Supreme Court dismisses curator's salary claim, upholding statutory freeze over civil code inflation clause.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal against a lower court ruling that rejected her claim for unpaid salary. The court found that budget laws mandated a 100% salary increase, which effectively froze the actual amount due to the previous year's rate, creating a conflict with the Civil Code's inflation adjustment clause. Consequently, the court ruled that statutory salary mechanisms in the public sector exclude the application of the Civil Code's general inflation adjustment provision.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 14 ust. 1b ustawy o kuratorach; art. 3581 § 3 k.c.: Statutory salary adjustment mechanisms in specific public sectors exclude the application of the Civil Code's general inflation adjustment clause.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III PK 28/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa M. W. M. przeciwko Sądowi Rejonowemu w W. o zaległe wynagrodzenie,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 grudnia 2016 r.,na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt IV Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 29 września 2015 r., IV Pa (…) Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację M. W. M. (powódka) od wyroku Sądu Rejonowego w S. z 11 marca 2015 r., IV P (…), oddalającego powództwo o wynagrodzenie skierowane przeciwko Sądowi Rejonowemu w W.W uzasadnieniu wyroku Sąd Okręgowy uznał, że wobec treści ustaw budżetowych na lata 2011-2013 i 2015, przewidujących średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w wysokości 100 % doszło do sytuacji, w której mechanizm ustalania wynagrodzenia kuratorów zawodowych, określony w art. 14 ust. 1b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych (jednolity tekst:
Dz.U. z 2014 r. poz. 795 ze zm., dalej jako ustawa o kuratorach) i przez odesłanie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r., o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (jednolity tekst: Dz.U. Nr 79, poz. 431 ze zm., dalej jako ustawa o kształtowaniu wynagrodzeń), polegający na określeniu wynagrodzenia na dany rok budżetowy przy przyjęciu wynagrodzenia z roku poprzedniego po jego zwaloryzowaniu średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń doprowadził do faktycznego zamrożenia wynagrodzenia.
Doszło zatem do faktycznej sprzeczności ustaw budżetowych i okołobudżetowych z regulacjami przewidzianymi w ustawie o kuratorach i ustawie o kształtowaniu wynagrodzeń. W tej sytuacji prawidłowo postąpił Sąd Rejonowy stosując w przedmiotowej sprawie normę kolizyjną lex posteriori derogat legi priori.Sąd Okręgowy uznał, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny żądania powódki w świetle obowiązujących regulacji. Nawet przyjęcie niekonstytucyjności przepisów ustaw budżetowych w zakresie obejmującym wysokość średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń, roszczenie powódki nie mogłoby być uwzględnione z uwagi na niemożność przyjęcia innego niż miernika waloryzacji wynagrodzenia.Sąd Okręgowy stwierdził także, że brak było podstaw do waloryzacji wynagrodzenia powódki jako kuratora sądowego na podstawie art. 3581 § 3 k.p.c. w zw. z art. 300 k.p., czy art. 105 ustawy o kuratorach, gdyż na gruncie prawa pracy ustalanie wysokości wynagrodzenia czy jego waloryzacja następuje z uwzględnieniem określonych pragmatyk służbowych, które nie mogą być omijane przez zastosowanie art. 3581 § 3 k.p.c.Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wniosła powódka, zaskarżając go w całości.Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnych zagadnień prawnych:1)Czy dopuszczalne jest rozstrzyganie o prawach i obowiązkach stron stosunku pracy w oparciu o przepisy ustaw budżetowych nieobowiązujących już w chwili orzekania, uchwalanych zgodnie z art. 219 ust. 1 Konstytucji na rok budżetowy i określanych w nauce prawa jako ustawy skonsumowane, bądź zrealizowane po upływie tego roku; a jeśli tak, to gdzie należy upatrywać podstaw ich dalszego obowiązywania?2)Czy ukształtowany w art. 14 ust. 1b ustawy o kuratorach w związku z art. 2 pkt. 4, art. 5 pkt. 2 i art. 6 ust. 1 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń mechanizm waloryzacji świadczeń kuratorów sądowych, odwołujący się do przepisów ustaw budżetowych w danym roku budżetowym, eliminuje możliwość sądowej waloryzacji świadczeń?3)Czy w zakresie pozostałej części niewypłaconego pracownikowi wynagrodzenia za pracę możliwa jest waloryzacja świadczeń według kryteriów określonych w art. 3581 § 3 k.c. w związku z art. 300 k.p.?4)Czy niespójność norm ustawowych określających zasady kształtowania wynagrodzenia pracowników sfery budżetowej, prowadząca do nieprzejrzystych zasad ich wynagradzania może podlegać ocenie Sądów Pracy z punktu widzenia naruszenia zasad równego traktowania pracowników?W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki Sąd Rejonowy w G. wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.Sprawy o tożsamym stanie faktycznym i prawnym zostały rozstrzygnięte wyrokami Sądu Najwyższego z 22 listopada 2016 r., III PK 15/16 oraz z 30 listopada 2016 r., III PK 13/16 (niepublikowane).W obu przypadkach Sąd Najwyższy oddalił skargi kasacyjne powodów stwierdzając, że wynagrodzenia kuratorów sądowych regulowane są ustawowo. Wynagrodzenie zasadnicze kuratorów sądowych jest równe i stanowi, odpowiednio do rangi i stopnia służbowego, wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość, ustalona według zasad przewidzianych w ust. 1a i 1b art. 14 ustawy o kuratorach, określa ustawa budżetowa.
