ustawy o zakładach opieki
zdrowotnej przyznaje 20% dodatek pracownikom, którzy spełniają dwie przesłanki;
wykonują zawód medyczny w rozumieniu ustawy o zakładach opieki zdrowotnej
poza zespołem wyjazdowym i są zatrudnieni w pogotowiu ratunkowym (pomocy
doraźnej). Wnioskowanie na podstawie tego przepisu, że pracownikom szpitalnych
oddziałów ratunkowych działających w ramach struktur szpitala wskazany dodatek
przysługuje, jest nieuprawnione. Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 8 września
2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2006 r., Nr 191, poz.
1410 ze zm.) szpitalny oddział ratunkowy jest komórką organizacyjną szpitala w
rozumieniu przepisów o zakładach opieki zdrowotnej, stanowiącą jednostkę
systemu, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej,
udzielającą świadczeń opieki zdrowotnej osobom w stanie nagłego zagrożenia
zdrowotnego, spełniającą wymagania określone w ustawie. Zadania oraz struktura
oddziału ratunkowego są określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15
marca 2007 r. w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego (Dz. U. z 2007 r., Nr 55,
poz. 365). Pogotowie ratunkowe jest natomiast „innym rodzajem zakładu opieki
zdrowotnej" w rozumieniu Rozdziału 3 Działu I ustawy o zakładach opieki
zdrowotnej, którego zadania określone są w art. 28 tej ustawy. Zadania obu tych
jednostek są podobne, jednak ustawodawca wyraźnie je rozróżnia.
Wniesiono również o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego
i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie powództw, ewentualnie 2)
uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi Okręgowemu, 3) zasądzenie na rzecz pozwanego od powódek kosztów
postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa
procesowego w wysokości taryfowej oraz 17 zł opłaty skarbowej od złożenia
dokumentu pełnomocnictwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozwanego okazała się mieć uzasadnione podstawy.
W skardze słusznie zarzucono bowiem naruszenie art. 32 ł ust. 2 ustawy z
dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (jednolity tekst Dz. U. z 2007
r., Nr 14, poz. 89, ze zm. – dalej ustawa).
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała interpretacja art. 32 ł
ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że pracownikom wykonującym zawód medyczny
zatrudnionym w pogotowiu ratunkowym (pomocy doraźnej) poza zespołem
wyjazdowym
przysługuje
dodatek
w
wysokości
20%
stawki
godzinowej
wynagrodzenia zasadniczego za każdą godzinę pracy. Powódki były zatrudnione w
Szpitalu Specjalistycznym w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym. W sprawie
powstało więc zagadnienie prawne, czy przepis ten obejmuje swoim zakresem
także pracowników zatrudnionych w szpitalnym oddziale ratunkowym.
Należy wstępnie zauważyć, że przepis art. 32 ł ust. 2 ustawy jest przepisem
regulującym prawo do wynagrodzenia. Tak więc w tym przypadku niedopuszczalna
jest wykładnia rozszerzająca lub per analogiam (por. uchwałę Sądu Najwyższego z
dnia 4 lipca 2007 r., I PZP 5/07, OSNP 2007, nr 23-24, poz. 341). Podkreślenia
wymaga także to, że przepis ten jest jednoznaczny. Stanowi bowiem wprost o
zatrudnieniu w „pogotowiu ratunkowym”. Sformułowanie zawarte w nawiasie „pomocy doraźnej” należy rozumieć jedynie jako doprecyzowanie kategorii
pracowników pogotowia (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 stycznia 2011 r., II
PK 183/10, niepublikowany).
Wniosek powyższy potwierdza również wyliczenie rodzajów zakładów opieki
zdrowotnej w art. 2 ustawy. W pkt 1 wymieniony jest bowiem szpital, a w pkt 3
pogotowie ratunkowe. Jest zatem oczywiste, że pogotowie ratunkowe jest obok
szpitala odrębnym zakładem opieki zdrowotnej i nie może stanowić jego jednostki
organizacyjnej. Natomiast szpitalny oddział ratunkowy stanowi oddział szpitala.
Oznacza to więc, że pracownicy zatrudnieni w szpitalnym oddziale ratunkowym nie
mogą być traktowani jako pracownicy pogotowia ratunkowego.
Z powyższych względów należało przyjąć, że dodatek przewidziany w art.
32ł ust. 2 ustawy przysługuje wyłącznie pracownikom wykonującym zawód
medyczny, którzy są zatrudnieni w pogotowiu ratunkowym.
Można jedynie zauważyć, że pomimo pewnych podobieństw praca oraz cele
i zadania pogotowia ratunkowego nie są identyczne z pracą i zadaniami szpitalnych
oddziałów ratunkowych. Z uwagi na jednoznaczną treść zaskarżonego przepisu
należy jednak stwierdzić, że przyznanie spornego dodatku byłoby możliwe jedynie
poprzez zmianę przepisów. Ustawodawca miał ku temu wielokrotne możliwości. Po
uchwaleniu w 2006 r. ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym ustawa o
zakładach opieki zdrowotnej była nowelizowana kilkanaście razy. Pomimo tych
zmian pogotowie ratunkowe i szpitalny oddział ratunkowy stanowią odrębne rodzaje
zakładów opieki zdrowotnej. W tej sytuacji świadczenia przysługujące pracownikom
pogotowia ratunkowego nie mogą być przyznane w drodze analogii pracownikom
szpitalnych
oddziałów
ratunkowych.
Ustawodawca
różnicuje
bowiem
wynagrodzenie według kryterium podmiotu zatrudniającego, pomimo pewnych
podobieństw wykonywanej pracy i zadań tych jednostek. Bez znaczenia dla
rozstrzygnięcia pozostaje uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1987 r., III
PZP 26/87, gdyż została podjęta w całkowicie odmiennym stanie prawnym.
Należy także zauważyć, że pozwany zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w
całości. Jednak w istocie z uwagi na wskazanie w skardze jedynie 23 powódek,
gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła powyżej 10 tys. złotych, zakres
zaskarżenia dotyczył jedynie tej części wyroku, która odnosiła się do tych powódek.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji wyroku.