Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KZ 15/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses retrial request for political prisoner, citing lack of new evidence proving state activity connection.

Numero d'incarto III KZ 15/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the applicant's request for a retrial, ruling that the submitted decision by the Head of the Office for Combatants and Repressed Persons did not constitute new facts. The applicant argued that his 1970s convictions were political repression, while the court noted that mere status as a repressed person does not prove the convictions stemmed from activities for the independent state of Poland. Consequently, the court determined the retrial request was clearly unfounded and maintained the previous decision refusing the application.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 1 ust. 1 ustawy lutowej; Art. 545 § 3 k.p.k.: A retrial request based solely on a decision confirming political repression status is inadmissible if it fails to prove the original conviction resulted from activities for the independent state of Poland.

Parole chiave

Generato dall'IA
retrial request political repression independent state of Poland new facts requirement unfounded application Supreme Court ruling procedural dismissal ritiro della querela penale

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 1 ust. 1 ustawy lutowej
Oczywistym jest, że sam fakt bycia represjonowanym z powodów politycznych nie oznacza prowadzenia działalności, o której mowa w art. 1 ustawy lutowej.
Art. 545 § 3 k.p.k.
akt III KO 142/23, o odmowie przyjęcia wniosku wnioskodawcy o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw.
Art. 437 § 1 k.p.k.
z art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
art. 545 § 3 k.p.k
akt III KO 142/23, o odmowie przyjęcia wniosku wnioskodawcy o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
art. 437 § 1 k.p.k
art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k
W judykaturze podkreśla się, że przepis art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 22 marca 2007 r., IV KO 2/07
postanowienie SN z dnia 22 marca 2007 r., IV KO 2/07, OSNwSK 2007, nr 1, poz.
postanowienie SN z dnia 6 lipca 2022 r., II KO 35/22
674; postanowienie SN z dnia 6 lipca 2022 r., II KO 35/22, LEX nr 3408561; postanowienie SN z dnia 28 marca 2023 r., II KO 6/23, LEX nr 3517111; postanowienie SN z dnia 22 listopada 2023 r., V KO 9/23, LEX nr 3632424).
postanowienie SN z dnia 28 marca 2023 r., II KO 6/23
674; postanowienie SN z dnia 6 lipca 2022 r., II KO 35/22, LEX nr 3408561; postanowienie SN z dnia 28 marca 2023 r., II KO 6/23, LEX nr 3517111; postanowienie SN z dnia 22 listopada 2023 r., V KO 9/23, LEX nr 3632424).
postanowienie SN z dnia 22 listopada 2023 r., V KO 9/23
674; postanowienie SN z dnia 6 lipca 2022 r., II KO 35/22, LEX nr 3408561; postanowienie SN z dnia 28 marca 2023 r., II KO 6/23, LEX nr 3517111; postanowienie SN z dnia 22 listopada 2023 r., V KO 9/23, LEX nr 3632424).
postanowienie SN z dnia 27 kwietnia 2022 r., V KO 62/21
postanowienie SN z dnia 27 kwietnia 2022 r., V KO 62/21, LEX nr 3431503).
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KZ 15/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Ryszard Witkowski‎SSN Anna Dziergawka w sprawie M. T. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2024 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt III KO 142/23, o odmowie przyjęcia wniosku wnioskodawcy o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Najwyższy, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił M. T. przyjęcia osobistego wniosku o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II AKz 178/11, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt III Ko 86/10, wobec jego oczywistej bezzasadności.W przewidzianym przepisami terminie M. T. złożył zażalenie na wskazane wyżej postanowienie, w którym wyraził zdecydowaną dezaprobatę dla podjętej decyzji.

Wskazał, że Sąd Najwyższy zrobił z niego chuligana i przypisuje mu czyny, których nie popełnił. Do więzienia w 1976 r. trafił wyłącznie dlatego, że odważył się „założyć sprawę Komendzie Wojewódzkiej MO za pobicie ze skutkiem prawie śmiertelnym”. Nawet po wyjeździe do Niemiec pomagał ludziom uciekającym z kraju, na co jest mnóstwo świadków (k. 2-3 akt SN).W dniu 23 kwietnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo M. T. , w którym podkreślał, że w 1970 r. podczas rozruchów na W. uratował życie swemu postrzelonemu koledze.

Był trzeźwy i nikomu nie ubliżał. W 1975 r. stanął w obronie kolegi bitego po głowie przez milicjantów. Również wówczas był trzeźwy i nikomu nie ubliżał. Został pobity prawie ze skutkiem śmiertelnym, o czym zawiadomił organy ścigania, która to sprawa zakończyła się wyrokiem skazującym milicjanta na karę 2 lat pozbawienia wolności. Wcześniej jednak sam został skazany za utrudnianie wykonywania czynności służbowych. Następnie aby go zastraszyć spreparowano kolejną sprawę, która z uwagi na niewycofanie oskarżenia wobec milicjanta zakończyła się ponownym skazaniem go na dodatkowe 8 miesięcy pozbawienia wolności.

