Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 34/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal as appellate court lacked statutory grounds for remanding case.

Numero d'incarto III KS 34/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeals filed by the prosecutor and civil parties against the appellate court's decision to remand the case. The appellants argued that the lower appellate court violated procedural rules by ordering a new evaluation of evidence and hearing witnesses. The court ruled that the appellate court's reasoning did not meet the strict statutory requirements for a cassation judgment under Polish criminal procedure law.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 539a § 3 k.p.k.; Art. 539e § 2 k.p.k.: A cassation judgment requires specific statutory grounds such as a violation of the principle of equality of arms or a necessary remand; merely ordering a partial re-evaluation of evidence or hearing additional witnesses does not constitute a valid basis for remanding the case to the first instance court.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal remand for retrial appellate court error equality of arms criminal procedure law evidence evaluation statutory grounds testimonianza inattendibile

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 539a § 3 k.p.k.
Postępowanie to ma na celu jedynie stwierdzenie, czy uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, sąd odwoławczy kierował się podstawami wydania wyroku kasatoryjnego wskazanymi w art. 539a § 3 k.p.k.
art. 539e § 2 k.p.k.
akt III K 109/21, i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k.
Zaskarżył powyższy wyrok w całości i zarzucił „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k.
art. 527 § 4 k.p.k.
art. 539f k.p.k.
z art. 539f k.p.k.Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.
art. 7 k.p.k
Prokurator zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając obrazę art. 7 k.p.k.
art. 454 § 1 k.p.k
i dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji na podstawie art. 454 § 1 k.p.k.
art. 410 k.p.k
art. 170 § 1 k.p.k
art. 201 k.p.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KS 34/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący)‎SSN Jacek Błaszczyk‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)Protokolant Katarzyna Gajewska w sprawie S.S. i K.S. oskarżonych o czyn z art. 163 § 1 pkt 3 i § 3 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 sierpnia 2023 r., skarg obrońcy oskarżonych na wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 207/22, uchylający wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt III K 109/21, i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k.

1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2. zarządza zwrot oskarżonym S.S. i K.S. opłat od skargi w kwotach po 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt III K 109/21, S.S. i K.S. zostali uniewinnieni od popełnienia czynu z art. 163 § 1 pkt 3 i § 3 k.k.Apelacje od powyższego wyroku wnieśli: prokurator oraz pełnomocnicy oskarżycieli posiłkowych. Prokurator zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając obrazę art. 7 k.p.k. i dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji na podstawie art. 454 § 1 k.p.k.

Pełnomocnik oskarżycielek posiłkowych A.P. i M.P. również zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, podnosząc zarzut obrazy art. 7 k.p.k. i dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Skarżący wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uznanie oskarżonych za winnych” i wymierzenie określonych kar i środków penalnych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Z kolei pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego W.B. także zaskarżył wyrok pierwszoinstancyjny w całości i zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego – art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. – wskazując na błędną ocenę dowodów, podniósł ponadto zarzut obrazy prawa procesowego, tj. art. 170 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. w zw. z art. 193 § 2 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Pisemną odpowiedź na wszystkie trzy apelacje wniósł obrońca obu oskarżonych, wnosząc o utrzymanie w mocy wyroku Sądu Okręgowego.Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 207/22, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.Skargę w trybie przepisów rozdziału 55a k.p.k. wniósł obrońca oskarżonych.

Zaskarżył powyższy wyrok w całości i zarzucił „naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z powołaniem na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, podczas gdy sąd odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony przez sąd pierwszej instancji materiał dowodowy jest kompletny i potrzeba uzupełniającego przesłuchania tylko dwóch świadków oraz dokonania ponownej oceny przeprowadzonych dowodów, a wobec tego w rzeczywistości brak jest konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości i w konsekwencji brak przesłanek do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania”.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu. Pisemne odpowiedzi na skargę przedłożyli: Zastępca Prokuratora Rejonowego Szczecin-Niebuszewo w Szczecinie oraz pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego W.B., zgodnie wnosząc o oddalenie skargi.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skarga okazała się zasadna, dlatego też Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Podstawą wydania w tej sprawie wyroku uchylającego wyrok Sądu I instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi był art. 437 § 2 in fine k.p.k., tj. konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, co wprost wynika z zaznaczenia tej podstawy uchylenia wyroku w punkcie 5.3.1.1.1. formularza uzasadnienia.

