Supreme Court allows cassation appeal by granting defendant 30 days after official defender's opinion.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland overturned a lower court order that rejected a cassation appeal due to lack of formal requirements. The defendant had submitted a personal appeal, but the appellate court failed to recognize his right to a 30-day period after an official defender's opinion stating no grounds for the appeal. The court ruled that this procedural gap violated the principle of equal access to cassation and the right to a fair trial under the European Convention on Human Rights. Consequently, the lower court was ordered to inform the defendant of his right to submit a lawyer-drafted appeal within 30 days.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 120 § 1 k.p.k.; Art. 84 § 3 k.p.k.; Art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności: The defendant must be granted a 30-day period to submit a cassation appeal drafted by a chosen lawyer after receiving an opinion from an official defender stating no grounds for such appeal, ensuring equal access to cassation regardless of financial means.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
POSTANOWIENIE Z DNIA 22 GRUDNIA 2009 R.
III KZ 87/09
Od daty zawiadomienia skazanego o złożeniu opinii stwierdzającej
brak podstaw do sporządzania kasacji przez obrońcę z urzędu, skazanemu
przysługuje 30-dniowy termin do wniesienia kasacji sporządzonej przez
obrońcę z wyboru. O takim uprawnieniu skazanego należy pouczyć.
Przewodniczący: sędzia SN J. Żywolewska-Ławniczak.
Sąd Najwyższy w sprawie Ireneusza K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 22 grudnia 2009 r., zażalenia
obrońcy skazanego na zarządzenie upoważnionego Sędziego Sądu Okręgowego w G. z dnia 20 listopada 2009 r.,
p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji Ireneusza
K., gdyż kasacja ta nie została sporządzona i podpisana przez adwokata.
Skazany, wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. do usunięcia braku formalnego kasacji w terminie 7 dni – nie uczynił tego. W zażaleniu na to zarządzenie skazany zakwestionował urzędowanie sądu odwoławczego w postępowaniu po wydaniu wyroku, zamykające mu drogę do skorzystania z
kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie zdecydowały o
tym argumenty w nim podniesione.
Czynności sądu odwoławczego, podjęte w niniejszej sprawie na etapie tzw. postępowania okołokasacyjnego, nie uwzględniły zasad utrwalonych już w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a także Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, gwarantujących równy dostęp do kasacji wszystkim skazanym, których sytuacja majątkowa nie pozwala na zrealizowanie
przymusu adwokackiego, jako warunku formalnego kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2002 r., III KZ 87/01, LEX nr
51806; z dnia 12 grudnia 2008 r., IV KZ 82/08, OSNKW 2009, z. 3, poz.
22). Zasady te nakazują zweryfikowanie praktyki dwukrotnego stosowania
trybu określonego w art. 120 § 1 k.p.k. ze wskazaniem 7-dniowego terminu
do wniesienia kasacji, spełniającej wymogi formalne, to jest sporządzonej i
wniesionej przez adwokata. Jest oczywiste, że wniosek o wyznaczenie
obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji jest równoznaczny z sygnałem
skazanego o braku możliwości usunięcia braku formalnego „kasacji osobiście sporządzonej”, co może być zrealizowane jedynie, poprzez jej sporządzenie przez wyznaczonego do tej czynności obrońcę z urzędu. Nie ulega
też wątpliwości, że mimo otwarcia 30-dniowego terminu do wniesienia kasacji, poczynając od daty doręczenia odpisu uzasadnienia wyroku sądu
odwoławczego, wyznaczenie obrońcy do sporządzenia kasacji powoduje –
w odniesieniu do obu grup skazanych – ponowny bieg tego terminu, poczynając od daty doręczenia obrońcy zawiadomienia o decyzji sądu.
Zgodnie z przepisem art. 84 § 3 k.p.k., adwokat – wyznaczony do
sporządzenia i wniesienia kasacji – może nałożony przez sąd obowiązek
obrończy zrealizować, składając opinię o braku podstaw do jej sporządzenia, jak to uczynił obrońca z urzędu, wyznaczony skazanemu w niniejszej
sprawie.
W dalszym etapie postępowania okołokasacyjnego niezbędne staje
się – dla zrealizowanie konstytucyjnych zasad równości i rzetelnego procesu, a także gwarancyjnej normy art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności – przyznanie skazanemu 30-dniowego terminu do wniesienia kasacji sporządzonej przez adwokata z wyboru, poczynając od daty zawiadomienia go o złożeniu opinii stwierdzającej brak podstaw
do sporządzenia kasacji przez obrońcę z urzędu. O takim uprawnieniu powinien być poinformowany skazany, który – jak Ireneusz K. – złożył „kasację osobiście sporządzoną”. W istocie bowiem, poczynając od chwili złożenia opinii przez adwokata, nie istniała kasacja, która mogłaby otrzymać
bieg.
Zrealizowania tego standardu nie zapewnia stosowanie powtórnego
wezwania do usunięcia braku formalnego kasacji w trybie art. 120 § 1
k.p.k., przewidującym jedynie 7-dniowy termin do zrealizowania dostępu do
tego środka zaskarżenia, z rygorem bezskuteczności dotychczasowych
czynności z upływem tego terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 18 listopada 2009 r., II KZ 54/09, niepubl.).
Taki standard postępowania zaakceptowany został w orzecznictwie
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. wyroki z dnia 19 maja 2009
r., Kulikowski p. Polsce, LEX nr 496624, Antonicelli p. Polsce, LEX nr
496593), a jego niezachowanie w niniejszej sprawie zdecydowało o uchyleniu zaskarżonego zarządzenia.
Z przytoczonych względów orzeczono jak na wstępie.
W toku dalszego postępowania Sąd odwoławczy będzie zobowiązany
do zrealizowania wskazanego wyżej pouczenia skazanego o przysługującym mu prawie wniesienia sporządzonej przez adwokata z wyboru kasacji,
w terminie 30 dni od daty tego zawiadomienia, a decyzja przewidziana w
art. 530 § 2 k.p.k. będzie uprawniona z chwilą bezskutecznego upływu tego
terminu.