Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KZ 71/02 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal when defense counsel fails to serve judgment on detained defendant.

Numero d'incarto III KZ 71/02
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the lower court's refusal to extend the deadline for serving the appellate judgment to a detained defendant. The defendant, unable to attend the appeal trial due to incarceration, had his case handled by state-appointed counsel who failed to request the judgment's service. The court ruled that because state counsel has no obligation to act after the judgment becomes final, the defendant effectively acts without counsel, necessitating service of the judgment to start the appeal timeline.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k.; Art. 84 § 2 zd. 1 k.p.k.; When a detained defendant is represented by state-appointed counsel who has no duty to act after the judgment becomes final, the defendant is deemed to act without counsel, and the judgment must be served to commence the appeal period.

Parole chiave

Generato dall'IA
state-appointed counsel detained defendant appeal judgment service appeal period commencement criminal procedure code final judgment effect defense obligation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k.
określonego w art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. nie może być traktowane jako zaistniałe z „winy obrońcy”.
Art. 84 § 2 zd. 1 k.p.k.
zakończeniu postępowania (art. 84 § 2 zd. 1 k.p.k.).
art. 189 § 2 k.k
Sąd Najwyższy w sprawie Wiesława D., skazanego z art. 189 § 2 k.k.
art. 524 § 1 k.p.k
wraz z uzasadnieniem w trybie przewidzianym w art. 524 § 1 k.p.k.
art. 419 § 2 k.p.k
Stosownie do art. 419 § 2 k.p.k., jeżeli oskarżony pozbawiony wolności nie był obecny przy ogłoszeniu na rozprawie orzeczenia kończącego
art. 422 § 2 k.p.k
Zgodnie zaś z art. 422 § 2 k.p.k., dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny podczas ogłaszania wyroku, termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia biegnie od daty doręczenia mu wyroku.
art. 458 k.p.k
Przepisy te dotyczą postępowania przed sądem pierwszej instancji i, stosownie do art. 458 k.p.k.,
art. 84 § 1 k.p.k
do art. 84 § 1 k.p.k., ustanowienie obrońcy lub wyznaczenie obrońcy z

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 1974 r., Z 32/74
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 7 maja 1996 r., III KZ 7/96
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 14 stycznia 1997 r., V KZ 99/96
III KZ 7/96
V KZ 99/96
Także w postanowieniu z dnia 14 stycznia 1997 r., V KZ 99/96 (OSNKW

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

POSTANOWIENIE Z DNIA 28 MARCA 2003 R.

III KZ 71/02

Oskarżonemu, który jest pozbawiony wolności i z tego powodu nie

brał udziału w postępowaniu przed sądem odwoławczym, należy doręczyć

odpis wyroku sądu odwoławczego także wtedy gdy miał obrońcę z urzędu;

dzień tego doręczenia jest początkiem biegu terminu do zgłoszenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji.

Przewodniczący: sędzia SN M. Sokołowski.

Prokurator Prokuratury Krajowej: J. Gemra.

Sąd Najwyższy w sprawie Wiesława D., skazanego z art. 189 § 2 k.k.

i in., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu

Okręgowego w O. z dnia 31 lipca 2002 r. o odmowie przywrócenia terminu

do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora

postanowił:

1. uchylić zaskarżone postanowienie i wniosek o przywrócenie terminu pozostawić bez rozpoznania,

2. przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w O. w celu doręczenia

skazanemu odpisu wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 17 kwietnia

2002 r. wraz z uzasadnieniem w trybie przewidzianym w art. 524 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

W dniu 17 kwietnia 2002 r. Sąd Okręgowy w O. – jako sąd odwoławczy – ogłosił wyrok w sprawie Wiesława D. Skazany Wiesław D. nie był

obecny na ogłoszeniu wyroku, ponieważ był pozbawiony wolności i nie został doprowadzony na rozprawę apelacyjną. Na rozprawie apelacyjnej i

ogłoszeniu wyroku był obecny jego obrońca z urzędu.

W dniu 24 kwietnia 2002 r. w Zakładzie Karnym doręczony został

skazanemu Wiesławowi D. odpis tego wyroku wraz z pouczeniem o kasacji. W pouczeniu tym podano: „odpis wyroku z uzasadnieniem będzie doręczony na żądanie zgłoszone w terminie zawitym 7 od daty ogłoszenia niniejszego wyroku”.

Skazany zwrócił się do Sądu Okręgowego w O. pismem z dnia 25

kwietnia 2002 r. „o przywrócenie terminu o nadesłanie prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem i nadesłanie w/w wyroku wraz z uzasadnieniem

w celu wniesienia kasacji do Sądu Najwyższego”. Pismo to zostało złożone

w administracji Zakładu Karnego w dniu 26 kwietnia 2002 r. i wpłynęło do

Sądu Okręgowego w dniu 30 kwietnia 2002 r.

Sąd Okręgowy w O., postanowieniem z dnia 31 lipca 2002 r., wniosku skazanego nie uwzględnił. Skazany wniósł w dniu 8 sierpnia 2002 r. –

z zachowaniem siedmiodniowego terminu – sporządzone osobiście zażalenie na to postanowienie.

