Supreme Court dismisses appeal on appeal court's refusal to accept retrial request due to unpaid fees, ruling lawyer is the proper recipient.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defense attorney's appeal against the appellate court's refusal to accept a retrial request due to an unpaid court fee. The defense argued that the seven-day deadline for correcting the formal defect had expired because the summons was sent to the lawyer instead of the defendants. The court held that the lawyer, as the sole filer of the document, is the correct recipient under the current law, and the defendants were never previously summoned to pay the fee.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 120 § 1 k.p.k.; Art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k.: The court must issue a summons to correct formal defects to the person who filed the document; if the document was filed by a lawyer, the summons must be addressed to the lawyer, not the client.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KZ 21/20 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie J. W. R. i J. W., skazanych za czyn art. 233 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 15 maja 2020r., zażalenia obrońcy na zarządzenie upoważnionego Sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II AKo (…), o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt XI K (…), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt XIII Ka (…), na podstawie art. 437 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 4 marca 2020 r. upoważniony Sędzia Sądu Apelacyjnego w (…), na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego przez adwokata M. M., obrońcę z wyboru wnioskodawców J. W. R. i J. W.Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone przez ww. obrońcę w całości. Obrońca zarzucił naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść wydanego postanowienia, polegające na naruszeniu art. 120 § 1 k.p.k. poprzez uznanie, że doszło do skutecznego rozpoczęcia biegu terminu do usunięcia braków formalnych, wobec skierowania wezwania do uiszczenia opłaty do obrońcy, zamiast bezpośrednio do wnioskodawców.
Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego zarządzenia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przed Sądem Apelacyjnym. Sąd Najwyższy zważył co następuje.Złożone zażalenie nie jest zasadne. W dniu 23 stycznia 2020 r. do Sądu Apelacyjnego w (…) wpłynął wniosek obrońcy skazanych o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt XI K (…), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt XIII Ka (…) (k. 127 – 128, k. 123 – pełnomocnictwo).
Zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 stycznia 2020 r. wezwano obrońcę skazanych do uzupełnienia braku fiskalnego poprzez dołączenie dowodu uiszczenia opłaty w kwocie 150 zł w terminie 7 dni (od daty doręczenia pisma z wezwaniem) pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku do rozpoznania. Zarządzono również przesłać powyższe wezwanie do wiadomości skazanych (k. 130 - zarządzenie).Korespondencję zawierającą powyższe informacje, jak i wezwanie do uzupełniania braku fiskalnego pisma, adwokat M.
M. odebrał w dniu 3 lutego 2020 r. (k.132 - epo). J. W. informację o wezwaniu obrońcy pozyskał w dniu 10 lutego 2020 r., zaś J. W. R. nie odebrała pisma pomimo dwukrotnego awizowania (k. 132, k. 134 – epo).Zarządzeniem z dnia 4 marca 2020 r. upoważniony Sędzia Sądu Apelacyjnego w (…), na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego przez adwokata M. M. – obrońcę z wyboru wnioskodawców J. W. R. i J. W., ponieważ obrońca pomimo wezwania, nie uzupełnił braku formalnego wniosku poprzez dołączenie dowodu uiszczenia opłaty od wniosku w kwocie 150 zł w zakreślonym terminie.Wskazana decyzja jest prawidłowa.
Nie budzi bowiem wątpliwości, że zarządzenie upoważnionego Sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 marca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wynikało z prawidłowych ustaleń faktycznych co do braku formalnego pisma, który nie został uzupełniony w terminie, a brak był tego rodzaju, że pismo nie mogło otrzymać biegu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wniosek o wznowienie postępowania nie został opłacony w terminie pomimo wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego. Wobec tego niezbędne było wydanie decyzji zgodnej z przepisem art. 120 § 2 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu trzeba stwierdzić, że są one nieaktualne ze względu na zmianę stanu prawnego. Przepis art. 120 § 1 k.p.k. został zmieniony ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1694). Aktualnie (od dnia 5 października 2019 r.) przepis ten stanowi, że „jeżeli pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym, przewidzianym w art. 119 lub w przepisach szczególnych, a brak jest tego rodzaju, że pismo nie może otrzymać biegu, albo brak polega na niezłożeniu należytych opłat lub upoważnienia do podjęcia czynności procesowej, wzywa się osobę, która wniosła pismo (podkreślenie – SN), do usunięcia braku w terminie 7 dni”.