Sąd Najwyższy w uzasadnieniach obu wyroków podkreślił, że wykładnia gramatyczna tego przepisu jedynie prima facie nie pozostawia wątpliwości, że kwota bazowa ustalona w 2003 r. powinna w każdym roku kalendarzowym podlegać waloryzacji, z uwzględnieniem średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń. Wskaźnik ten ustalany jest na podstawie przepisów o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej. Równocześnie, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń, wskaźnik ten jest ustalany corocznie w kolejnych ustawach budżetowych.
Brak jest zatem podstaw do ukształtowania waloryzacji wynagrodzeń kuratorów sądowych z pominięciem lub w oderwaniu od tego wskaźnika. W dalszej kolejności Sąd Najwyższy przyjął, że wysuwane w tych sprawach roszczenia o wynagrodzenie zmierzają w istocie do jurysdykcyjnego zanegowania regulacji kolejnych ustaw budżetowych, które nie uwzględniły mechanizmu ustawowej waloryzacji wynagrodzeń zasadniczych kuratorów. Występując z takimi żądaniami powodowi nie uwzględnili, że z uwagi na stan i możliwości finansów publicznych, na który wpływ miał ogólnoświatowy kryzys ekonomiczny, zamrożeniem wysokości wynagrodzeń dotknięte zostały także inne, poza kuratorami sądowymi, grupy zawodowe, zatrudnione w wymiarze sprawiedliwości.
Nie można w tych okolicznościach mówić o dyskryminacji płacowej w stosunku do tej jednej grupy zawodowej.W powołanych powyżej wyrokach Sąd Najwyższy uznał także, że mechanizm ustawowej waloryzacji wynagrodzeń za pracę, które określony został w przepisach rangi ustawowej, wyklucza waloryzację na podstawie art. 3581 § 3 k.p.c. już chociażby dlatego, że przepisy Kodeksu cywilnego mogą być w stosunkach pracy odpowiednio stosowane w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy i pod warunkiem ich niesprzeczności z zasadami prawa pracy (art. 300 k.p.).
W przypadku uregulowania w przepisach prawa pracy konkretnego, ustawowo określonego, mechanizmu ustalania i waloryzacji istotnych elementów wynagrodzeń za pracę, zastosowanie innego niż ustawowy sposobu ustalania i zasądzania wzrostów ustawowo kształtowanych wynagrodzeń za pracę, jest niedopuszczalne. Oznacza to, że ustawowe mechanizmy waloryzacji wynagrodzeń za pracę obowiązujące w niektórych sektorach publicznej sfery zatrudnienia według kwot bazowych wynikających z corocznych ustaw budżetowych lub okołobudżetowych wykluczają jurysdykcyjne zastosowanie cywilnego mechanizmu waloryzacji wynagrodzeń na podstawie art. 3581 § 3 k.c.Powyższe rozważania znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, z uwagi na tożsamość stanu faktycznego i prawnego.
W związku z tym brak jest publicznoprawnej podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej powódki.Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.