Sąd odwoławczy jedynie w punkcie 3.3. uzasadnienia wyroku stwierdził, że „formułowanie zaś wniosku o wydanie wyroku skazującego jest sprzeczne z dyspozycją art. 454 § 1 k.p.k.” Nie jest to pogląd słuszny. Sprzeczne z tym przepisem byłoby wydanie przez Sąd odwoławczy wyroku skazującego w tej sprawie, wobec uniewinnienia oskarżonych przez Sąd I instancji. Natomiast ustawodawca w treści art. 437 § 2 in fine k.p.k. jednoznacznie przesądził, że wydając wyrok kasatoryjny Sąd odwoławczy jest zobowiązany wyraźnie wskazać na ustawową przesłankę takiego postąpienia, a dodatkowo ustanowił zamknięty katalog takich przesłanek.

Toteż jeżeli Sąd odwoławczy po dokonaniu odmiennej niż Sąd I instancji oceny dowodów w sprawie stwierdził zaistnienie przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy w postaci zakazu ne peius, to powinien temu dać wyraz w uzasadnieniu swego wyroku, wskazując na niesłuszność lub przynajmniej przedwczesność uniewinnienia i rysującą się perspektywę wydania wyroku skazującego, którego sam nie mógł wydać. Powinien też w tej sytuacji zaznaczyć jako podstawę uchylenia wyroku rubrykę 5.3.1.4.1. formularza, wskazującą na art. 454 § 1 k.p.k. jako podstawę wyroku kasatoryjnego.

Tego jednak Sąd odwoławczy nie uczynił, wyraźnie zaznaczając konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego w całości jako podstawę swego orzeczenia. Uczynienie podstawą orzeczenia kasatoryjnego konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości było niezasadne. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2019 r., I KZP 3/19 (OSNK 2019, z. 6, poz. 31), stwierdzono, że „konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji”.

Spójnie w orzecznictwie skargowym Sądu Najwyższego stwierdza się, że podstawy takiej nie stanowi konieczność przeprowadzenia na nowo oceny zgromadzonego materiału dowodowego (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 15 grudnia 2021 r., III KS 24/21; 9 marca 2023 r., III KS 84/22; 13 czerwca 2023 r., V KS 8/23). Tymczasem argumentacja Sądu odwoławczego stanowiąca podstawę uchylenia wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sprowadza się do konieczności ponownej oceny dowodów, zwłaszcza w postaci zeznań K.K., wyjaśnień oskarżonych i nagrań z rozmowy K.S. z dyspozytorem.

Sąd Apelacyjny przeprowadził wnikliwą i obszerną analizę oceny ww. dowodów w ramach kontroli odwoławczej (zob. zwłaszcza punkt 3.1. uzasadnienia), określając ją jako naruszającą dyspozycję art. 7 k.p.k. Sąd odwoławczy podkreśla tę okoliczność w punkcie 5.3.1.2.1., dotyczącym podstawy orzeczenia kasatoryjnego, gdzie wskazano: „Chociaż Sąd Okręgowy zgromadził kompletny materiał dowodowy, to niewątpliwie wadliwie i sprzecznie z dyspozycją art. 7 k.p.k. go ocenił”. Jednocześnie obok dokonania ponownej oceny dowodów Sąd Apelacyjny wskazuje na konieczność przeprowadzenia przez Sąd I instancji postępowania dowodowego jedynie w częściowym zakresie.

Wymienia liczną grupę dowodów osobowych, których nie trzeba ponawiać, wskazując wyłącznie na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego i przesłuchanie dwóch świadków: K.K. i N.K. Tymczasem konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego nie mieści się w ustawowych podstawach orzeczenia kasatoryjnego, w znaczeniu wynikającym z art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., bez względu na rangę tych dowodów i ich znaczenie dla wyniku postępowania (por. wyroki Sądu Najwyższego z dni: 7 marca 2023 r., III KS 4/23; 15 marca 2022 r.

I KS 10/22).Podsumowując, rację ma obrońca, gdy w zarzucie skargi twierdzi, że konieczność ponownego przesłuchania dwóch świadków (z wielu powołanych w sprawie) oraz dokonanie ponownej oceny dowodów nie stanowi podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego.Sąd Najwyższy z uwagi na prawne uwarunkowania skargi z rozdziału 55a k.p.k. nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kontroli odwoławczej, tak jak czyni to na potrzeby kasacji. Zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu skargowym jest bowiem bardzo ograniczony. Postępowanie to ma na celu jedynie stwierdzenie, czy uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, sąd odwoławczy kierował się podstawami wydania wyroku kasatoryjnego wskazanymi w art. 539a § 3 k.p.k. oraz czy takie rozstrzygnięcie było w konkretnej sprawie konieczne (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2021 r., III KS 1/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2021 r., V KS 13/21).Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w postaci konieczności powtórzenia na nowo przewodu w całości.Rozstrzygnięcie o zwrocie oskarżonym opłat od skargi uzasadnia art. 527 § 4 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k.Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku. (TM)[ł.n]