Supreme Court dismissed appeal; filing lawsuit after termination notice deadline without explicit request for time extension was invalid.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the plaintiff's cassation appeal against a labor court decision that rejected her claim to reinstate employment. The court found that the plaintiff failed to explicitly request an extension of the appeal deadline under Article 265 of the Code of Civil Procedure, as merely filing the lawsuit after the deadline did not constitute such a request. Consequently, the court held that the lawsuit was untimely and the lower court correctly applied the law by rejecting the plaintiff's argument regarding the start date of the termination notice.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 264 § 2 k.p.; Art. 265 § 1 k.p.: Filing a lawsuit after the statutory appeal deadline does not implicitly constitute a request for time extension unless explicitly stated, and the court must verify if valid grounds for extension were provided.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III PK 151/15 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący)SSN Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa M. J.przeciwko P. Sp. z o.o. w W.o przywrócenie do pracy,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 października 2016 r.,skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R.z dnia 20 sierpnia 2015 r., 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy uwzględnił apelację pozwanego pracodawcy P. sp. z o.o. i wyrokiem z 20 sierpnia 2015 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego z 28 stycznia 2015 r. i oddalił powództwo M. J. wniesione po rozwiązaniu umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. Spór obejmował zgodność z prawem rozwiązania zatrudnienia bez wypowiedzenia i dochowanie terminu do odwołania z art. 264 k.p. Sąd Rejonowy przywrócił powódkę do pracy. Nie stwierdził przekroczenia terminu do odwołania, gdyż powódka z rozwiązaniem umowy zapoznała się 30 września 2013 r.
Rozwiązanie w trybie niezwłocznym nie było zasadne. Ponadto naruszono art. 52 § 3 k.p. Wątpliwości budziło również zachowanie terminu z art. 52 § 2 k.p., jako że pozwany wiedział wcześniej o działalności gospodarczej prowadzonej przez powódkę.Sąd Okręgowy uzupełnił materiał dowodowy i ustalił, że 19 września 2013 r. powódka miała „absolutną, realną i rzeczywistą możliwość zapoznania się z decyzją pracodawcy o rozwiązaniu z nią zatrudnienia”. Od 19 września 2013 r. należy liczyć 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania do sądu.
Termin upłynął 3 października 2013 r. Powódka wystąpiła z powództwem 14 października 2013 r. Nie odwołała się w ustawowym terminie z art. 264 § 2 k.p. Jest to termin prawa materialnego. Powództwo wniesione po terminie podlega oddaleniu. Powódka nie wskazała żadnych okoliczności na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do odwołania w myśl art. 265 § 1 k.p. Do końca ferowała pogląd, że termin ten należy liczyć od 30 września 2013 r., to jest od dnia odbioru rozwiązania zatrudnienia na poczcie. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego i oddalił powództwo.
„Na marginesie” Sąd zważył, że przyczyna rozwiązania umowy o pracę mogła uzasadniać „postąpienie pracodawcy”.W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 265 § 1 w związku z art. 264 § 2 k.p., skutkującą nieprzyjęciem przez Sąd, że w sprawie samo wniesienie przez powódkę pozwu po upływie terminu należy potraktować jako zawierające implicite wniosek o przywrócenie terminu oraz błędnym przyjęciem, że powódka nie wskazała przyczyn ewentualnego opóźnienia.
Oczywista zasadność skargi wynika z tego, że powódka odebrała oświadczenie o rozwiązaniu umowy w placówce pocztowej 30 września 2013 r. Nie doszło do przekroczenia terminu do odwołania. Powódka nie otrzymała wcześniej oświadczenia za pośrednictwem firmy kurierskiej. Nawet w przypadku przyjęcia, że odwołanie złożyła po terminie, który winien być liczony od 19 września 2013 r., to obowiązkiem Sądu było rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu złożonego w sposób dorozumiany przez sam fakt złożenia pozwu.Pozwany wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne i dlatego została oddalona.Skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu tylko w granicach zarzutów jej podstaw (art. 39813 § 1 k.p.c.). Skarga poprzestaje tylko na zarzutach materialnych. Prawo materialne może być naruszone przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.).Skarżąca zarzuca błędną wykładnię art. 265 § 1 k.p. w związku z art. 264 § 2 k.p., gdyż samo wniesienie pozwu po upływie terminu ma być równoznaczne z wnioskiem o przywrócenie terminu do odwołania (pozwu).
