Supreme Court revoked temporary arrest for foreign sentence execution, replacing it with travel ban and passport seizure.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court revoked the temporary arrest previously applied to a defendant facing execution of a foreign criminal sentence in Poland. The defense argued that the arrest violated procedural rules, but the Court found that the defendant did not currently obstruct proceedings. Consequently, the Court replaced the arrest with a travel ban and passport seizure to ensure the smooth execution of the foreign judgment.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 611a § 1 k.p.k.; Art. 607s § 5 k.p.k.: In proceedings for the execution of a foreign criminal sentence, temporary arrest is not mandatory if less restrictive measures like a travel ban suffice to secure the proper course of proceedings.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KZ 29/24 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Jacek BłaszczykSSN Małgorzata Wąsek-WiaderekProtokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Pawła Blachowskiego w sprawie M. K. skazanego za przestępstwa z art. 59 ust. 1 i art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii,po rozpoznaniu na posiedzeniach w dniach 9 i 24 lipca 2024 r.,zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt III KO 37/24, o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, I. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchyla wobec M.
K. tymczasowe aresztowanie zastosowane postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2024 r., i w to miejsce stosuje wobec M. K. , syna K.1. i K.2., urodzonego […]1986 r. w R., środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju połączony z zatrzymaniem paszportu; II. odroczyć sporządzenie uzasadnienia postanowienia na okres 3 dni. [J.J.] Jacek Błaszczyk Andrzej Stępka Małgorzata Wąsek-Wiaderek
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III KO 37/24, wznowił wobec M. K. postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKz 444/23, utrzymującym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2023 r., sygn. akt II Kop 34/23, w przedmiocie wykonania w Rzeczpospolitej Polskiej orzeczonych wyrokiem Sądu Powszechnego w Turynie z dnia 15 maja 2023 r. (sygn. 918/2023 REG. Gen., 8627/2023) wobec niego kar 2 lat, 8 miesięcy i 20 dni pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 54.115,20 zł – i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z tego samego dnia Sąd Najwyższy zastosował wobec M. K. na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 611a. § 6 k.p.k. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, to jest, do dnia 4 września 2024 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że za stosowaniem tego środka przemawia wzgląd na potrzebę zabezpieczenia prawidłowego toku dalszego postępowania w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, iż skazany ukrywał się.
Miał Sąd na uwadze i ten fakt, że skazany do tej pory odbył niewielki okres orzeczonej kary, a w stosunku do niego brak podstaw do zastosowania art. 259 § 1 k.p.k. Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca skazanego, który na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, a mianowicie:a/ art. 611a. § 1 k.p.k. poprzez zastosowanie tymczasowego aresztowania względem skazanego M. K. na okres 3 miesięcy na podstawie tegoż przepisu, w sytuacji gdy z literalnego brzmienia art. 607s.
§ 1 k.p.k. wynika, iż podstawą stosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania w postępowaniu po wydaniu orzeczenia o odmowie wykonania nakazu europejskiego i przejęciu do wykonania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej kary orzeczonej przez organ sądowy państwa wydania winien stanowić jedynie przepis art. 611to. § 3 k.pk., który stanowi lex specialis względem przepisu z art. 611a. § 1 k.p.k. stanowiącego regułę ogólną;b/ art. 249 § 1 k.p.k. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w obecnym postępowaniu w przedmiocie przejęcia do wykonania w Rzeczpospolitej Polskiej kary 2 lat, 8 miesięcy i 20 dni pozbawienia wolności oraz kary grzywny w wysokości 54.115,20 zł orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sędziego ds. postępowania przygotowawczego Sądu Powszechnego w Turynie z dnia 15 maja 2023 r. sygn. 918/2023 REG.