Chociaż uzasadnienie projektu ustawy wprowadzającej zacytowaną zmianę nie przesądza jeszcze o rezultatach wykładni art. 120 § 1 k.p.k., to jednak stanowi istotną wskazówkę co do tego, z jakich przyczyn postanowiono zmienić jego treść. Z uzasadnienia zaś wynika, że ingerencja ustawodawcy w treść tego przepisu była spowodowana trudnościami interpretacyjnymi. Stwierdza się w nim: „w orzecznictwie dominuje stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy środek zaskarżenia został wniesiony przez obrońcę lub pełnomocnika, a brak polega na niezłożeniu należytych opłat, wezwaniu na podstawie art. 120 § 1 k.p.k. podlega strona, ponieważ od niej ten środek zaskarżenia pochodzi.
Należy natomiast, zgodnie z art. 140 k.p.k., powiadomić o tym wezwaniu obrońcę lub pełnomocnika strony, który, działając w imieniu swego mocodawcy, ma prawo uzupełnić ten brak w jego zastępstwie (zob. post. SN z 23.05.2005 r., V KZ 14/05, OSNKW 2005, nr 6, poz. 57 z krytyczną glosą J. Matrasa, PS 2006, nr 7-8; […]; odmiennie przyjmowano jednak we wcześniejszym orzecznictwie - zob. post. SN z 21.04.1998 r., III KZ 20/98, OSN Prok. i Pr. 1998, nr 9, poz. 8; post. SN z 18.11.1981 r., V KRN 242/81, OSNPG 1982, nr 4, poz. 45; por. też post.
SN z 30.08.2007 r., II KZ 22/07, OSNKW-R 2007, poz. 1899). Wskazuje się, że za takim poglądem przemawia m.in. to, iż przepisy mówiące o środkach zaskarżenia uprawniają strony do ich wniesienia oraz że przewidziana w art. 623 k.p.k. możliwość zwolnienia od wyłożenia opłaty przy wnoszeniu pisma procesowego dotyczy strony, choćby wniosek złożył w jej imieniu obrońca czy pełnomocnik. Mimo tego - odwołując się do wykładni celowościowej - podnosi się, że w razie gdy pismo procesowe, objęte przymusem sporządzenia i podpisania go przez adwokata lub radcę prawnego nie odpowiada wymaganiom formalnym przewidzianym w art. 119 k.p.k. lub w przepisach szczególnych, to wezwaniu do usunięcia braku podlega ten podmiot.
Pismo nie może bowiem otrzymać biegu na skutek zaistnienia wad spowodowanych przez autora pisma i dlatego możliwych do usunięcia jedynie przez niego (por. uzasadnienie postanowienia post. SN z 23.05.2005 r., V KZ 14/05, OSNKW 2005, nr 6, poz. 57). Zapatrywania te są jednak niespójne i niekonsekwentne. Skoro ustawodawca nie różnicuje adresata wezwania do uzupełnienia braku w zależności od jego rodzaju, należałoby określać go wedle jednolitej reguły. Projektodawca, biorąc pod uwagę możliwość rozbieżnych interpretacji aktualnego brzmienia ustawy, opowiada się zatem za sprecyzowaniem treści art. 120 § 1 k.p.k., przez odwołanie się do "osoby, która wniosła pismo".
