Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 25/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal claiming judge appointment violated constitution due to KRS term shortening.

Numero d'incarto III KS 25/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defense's appeal against the District Court's decision to remand a building code violation case. The defense argued that a judge's appointment was invalid because the KRS shortened its term contrary to the Constitution, thereby compromising judicial independence. The court rejected this, ruling that such procedural flaws do not automatically negate a judge's impartiality and that the appeal's second ground exceeded statutory limits.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP: A judge appointed following a KRS term shortening does not automatically lack impartiality; specific evidence of compromised independence is required to establish an absolute appeal ground.

Parole chiave

Generato dall'IA
judicial independence KRS term shortening impartiality standard absolute appeal ground building code violation procedural defect remand of case violazione delle norme edilizie

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k., albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art.
Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
(BSA 1-4110-1/20) stwarza to wątpliwości, co do wpływu sił politycznych na powołanie sędziego, przy czym w niniejszej sprawie wadliwość procesu powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art.
Art. 539a § 3 k.p.k.
Zawarty w art. 539a § 3 k.p.k. katalog podstaw wniesienia skargi ma charakter zamknięty i ogranicza się do dwóch uchybień: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych oraz naruszenia art.
Art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.
katalog podstaw wniesienia skargi ma charakter zamknięty i ogranicza się do dwóch uchybień: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych oraz naruszenia art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. (por.
Art. 636 § 1 k.p.k.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu, przy czym o kosztach sądowych postępowania w przedmiocie skargi na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. [ł.n]
art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k
akt II K 464/21, na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.
art. 1 § 2 k.k
akt II K 464/21, na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.
art. 454 § 1 k.p.k
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
437 § 2 k.p.k., a zarazem nie wystąpiła sygnalizowana w skardze bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
(BSA 1-4110-1/20) stwarza to wątpliwości, co do wpływu sił politycznych na powołanie sędziego, przy czym w niniejszej sprawie wadliwość procesu powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Wielka Izba Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada 2019 roku (nr C 585/18, C - 624/18, C 625/18)
Uchwała pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA 1-4110-1/20)
Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22)
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2022 r. (II KK 85/22)
Wyrok Sądu Najwyższy z dnia 11 stycznia 2023 r. (I KS 35/22)
II KK 85/22
Criminal appeal dismissed for lack of impartiality evidence; other grounds inadmissible due to conditional sentence restrictions.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KS 25/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie T. S.oskarżonego z art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2023 r. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt V Ka 700/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Wałczu z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II K 464/21 i przekazujący sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania p o s t a n o w i ł 1. oddalić skargę, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie skargi.

UZASADNIENIE

T. S. został oskarżony o popełnienie szeregu czynów, wypełniających dyspozycję art. 91 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegających na tym, że w dniach 7, 10 i 11 czerwca 2019 r., w W., przy ul.: […], wykonywał samodzielnie funkcję techniczną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą X., mimo braku posiadania do tego odpowiednich uprawnień budowlanych. Sąd Rejonowy w Wałczu, wyrokiem z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II K 464/21, na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. umorzył postępowanie karne przeciwko T.

S. Sąd Okręgowy w Koszalinie, wyrokiem z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt V Ka 700/22, po rozpoznaniu apelacji od wyroku Sądu I instancji wniesionych przez oskarżonego oraz prokuratora (na niekorzyść oskarżonego), uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Wałczu do ponownego rozpoznania, z uwagi na wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 454 § 1 k.p.k.Obrońca oskarżonego wniósł skargę na orzeczenie Sądu odwoławczego, zaskarżając je w całości i zarzucając:- rażące naruszenie prawa procesowego, to jest art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą, polegające na wydaniu zaskarżonego orzeczenia przez Sąd, który był nienależycie obsadzony, a mianowicie przez sędziego Sądu Okręgowego w K.