Gramatyczna treść przepisu nie prowadzi do takiej normy. Z przepisu art. 265 k.p. wynika, że gdy pracownik nie dokonał – bez swojej winy – w terminie czynności, o których mowa w art. 264 k.p., to sąd pracy na jego wniosek postanowi przywrócenie uchybionego terminu (§ 1). Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu pracy w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu (§ 2).Przedmiotowo wniosek o przywrócenie terminu (art. 265 k.p.) różni się od pozwu i jego żądania (art. 187 k.p.c.).
Wniosek o przywrócenie terminu może być zawarty w pozwie. Z regulacji wynika, że sam pozew nie jest tożsamy z wnioskiem o przywrócenie terminu, zatem nie zastępuje brakującego wniosku. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu powinien przyznawać fakt wniesienia odwołania po terminie. Jeżeli pracownik twierdzi, że pozew został wniesiony w terminie, to jednocześnie nie jest konieczne poszukiwanie w nim wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie jest to konieczne, gdy pracownik występuje z profesjonalnym pełnomocnikiem.
W takiej sytuacji traci na znaczeniu odwołanie się w skardze do orzecznictwa i uznanie za przesądzające stwierdzenie, że „Przepis art. 265 k.p. nie określa formy złożenia przez pracownika wniosku o przywrócenie terminu, a więc może on być złożony w dowolnej formie. Mając na względzie słuszny interes pracownika i fakt, że terminy przewidziane w art. 264 k.p. dla dochodzenia roszczeń są wyjątkowo krótkie, co może prowadzić do ujemnych ze względów społecznych następstw dla pracownika z przyczyn przez niego niezawinionych, usprawiedliwione jest stanowisko, iż samo wniesienie przez pracownika pozwu po upływie terminu należy potraktować jako zawierające implicite wniosek o przywrócenie terminu.
W razie niepodania przez pracownika okoliczności usprawiedliwiających spóźnienie należy wezwać go do usunięcia braków formalnych w tej mierze i ocenić sprawę, z uwzględnieniem zachowania 7-dniowego terminu dla złożenia wniosku oraz przyczyn usprawiedliwiających spóźnienie” (z uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 14 marca 1986 r., III PZP 8/86).Taka wykładnia nie jest wiążąca i nie zmienia przepisu. Nie zdominowała orzecznictwa, które przyjmuje, że nadal znaczenie ma odrębny od pozwu wniosek o przywrócenie terminu z podanymi przez pracownika okolicznościami usprawiedliwiającymi uchybienie terminu (por. wyroki Sądu Najwyższego z 10 listopada 2006 r., III PK 73/06 i z 14 marca 2014 r., II PK 160/13 i wskazane w nim dalsze orzecznictwo).Ponadto w zapatrywaniu na „dowolną formę wniosku” przeważa aspekt stosowania prawa w określonej sytuacji a nie błędnej wykładni prawa, a na tym drugim skupia się zarzut kasacyjny.
Innymi słowy wykładnia prawa (art. 265 k.p.) nie może być różna w zależności od sytuacji (przypadku). Czym innym jest stosowanie prawa, czyli tego samego przepisu (normy). Jednak z stosowania prawa nie wynika uprawnienie do zmiany normy prawnej uprzednio ustalonej.W aspekcie stosowania prawa znaczenie ma brak winy pracownika, czyli przesłanki subiektywnej, uzasadniającej przywrócenie terminu. Wówczas chodzi o konkretne okoliczności faktyczne, uzasadniające przywrócenie terminu (art. 265 § 2 in fine k.p.). Na obecnym etapie okoliczności faktyczne nie mogą być kwestionowane (art. 39813 § 2 k.p.c.).