W takiej redakcji przepisu nie powinno być zatem wątpliwości co do tego, że chodzi o rzeczywistego autora, a nie mandanta tej osoby” (Uzasadnienie druku sejmowego 3251 Sejmu VIII kadencji - rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw). Nie ma zatem wątpliwości, że obecnie (od dnia 5 października 2019 r.) wezwanie o uzupełnienie braku formalnego pisma w postaci nieuiszczenia należnej opłaty należy skierować do „osoby, która wniosła pismo”. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego i wniesionego przez adwokata, to on powinien być adresatem wezwania, o którym mowa w art. 120 § 1 k.p.k.
Tak też przepis ten jest rozumiany w piśmiennictwie (por. J. Mierzwińska-Lorencka, Kodeks postępowania karnego. Komentarz do nowelizacji 2019, WKP 2020, wersja elektroniczna, komentarz do art. 120 k.p.k.; Z. Pachowicz, w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J. Skorupka, Warszawa 2020, s. 306; Ł. Chmielniak, M. Klonowski, A. Rychlewska-Hotel, Kodeks postępowania karnego. Komentarz praktyczny do nowelizacji 2019, red. J. Zagrodnik, WKP 2020, wersja elektroniczna, komentarz do art. 120 k.p.k.). W przedmiotowej sprawie „osobą, która wniosła pismo” jest adwokat M.
M. , autor wniosku o wznowienie postępowania karnego i jednocześnie autor rozpoznawanego przez Sąd Najwyższy zażalenia. Wobec tego, kierując wezwanie o uzupełnienie braku fiskalnego właśnie do adwokata a jedynie zawiadamiając o tym skazanych, Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) postąpił prawidłowo. Skoro tak, to argument, że nie rozpoczął biegu termin 7-dniowy do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania karnego, jest nietrafny.Stanowisko zaprezentowane w zażaleniu, poparte powołaniem się na słuszne skądinąd w poprzednim stanie prawnym orzeczenia Sądu Najwyższego, byłoby zasadne na gruncie „starego” brzmienia przepisu art. 120 § 1 k.p.k., który dotyczył wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma „osoby, od której pismo pochodzi”.
Nie ma przy tym wątpliwości, że nowe brzmienie art. 120 § 1 k.p.k. powinno być stosowane od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 19 lipca 2019 r., czyli od dnia 5 października 2019 r. Wynika to wprost z przepisów art. 6 i 8 wspomnianej ustawy. Odnosząc się do argumentów podniesionych w ostatnim akapicie uzasadnienia zażalenia należy stwierdzić, że analiza akt sprawy nie wskazuje na to by wnioskodawcy składali na wcześniejszych etapach postępowania wniosek o zwolnienie ich od opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania karnego.
W aktach sprawy znajdują się dokumenty obrazujące ich sytuację majątkową i osobistą (k. 32 – 42). Zostały one złożone w związku z ich wnioskiem o przyznanie obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, a nie postulatem dotyczącym zwolnienia od opłaty. Wyznaczony obrońca z urzędu złożył opinię o braku podstaw do wznowienia postępowania. Kwestia braku fiskalnego wniosku o wznowienie postępowania ujawniła się dopiero po złożeniu (nieopłaconego) wniosku o wznowienie postępowania przez upoważnionego przez J.
W. R. i J. W. obrońcę z wyboru. Na wcześniejszych etapach postępowania wnioskodawcy nie byli wzywani do uiszczenia opłaty, co mogłoby rodzić z ich strony konieczność wystąpienia z postulatem zwolnienia od jej uiszczenia. Chociaż nie ma to związku z przedmiotem rozpoznawanego zażalenia, to nie sposób nie zauważyć, że nie ma też racji skarżący twierdząc, iż nie rozpoznano wniosku złożonego w trybie art. 37 k.p.k. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 19 grudnia 2019 r., II AKo (…), Sąd Apelacyjny w (…) nie uwzględnił wniosku skazanych o wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu (k. 99 -102).W świetle poczynionych ustaleń, zaskarżone zarządzenie należało uznać za wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i utrzymać je w mocy.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.