Przewodniczący Wydziału wezwał skazanego do złożenia w terminie

7 dni tego zażalenia, sporządzonego i podpisanego przez adwokata. Przed

upływem tego terminu – w dniu 30 września 2002 r. – ustanowiony przez

skazanego obrońca z wyboru wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 31

lipca 2002 r. Zażalenie to przedstawione zostało Sądowi Najwyższemu do

rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia obrońca wywodzi, że skazany

trafnie wykazywał we wniosku o przywrócenie terminu i w osobistym zażaleniu, iż doręczenie mu w Zakładzie Karnym orzeczenia w siódmym dniu

od jego ogłoszenia praktycznie uniemożliwiało zachowanie terminu podanego w pouczeniu.

Rozstrzygając sprawę, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 419 § 2 k.p.k., jeżeli oskarżony pozbawiony wolności nie był obecny przy ogłoszeniu na rozprawie orzeczenia kończącego

postępowanie w sprawie, a nie miał obrońcy, orzeczenie to doręcza się

oskarżonemu. Zgodnie zaś z art. 422 § 2 k.p.k., dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny podczas ogłaszania wyroku, termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia biegnie od daty doręczenia mu wyroku. Przepisy te dotyczą postępowania przed sądem pierwszej instancji i, stosownie do art. 458 k.p.k.,

mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym.

Aby przepisy te zastosować odpowiednio, należy uwzględnić różnicę

w zakresie obowiązków obrońcy z wyboru i obrońcy z urzędu. Stosownie

do art. 84 § 1 k.p.k., ustanowienie obrońcy lub wyznaczenie obrońcy z

urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając

czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. Jednakże obrońca z urzędu (odmiennie niż obrońca z wyboru) nie

ma obowiązku podejmowania czynności procesowych po prawomocnym

zakończeniu postępowania (art. 84 § 2 zd. 1 k.p.k.). Ta różnica jest niezwykle istotna, gdyż wyrok sądu odwoławczego po ogłoszeniu jest prawomocny. Tak więc po jego ogłoszeniu obrońca z wyboru ma obowiązek podejmowania dalszych czynności, a obrońca z urzędu takiego obowiązku

nie ma.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, niedotrzymanie terminu zawitego z winy obrońcy traktowane jest jako przyczyna niezależna od strony,

co uzasadnia przywrócenie terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 3 października 1974 r., Z 32/74, OSNKW 1974, z. 12, poz. 237). W

wypadku gdy oskarżony ma obrońcę z urzędu, niedotrzymanie terminu

określonego w art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. nie może być traktowane jako zaistniałe z „winy obrońcy”. Jeżeli obrońca z urzędu nie ma obowiązku podejmowania czynności po prawomocnym zakończeniu postępowania, to nie

ma również obowiązku złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Tak więc w istocie oskarżony zastępowany przez obrońcę z urzędu po ogłoszeniu wyroku sądu odwoławczego działa już bez

obrońcy.

Powyższe stwierdzenia prowadzą do wniosku, że oskarżonemu, który

jest pobawiony wolności i z tego powodu nie brał udziału w postępowaniu

przed sądem odwoławczym, należy doręczyć odpis wyroku sądu odwoławczego nawet wtedy gdy miał obrońcę z urzędu; dzień tego doręczenia jest

początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku

z uzasadnieniem w celu wniesienia kasacji.

Wykładnia taka utrwalona jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego od

czasu wprowadzenia do procedury karnej instytucji kasacji (ustawą z dnia

29 czerwca 1995 r. nowelizującą kodeks postępowania karnego). Taką wykładnię przyjął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 maja 1996 r., III

KZ 7/96. Fragment uzasadnienia tego postanowienia został opublikowany

w Orzecznictwie Sądu Najwyższego – Prok. i Pr. 1997, z. 1, poz. 11, lecz

niestety bez istotnego stwierdzenia, że oskarżony mający obrońcę z urzędu

„po wydaniu prawomocnego wyroku faktycznie już nie posiadał obrońcy”.

Także w postanowieniu z dnia 14 stycznia 1997 r., V KZ 99/96 (OSNKW

1997, z. 3-4, poz. 32) Sąd Najwyższy wyraźnie zaakcentował, że w omawianej sytuacji określenie początku biegu terminu uzależnione jest od tego,

czy oskarżony ma obrońcę z wyboru, a nie od tego czy w ogóle miał

obrońcę w postępowaniu odwoławczym.

Wykładnia taka została zaaprobowana w literaturze (por. Z. Doda, J.

Grajewski, A. Murzynowski: Kasacja w postępowaniu karnym – Biblioteka

Palestry 1996, s. 38 i 39; Z. Doda, A. Gaberle: Kontrola odwoławcza w procesie karnym, Warszawa 1997 r., s. 462 i 461).

Przepisy kodeksu postępowania karnego z 1997 r., regulujące omawianą kwestię, nie różnią się od odpowiednich przepisów znowelizowanego kodeksu postępowania karnego z 1969 r. w taki sposób, aby odstąpić

od dotychczasowej wykładni. (...)

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Zauważyć też należy, że przymus adwokacki nie obowiązuje przy

wnoszeniu zażalenia na odmowę przywrócenia terminu do zgłoszenia

wniosku, o którym mowa w art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. Wezwanie skazanego

do uzupełnienia rzekomych braków formalnych jego zażalenia z dnia 8

sierpnia 2002 r. było zatem błędne.