Gen., n. 8627/2023 wobec obywatela polskiego M. K. - istnieje potrzeba zabezpieczenia jego prawidłowego toku postępowania przy zastosowaniu izolacyjnego środka zapobiegawczego w sytuacji, gdy postępowanie to dotyczy w zasadzie jedynie wdrożenia kary do wykonania na terytorium RP, a co za tym idzie nie ma realnej obawy - w stopniu uzasadniającym stosowanie tymczasowego aresztowania skazanego - że M. K. może bezprawnie wpływać na prawidłowy tok postępowania;c/ art. 249 § 3 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 zd. pierwsze k.p.k., poprzez zastosowanie tymczasowego aresztowania przez Sąd Najwyższy bez odebrania wyjaśnień - stanowiska - od skazanego M.
K. , podczas gdy treść przywołanych przepisów z art. 249 § 3 k.p.k. i art. 538 § 2 k.p.k., ani żaden inny przepis prawa nie wyłącza obowiązku przesłuchania skazanego przed zastosowaniem środka zapobiegawczego przez Sąd Najwyższy po uchyleniu prawomocnego orzeczenia - jeżeli więc w tej sprawie skazany nie był tymczasowo aresztowany, to konieczność jego wysłuchania w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania wynika wprost z przepisu z art. 249 § 3 k.p.k.;d/ art. 258 § 1 pkt. 1 k.p.k. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w okolicznościach niniejszego postępowania istnieje rzeczywista obawa ucieczki skazanego w stopniu uzasadniającym jego bezwzględną izolację, co wynikać ma zdaniem Sądu Najwyższego z informacji pozyskanych od włoskich organów procesowych o rzekomym ukrywaniu się M.
K. , podczas gdy skazany swoim zachowaniem w żaden sposób nie dał podstaw do przyjęcia realności takowej obawy, w szczególności wbrew stanowisku Sądu Najwyższego nie ukrywał się przed włoskim wymiarem sprawiedliwości, a jedynie powrócił do własnego miejsca zamieszkania na terenie Polski - w kraju ma stałe miejsce zamieszkania na terenie m. R., znane organom ścigania, ponadto ma także w kraju swój ośrodek życiowy, konkubinę M. O. , która również ma miejsce zamieszkania na terenie R. - co jednoznacznie świadczy o chęci skazanego do wykonania orzeczonej względem niego wyrokiem zagranicznym kary na terenie RP;e/ art. 251 § 3 in fine k.p.k. w zw. z art. 257 § 1 k.p.k. poprzez niezawarcie przez sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnienia, dlaczego nie będzie wystarczające zastosowanie względem skazanego wolnościowych środków zapobiegawczych, podczas gdy zarówno dyspozycja naruszonego przepisu jak i zasada minimalizacji środków zapobiegawczych z art. 257 § 1 k.p.k., literalnie na Sąd taki obowiązek nakłada.W konkluzji zażalenia obrońca wniosł o uchylenie zaskarżonego postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania w stosunku do M.
K. , ewentualnie po jego uchyleniu zastosowanie kumulatywnie wolnościowych środków zapobiegawczych w postaci poręczenia majątkowego w wysokości 20.000 zł, dozoru Policji, zakazu opuszczania kraju. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie obrońcy skazanego było zasadne i zasługiwało na uwzględnienie.Rację ma skarżący, iż stosując tymczasowe aresztowanie Sąd Najwyższy błędnie wskazał jako jedną z podstaw tego środka zapobiegawczego przepis art. 611a. § 6 k.p.k., zamiast art. 611to. k.p.k. Należy jednak zauważyć, że ta omyłka nie miała żadnego wpływu na treść wydanego przez Sąd Najwyższy w dniu 6 czerwca 2024 r. orzeczenia.
Nie ma potrzeby szerszego wywodzenia w tym miejscu. Wystarczy poprzestać na zasygnalizowaniu, że artykuł 611a. k.p.k. określa ogólnie tryb postępowania sądowego w przedmiocie dopuszczalności przejęcia lub przekazania orzeczenia do wykonania. Ma on zastosowanie niezależnie od tego, z czyjej inicjatywy (strony polskiej czy organu zagranicznego) następuje przekazanie (przejęcie) orzeczenia, zaś artykuł 611a. § 6 k.p.k. stanowi samodzielną przesłankę zastosowania środka zapobiegawczego, a więc zarówno tymczasowego aresztowania, jak i środka o charakterze nieizolacyjnym.
