Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 32/19 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against conditional dismissal due to procedural errors in first instance trial.

Numero d'incarto III KS 32/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's appeal against the appellate court's decision to revoke a conditional dismissal and remand the case. The appellate court found that the first-instance judge incorrectly assessed the defendant's guilt and social harm, leading to an premature conditional dismissal. The Supreme Court ruled that the appellate court was legally barred from issuing a conviction in this instance due to specific procedural rules in effect at the time.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 437 § 2 k.p.k.; Art. 454 § 1 k.p.k.: The appellate court may not issue a conviction in the second instance if the first-instance judgment was a conditional dismissal, as such a judgment cannot be reformed into a conviction under the applicable law.

Parole chiave

Generato dall'IA
conditional dismissal second instance appeal procedural error ne peius principle remand for retrial social harm assessment Kodeks postępowania karnego impugnabilità della decisione di rinvio

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 539a § 3 k.p.k.
Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k., skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art.
art. 437 k.p.k.
539a § 3 k.p.k., skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art.
art. 439 § 1 k.p.k.
lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Ograniczenie podstaw skargowych do tych, jakie wskazano w tym przepisie oznacza, że zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego, o którym mowa w art.
art. 437 § 2 k.p.k.
W konsekwencji, wskazanie w skardze na wyrok sądu odwoławczego naruszenia innego przepisu niż art. 437 § 2 k.p.k. i art.
art. 454 § 1 k.p.k.
Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że wyrok Sądu Okręgowego zapadł jeszcze przed wejściem w życie znowelizowanego przepisu art. 454 § 1 k.p.k. określającego reguły ne peius.
art. 66 k.k.
akt IX K (…), na podstawie art. 66 k.k. i art.
art. 67 § 1 k.k.
i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie przeciwko A.
art. 67 § 2 k.k.
Na podstawie art. 67 § 2 k.k. oddał oskarżonego pod dozór kuratora w okresie próby.
art. 67 § 3 k.k.
Na podstawie art. 67 § 3 k.k., art.
art. 39 pkt 3 k.k.
67 § 3 k.k., art. 39 pkt 3 k.k. orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 2 lat.
art. 32 k.k.
Oznacza to, że w wypadku zaskarżenia wyroku na niekorzyść oskarżonego zawierającego tego rodzaju rozstrzygnięcie, sąd odwoławczy może zmienić zaskarżony wyrok i skazać oskarżonego na jedną z kar przewidzianych w art. 32 k.k.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KS 32/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)‎SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)‎SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie A. A. ‎oskarżonego z art. 178 a § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 19 lutego 2020 r.,‎skargi obrońcy oskarżonego‎na wyroku Sądu Okręgowego w G. ‎z dnia 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt V Ka (…), uchylający wyroku Sądu Rejonowego w W. ‎z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IX K (…) i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił:

1. oddalić skargę;

2. obciążyć oskarżonego kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIESąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IX K (…), na podstawie art. 66 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie przeciwko A. A. na okres próby wynoszący 2 lata o czyn z art. 178a § 1 k.k. Na podstawie art. 67 § 2 k.k. oddał oskarżonego pod dozór kuratora w okresie próby. Na podstawie art. 67 § 3 k.k., art. 39 pkt 3 k.k. orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 2 lat. Nadto Sąd Rejonowy orzekł od oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 6000 zł.

Od wyroku tego apelację wywiódł prokurator zarzucając rozstrzygnięciu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w W. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Po rozpoznaniu apelacji prokuratora Sąd Okręgowy w G. wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt V Ka (…) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.. Sąd podkreślił, że pomimo prawidłowego ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd meriti błędnie przyjął, że wina i społeczna szkodliwość czynu przypisanego oskarżonemu nie są znaczne.

Od powyższego prawomocnego wyroku skargę na wyrok sądu odwoławczego wniósł obrońca A. A. , zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu rażące naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., poprzez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, pomimo że taka podstawa uchylenia orzeczenia w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu Okręgowego w G. i przekazanie temu sądowi sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skarga nie jest zasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k., skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Ograniczenie podstaw skargowych do tych, jakie wskazano w tym przepisie oznacza, że zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego, o którym mowa w art. 539a § 1 k.p.k., ograniczony jest wyłącznie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., I KZP 13/17, OSNKW 2018, z. 3, poz. 23).

