Supreme Court quashes appeal court verdict for remanding case due to improper application of full retrial requirement.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the Appeal Court's decision to remand the case, finding a violation of the strict requirement for a full retrial. The defense argued the lower court improperly remanded the case after only re-evaluating evidence rather than conducting a complete new trial. The Court ruled that the Appeal Court's reasoning did not meet the statutory threshold for a full retrial, necessitating a remand to the first-instance court to properly address the evidentiary issues.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 437 § 2 zd. 2 k.p.k.; Art. 439 § 1 k.p.k.; The requirement for a full retrial exists only when procedural errors render the entire first-instance proceedings unreliable, not merely when the second instance court disagrees with the evaluation of evidence.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KS 35/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)SSN Małgorzata Wąsek-WiaderekSSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)Protokolant Ewa Śliwa w sprawie B.L. oskarżonej o czyn z art. 300 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lipca 2023 r. skargi obrońcy oskarżonej od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 3 marca 2023 r, sygn. akt II Ka 652/22, uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt VIII K 224/21, i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 18 października 2022 r., sygn. akt VIII K 224/21, Sąd Rejonowy w Nowym Sączu uniewinnił B.L. od zarzucanego jej czynu z art. 300 § 2 k.k.Po rozpoznaniu apelacji prokuratora, Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, wyrokiem z dnia 3 marca 2023 r, sygn. akt II Ka 652/22, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę B.L. przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nowym Sączu.Skargę od wyroku Sądu odwoławczego wniósł, na podstawie art. 539a § 1 k.p.k., obrońca oskarżonej, zarzucając:„naruszenie przepisu zawartego w art. 437 par. 2 zd. 2 in fine KPK poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Sączu (VIII Zamiejscowy Wydział Karny w Muszynie) z dnia 18 października 2022 roku (sygnatura akt:
VIII K 224/21) oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w sytuacji, gdy w świetle stwierdzonych przez Sąd odwoławczy uchybień, nie było uzasadnione uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w I instancji”.Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy właściwemu sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skarga obrońcy oskarżonej jest zasadna, co spowodowało konieczność uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Zaskarżony skargą wyrok wydano bowiem z rażącą obrazą art. 437 § 2 k.p.k.Zgodnie z przepisem art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego, o którym mowa w art. 539a § 1 k.p.k., ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (tak uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17, OSNKW 2018, z. 3, poz. 23).Analiza uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie nie potwierdziła, aby podstawą wydania orzeczenia kasatoryjnego była którakolwiek z podstaw wskazanych w art. 437 § 2 k.p.k.
Nie ulega wątpliwości, że nie były nią w szczególności przyczyny określone w art. 439 § 1 k.p.k., nie zachodziła też podstawa wskazana w art. 454 k.p.k. Wprawdzie wydany w sprawie wyrok Sądu I instancji jest uniewinniający, ale w końcowej części uzasadnienia tj. w rubryce 5.3.1.2.1 (s.
6) Sąd Okręgowy wskazał na przesłankę „konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości”, natomiast w rubryce 5.3.2. wyraźnie podał, że nie przesądza kierunku rozstrzygnięcia. Należy stwierdzić, że podstawą uchylenia wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie mogła być w niniejszej sprawie także wskazana w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. i powołana jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy orzekający w niniejszym składzie opowiada się za ścisłą wykładnią podstawy uchylenia orzeczenia, jaką jest "konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości".
W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2019 r., I KZP 3/19 (OSNK 2019, z. 6, poz. 31), stwierdzono, że „konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji”.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie stwierdza się, że podstawy takiej nie stanowi konieczność przeprowadzenia na nowo oceny zgromadzonego materiału dowodowego (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 15 grudnia 2021 r., III KS 24/21; 9 marca 2023 r., III KS 84/22).W realiach przedmiotowej sprawy, Sąd odwoławczy w istocie zakwestionował jedynie dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów i na tej podstawie poczynione ustalenia faktyczne, wskazując, że Sąd ten „wyizolował z realiów sprawy pewne okoliczności”, pominął bądź nie rozważył niektórych istotnych w ocenie Sądu odwoławczego kwestii, jak chociażby zwolnień komorniczych, charakteru zapewnień oskarżonej, wpłaty środków pieniężnych na rachunek bankowy jej męża.
Ponadto, uznał za nietrafną argumentację Sądu I instancji odnoszącą się np. do niezłożenia przez wierzyciela wniosku o zajęcie konta bankowego, wiedzy wierzyciela o działaniach oskarżonej czy też do oceny wierzytelności spółki. Sąd odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości z uwzględnieniem przytoczonych przez niego wskazań i argumentów apelacji prokuratora, w razie potrzeby wykonania innych czynności dowodowych oraz „pogłębionej, całościowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z art. 7 k.p.k.”, ale motywy, które legły u podstaw uchylenia wyroku, z pewnością nie wyczerpują przesłanki konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
Zgodzić się należy z poglądem zaprezentowanym w treści skargi, że uzasadnienie Sądu odwoławczego nie daje jasnej odpowiedzi na pytanie o podstawę uchylenia wyroku Sądu i instancji. Wskazuje ono co najwyżej na potrzebę przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a także na potrzebę dokonania odmiennej oceny dotychczas przeprowadzonych dowodów. Biorąc pod uwagę merytoryczny charakter postępowania odwoławczego i wynikające z tego obowiązki sądu II instancji, Sąd Okręgowy zobowiązany był te wytyczne samodzielnie zrealizować.
Dopiero gdyby w wyniku tak przeprowadzonego postępowania ujawniła się jedna z podstaw uchylenia wyroku wskazana w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. otwierałoby to drogę do wydania takiego orzeczenia. Uchylenie zaś wyroku z powodu niepełnych czy częściowo nieprawidłowych ustaleń faktycznych stanowi naruszenie art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku. (kf) [ał]