„Za czasów komuny” nigdy nie sprzedawano w kawiarniach wódki, lecz jemu zarzucono, że tego się domagał. Azyl polityczny przyznało mu 3 sędziów w G. zgodnie z Konwencją Genewską z lipca 1951 r. Ponownie wyraził oburzenie, że jego zdaniem został nazwany w zaskarżonym postanowieniu „chuliganem” (k. 10-11 akt SN). W kolejnym piśmie z dnia 3 maja 2024 r. M. T. wskazywał przypadki nadużyć ze strony organów ścigania oraz sędziów i prokuratorów, w tym w odniesieniu do jego osoby. Podniósł również, że nigdy nie był „przestępcą, bandytą, chuliganem”.

Skazania były wyłącznie formą represji. Do pisma załączył wydruk artykułu prasowego, zdjęcia, swoją korespondencję z organami ścigania i sądem w innych sprawach, świadectwo zwolnienia oraz zaświadczenia o odbywaniu kar pozbawienia wolności i aresztu (k. 14-23). Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że przepis art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli wniosku o wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu nieprofesjonalnego pod kątem tego czy nie jest on oczywiście bezzasadny.

Kontrola ta ma charakter quasi formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania wniosku, ani też do badania jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania jego treści w celu ustalenia możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu oczywistym musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do usunięcia braków formalnych, bądź ustanawiania obrońcy lub pełnomocnika w celu dopełnienia wymogów ustawowych związanych z przymusem adwokacko-radcowskim.

„Oczywista bezzasadność” wniosku o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na pierwszy rzut oka”, niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia” (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, nr 1, poz. 5).Kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy słusznie dostrzegł bowiem, że M. T. nie przedstawił żadnej argumentacji, która mogłaby wpisywać się w którąkolwiek z podstaw wznowieniowych, w tym tzw. propter nova.

W judykaturze podkreśla się, że przepis art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. może mieć jedynie ograniczone zastosowanie w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem odmawiającym stwierdzenia nieważności orzeczenia na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1693 z późn. zm.; dalej: ustawa lutowa). Takie wznowienie możliwe jest wówczas, gdy po wydaniu postanowienia ujawnią się nowe fakty lub dowody, nieznane przedtem orzekającym w sprawie sądom, wskazujące na to, że czyn przypisany danej osobie miał jednak związek z jej działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego albo orzeczenie wydano z powodu takiej działalności, a zatem zachodzą podstawy do jego unieważnienia (zob. postanowienie SN z dnia 22 marca 2007 r., IV KO 2/07, OSNwSK 2007, nr 1, poz. 674; postanowienie SN z dnia 6 lipca 2022 r., II KO 35/22, LEX nr 3408561; postanowienie SN z dnia 28 marca 2023 r., II KO 6/23, LEX nr 3517111; postanowienie SN z dnia 22 listopada 2023 r., V KO 9/23, LEX nr 3632424).

Wymogów tych z całą pewnością nie spełnia przedłożona przez M. T. decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 2 lipca 2020 r., nr […]. Potwierdza ona jedynie jego status jako osoby represjonowanej z powodów politycznych w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 388 z późn. zm.). W żadnej mierze nie dowodzi natomiast, że skazanie go wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 5 października 1977 r., sygn. akt V KpP 786/77 i orzeczeniem Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 26 lutego 1976 r., sygn. akt VI Kp 183/76, nastąpiło w związku lub z powodu prowadzonej przez niego walki o niepodległy byt Państwa Polskiego.

Oczywistym jest, że sam fakt bycia represjonowanym z powodów politycznych nie oznacza prowadzenia działalności, o której mowa w art. 1 ustawy lutowej. Jednocześnie nie każde orzeczenie zapadłe w latach 1944-1989 stanowiło formę represji za tego rodzaju działalność. W tej sytuacji próba oparcia wniosku o wznowienie postępowania rehabilitacyjnego wyłącznie na wskazanej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie mogła okazać się skuteczna, co uzasadniało odmowę przyjęcia osobistego wniosku M. T. o wznowienie bez wyznaczania mu pełnomocnika z urzędu.

Zasadności podjętej decyzji nie podważa także pozostała argumentacja przedstawiona zarówno w zażaleniu, jak i kolejnych pismach skarżącego. W istocie sprowadza się ona do kwestionowania zasadności uznania jego winy przez sądy meriti, co jest niedopuszczalne w postępowaniu wznowieniowym (por. postanowienie SN z dnia 27 kwietnia 2022 r., V KO 62/21, LEX nr 3431503). W tym kontekście zauważyć należy, że o chuligańskim charakterze czynów przypisanych skarżącemu przesądził zarówno Sąd Rejonowy w Szczecinie w wyroku z dnia 5 października 1977 r., sygn. akt V KpP 786/77, kwalifikując jego zachowanie jako przestępstwo z art. 181 § 1 d.k.k. w zw. z art. 59 § 1 d.k.k., jak i Sąd Rejonowy w Szczecinie w orzeczeniu z dnia 26 lutego 1976 r., sygn. akt VI Kp 183/76 uznając go winnym wykroczenia z art. 51 § 2 k.w.

Ani sądy orzekające w przedmiocie stwierdzenia nieważności tych orzeczeń, ani tym bardziej Sąd Najwyższy procedujący wniosek o wznowienie nie czyniły w tym zakresie własnych ustaleń faktycznych.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [J.J.][ms] Ryszard Witkowski Paweł Kołodziejski Anna Dziergawka