Co do zasady, Sąd Najwyższy nie jest więc, pomijając kwestię bezwzględnych przyczyn odwoławczych (niezależnie czy zaistniałych w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, czy w postępowaniu apelacyjnym), uprawniony do badania, czy sąd odwoławczy prawidłowo stwierdził zaistnienie uchybienia stanowiącego względny powód odwoławczy, może jedynie ocenić czy z powodu stwierdzonych przez ten sąd uchybień pierwszoinstancyjny przewód sądowy powinien zostać powtórzony w całości. W konsekwencji, wskazanie w skardze na wyrok sądu odwoławczego naruszenia innego przepisu niż art. 437 § 2 k.p.k. i art. 439 § 1 k.p.k., nawet w powiązaniu z którymkolwiek z tych uregulowań, oznacza, że jest ona niedopuszczalna (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 24 stycznia 2018 r., II KS 1/18, OSNKW 2018, z. 5, poz. 38 oraz z dnia 25 września 2018 r., V KS 19/18, OSNKW 2018, z. 12, poz. 81).Instytucja skargi na wyrok sądu odwoławczego i wywołane wniesieniem tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia postępowanie skargowe przed Sądem Najwyższym nie służy zatem ocenie tego, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie w rzeczywistości miało miejsce, a jedynie weryfikacji tego, czy usunięcie stwierdzonego uchybienia jest możliwe tylko w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a także czy czynności, które należy przeprowadzić lub okoliczności, podlegające wyjaśnieniu, na które wskazano w uzasadnieniu wyroku kasatoryjnego, rzeczywiście powinny być przeprowadzone w postępowaniu przed sądem a quo.

Przepisy Kodeksu postępowania karnego o skardze na wyrok sądu odwoławczego nie dają, co do zasady (poza wypadkami związanymi z bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi), sądowi skargowemu jakichkolwiek uprawnień kontrolnych, upoważniających do merytorycznego ingerowania w toczące się przed sądami powszechnymi postępowanie karne, a tego zdaje się oczekiwać autor wniesionej skargi. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, nie może więc decydować o wyniku sprawy, a rozstrzyga jedynie to, przed którym sądem ma się nadal toczyć postępowanie karne – przed sądem odwoławczym, czy sądem pierwszej instancji.Na powyższe wywody nałożyć należy dodatkowo realia niniejszej sprawy.

Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że wyrok Sądu Okręgowego zapadł jeszcze przed wejściem w życie znowelizowanego przepisu art. 454 § 1 k.p.k. określającego reguły ne peius. Nowelizacja Kodeksu postępowania karnego z dnia 19 lipca 2019 r. (Dz. U. 2019, poz. 1694) zawęziła dotychczasowe reguły ne peuis przez skreślenie jednej z nich (§ 3) oraz ograniczenie drugiej co do zakazu skazania po raz pierwszy w instancji odwoławczej (§ 1) tylko do dwóch przypadków, tj. uniewinnienia lub umorzenia postępowania. Nie obejmuje już ten zakaz warunkowego umorzenia postępowania.

Oznacza to, że w wypadku zaskarżenia wyroku na niekorzyść oskarżonego zawierającego tego rodzaju rozstrzygnięcie, sąd odwoławczy może zmienić zaskarżony wyrok i skazać oskarżonego na jedną z kar przewidzianych w art. 32 k.k. W sprawie niniejszej, wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne zapadł jeszcze przed wejściem w życie wskazanej nowelizacji, co z uwagi na reguły z art. 454 § 1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 października 2019 r.) praktycznie eliminowało możliwość reformatoryjnego orzekania przez sąd odwoławczy.

Ponadto powodem uchylenia orzeczenia były dostrzeżone przez sąd odwoławczy braki w zakresie oceny rodzaju i charakteru naruszonego dobra oraz zbagatelizowanie przez Sąd meriti szeregu okoliczności, które mają wpływ na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu oraz stopnia winy oskarżonego, co mogło – w ocenie Sądu ad quem – rzutować na błędne przyjęcie, że ta szkodliwość i wina nie są znaczne. Uznano więc, że wydanie wyroku warunkowo umarzającego postępowanie było przedwczesne i nieprawidłowe (zob. s. 1-2 uzasadnienia wyroku SO).

Zauważyć także należy, że art. 437 § 2 k.p.k. wyraźnie wskazuje, że w przypadku okoliczności z art. 454 k.p.k. nie ma konieczności wykazania, że niezbędne jest przeprowadzenie przewodu sądowego w całości. Jeżeli bowiem sąd odwoławczy dostrzega, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne nie powinien zostać wydany, gdyż w sprawie popełniono określone błędy (np. w ocenie materiału dowodowego) i dostrzega konieczność uzupełnienia przewodu, nie byłoby zasadne ani też celowe prowadzenie własnego postępowania w postępowaniu odwoławczym.

Jeśli bowiem postępowanie to doprowadziłoby do konieczności wydania wyroku skazującego – i tak z uwagi na art. 454 § 1 k.p.k. musiałby wydać orzeczenie kasatoryjne (w brzmieniu tego przepisu w dacie wyrokowania przez Sąd drugiej instancji). W realiach niniejszej sprawy nie można przyznać racji skarżącemu, który kwestionuje uchylenie wyroku wskazując na brak podstaw do przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. Uzasadnienie wyroku Sądu drugiej instancji przekonuje, że braki postępowania pierwszoinstancyjnego stały na przeszkodzie zaakceptowania wydanego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, co w świetle jasnej dyspozycji obowiązującego wtedy art. 454 § 1 k.p.k. nie pozwalało Sądowi odwoławczemu na wydanie innego niż kasatoryjny wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.