Z kolei art. 611to. k.p.k. reguluje zasady stosowania środków zapobiegawczych przez sąd polski na potrzeby postępowania w przedmiocie wykonania orzeczenia innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, mające zastosowanie w sytuacji, gdy skazany przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w przypadku, gdy skazany przebywa na terytorium innego państwa członkowskiego Unii. Art. 611to. § 1 k.p.k. umożliwia zastosowanie tymczasowego aresztowania lub innego środka zapobiegawczego o charakterze wolnościowym w odniesieniu do osoby skazanej w innym państwie członkowskim, aby zapewnić możliwość wykonania orzeczenia o karze pozbawienia wolności w Polsce, także wobec skazanego, który przebywa na terytorium Polski.
Zasadnie wskazuje się, że samoistną podstawą stosowania tymczasowego aresztowania jest istnienie prawomocnego orzeczenia wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej skazującego na karę pozbawienia wolności i w rezultacie nie jest konieczne badanie przez sąd przesłanki ogólnej ani przesłanek szczególnych stosowania tego środka (por. Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom II, D. Świecki (red.), Warszawa 2022, s. 1300, 1415 – 1416).Oczywistym jest, że Sąd Najwyższy stosując tymczasowe aresztowanie postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III KO 37/24, oceniał istnienie przesłanek stosowania tego środka zapobiegawczego, skoro postępowanie w przedmiocie przejęcia do wykonania w Rzeczpospolitej Polskiej kar orzeczonych wobec skazanego winno toczyć się ponownie.
Należy zgodzić się z tym Sądem, że wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i prawomocności wyroku skazującego Sądu włoskiego, wskazuje na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez M. K. przypisanych mu czynów, które na gruncie prawa polskiego stanowią przestępstwa z art. 59 ust. 1 i art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Zgodnie jednak z treścią art. 249 § 1 k.p.k. środki zapobiegawcze można stosować, przy spełnieniu nie tylko ogólnej przesłanki stosowania środków zapobiegawczych, ale także w sytuacji konieczności zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a więc w sytuacji wystąpienia przesłanek szczególnych.
Trzeba zauważyć, że niniejsza sprawa dotyczy przejęcia do wykonania w Rzeczpospolitej Polskiej orzeczonych prawomocnie wyrokiem Sądu Powszechnego w Turynie wobec skazanego kary 2 lat, 8 miesięcy i 20 dni pozbawienia wolności oraz grzywny w wysokości 54.115,20 zł. Analiza akt sprawy nie wykazała, aby skazany utrudniał prowadzenie postępowania karnego w tym przedmiocie na terytorium Polski. Ta okoliczność, że uniknął odbywania w/w kary na terytorium W. i powrócił do własnego miejsca zamieszkania na terenie Polski, gdzie ma stałe miejsce zamieszkania i rodzinę, nie uzasadnia automatycznie przypuszczenia, że obecnie będzie utrudniał prawidłowy przebieg ponownego postępowania co do przejęcia wykonania kary w Polsce.Uznając zatem, że w przedmiotowej sprawie wystarczające jest stosowanie wolnościowego środka zapobiegawczego wobec M.
K. dla prawidłowego toku dalszego postępowania, Sąd Najwyższy mając na uwadze regulacje z art. 611to. § 1 k.p.k. w zw. z art. 607s. § 5 k.p.k. w zw. z art. 538 § 2 k.p.k. i art. 277 § 1 k.p.k. orzekł jak w sentencji postanowienia.[J.J.][ms] Jacek Błaszczyk Andrzej Stępka Małgorzata Wąsek-Wiaderek