Ustalenie winy, a ściślej braku winy pracownika, opiera się właśnie na ustaleniach stanu faktycznego. W sprawie nie ustalono braku winy jako przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Przed oceną zasadności wniosku konieczne było ustalenie dnia w którym ustała przyczyna uchybienia terminu. Potwierdza to, że instytucja przywrócenia terminu jest zależna od określonych działań, które wcale nie są skomplikowane. Jest bowiem określony punkt wyjścia i łączona z nim ocena winy, czyli zachowania się pracownika w danej sytuacji, lecz warunkiem jest zawsze jego wniosek.Ustępstwo na rzecz „dowolnej formy” wniosku nie powinno być równoznaczne z akceptacją dla braku wniosku, bo takie zwolnienie nie wynika z ustawy.
Zmienia się wówczas uzasadnienie i podstawa rozstrzygnięcia, gdyż należy stwierdzić, że pozew skarżącej został złożony z przekroczeniem terminu. Jeżeli pracownik reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika utrzymuje, że pozew złożył w terminie, to nie ma podstaw do prowadzenia przez sąd pracy postępowania w kwestii wniosku i ustalenia innej sytuacji niż przedstawiana w twierdzeniach pracownika i jego zawodowego pełnomocnika.Gdyby nawet - w powyższej sytuacji - samo wniesienie pozwu potraktować, jako wniosek o przywrócenie terminu, to konieczne są jeszcze okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie.
Za takie okoliczności skarżąca podaje przekonanie, że wniosła pozew w terminie. Nie jest to okoliczność usprawiedliwiająca spóźnienie. Zachowanie terminu stało się głównym przedmiotem sporu w sprawie. Mimo określonej treści sprawy powódka nie zmieniła swojej wersji zdarzeń i nie przyznała, że należy przywrócić jej termin, gdyż rozwiązanie umowy otrzymała wcześniej. Wszak takie stanowisko podkreśla nadal (obecnie) w skardze. Podrobienie podpisu powódki przez kuriera zostało w sprawie wyjaśnione i samo w sobie nie wykluczało stwierdzenia w skrupulatnie ustalonych okolicznościach sprawy, że powódka otrzymała pismo pracodawcy wcześniej i zapoznała się z nim, czyli 19 września 2013 r.Innymi słowy w sprawie nie ustalono, iżby powódka wskazywała przyczyny usprawiedliwiające spóźnienie, skoro w ogóle wykluczała wniesienie pozwu po terminie.
W tej sprawie pozew wynikał z przyjęcia przez powódkę, że zawiadomienie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia otrzymała 30 września 2013 r. Okazało się, że jej twierdzenie nie jest uprawnione, gdyż rozwiązanie umowy otrzymała 19 września 2013 r. Takie ustalenie wiąże Sąd Najwyższy z mocy 39813 § 2 k.p.c.Inna sytuacja byłaby wtedy, gdyby powódka przyznała, że rozwiązanie otrzymała 19 września 2013 r. Wówczas zbędne byłoby postępowanie w tym zakresie. Czyli gdyby powódka to przyznała i jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu.
Wobec przedstawiania innej wersji, która nie okazała się prawdziwa i braku wniosku o przywrócenie terminu, nie jest zasadny zarzut skargi. Nie ma podstaw do stwierdzenia błędnej wykładni prawa. Również do stwierdzenia niewłaściwego zastosowania prawa, jako że wniesienie pozwu nie jest równoznaczne z wnioskiem o przywrócenie terminu. Nie było też okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu (265 § 2 k.p.c.). W konsekwencji nie ma podstaw do uchylenia wyroku. Traci zatem na znaczeniu zarzut poprzestania przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na stwierdzeniu, że powódka nie wskazała żadnych okoliczności na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu.
Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). kc