R. P. który został powołany na powyższe stanowisko postanowieniem Prezydenta RP Nr […] z dnia […], gdzie wręczenie nominacji nastąpiło w dniu […], na wniosek wyrażony w uchwale nr […] z dnia […] Krajowej Rady Sądownictwa, wyłonionej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, czyli po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej kadencji legalnie działającej Rady, a zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielkiej Izby) z dnia 19 listopada 2019 roku (nr C 585/18, C - 624/18, C 625/18) oraz uchwałą pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA 1-4110-1/20) stwarza to wątpliwości, co do wpływu sił politycznych na powołanie sędziego, przy czym w niniejszej sprawie wadliwość procesu powołania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,- naruszenie prawa procesowego, to jest art. 437 § 2 k.p.k., polegające na uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego w Wałczu z dnia 11 października 2022 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, z jednoczesnym nakazaniem Sądowi I instancji skazania oskarżonego T.

S., w sytuacji gdy prawidłowa ocena zebranego w przedmiotowym postępowaniu materiału dowodowego zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego jasno wskazywała na konieczność uniewinnienia oskarżonego od zarzuconych mu przestępstw.Podnosząc powyższe, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.Instytucja skargi na wyrok sądu odwoławczego została wprowadzona w celu ograniczenia liczby wyroków kasatoryjnych do tych sytuacji, w których przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi meriti jest niezbędne dla realizacji celów postępowania karnego.

Zgodnie z treścią art. 437 § 2 k.p.k., sąd odwoławczy może uchylić orzeczenie i przekazać je sądowi I instancji do ponownego rozpoznania tylko w jednym z trzech przypadków: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości oraz wówczas, gdy wydanie wyroku reformatoryjnego naruszyłoby regułę ne peius, wskazaną w art. 454 § 1 k.p.k. Zadaniem Sądu Najwyższego, rozpatrującego skargę, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I KZP 13/17, jest skontrolowanie, czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k., albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego oraz czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (art. 437 § 2 in fine k.p.k.).

Zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy w tym postępowaniu ogranicza się zatem do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2020 r., I KS 9/20). Sąd Najwyższy abstrahuje przy tym od zasadności wydania orzeczenia kasatoryjnego w oparciu o wskazaną w ustawie przesłankę i nie ocenia prawidłowości rozpoznania zarzutów apelacyjnych przez Sąd II instancji. Nie jest bowiem władny, na podstawie przepisu art. 539a § 1 k.p.k., do oceny materiału dowodowego przedstawionego w sprawie - rozpoznanie sprawy w tym zakresie należy do sądów powszechnych.

Interwencja Sądu Najwyższego w ten zakres orzekania stanowiłaby naruszenie ich kompetencji do rozpoznania sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2021 r., V KS 3/21). Mając na uwadze poczynione wyżej uwagi, nie sposób było uwzględnić wniesioną przez obrońcę skargę. Skarżący nie wykazał bowiem, aby uchylenie wyroku było niedopuszczalne w świetle treści art. 437 § 2 k.p.k., a zarazem nie wystąpiła sygnalizowana w skardze bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wprawdzie z nienależytą obsadą sądu, w rozumieniu tego przepisu, mamy do czynienia między innymi wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3), jednakże dzieje się tak tylko wtedy, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Nie może być tu mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz wymagana jest wnikliwa analiza osoby sędziego w kontekście postępowania nominacyjnego oraz jego postawy w toku postępowania.Okoliczności, które zdaniem skarżącego wskazują na brak wymaganej bezstronności u sędziego Sądu Okręgowego R. P., o tym wszelako nie świadczą. To, że Sąd odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraził stanowczy pogląd, iż oskarżony T.

S. swoim zachowaniem wypełnił znamiona zarzuconych mu przestępstw, w związku z czym zachodzi konieczność uchylenia wyroku Sądu I instancji z uwagi na treść reguły ne peius, w żaden sposób nie dowodzi stronniczości sędziego, lecz jest wyrazem swobodnej oceny materiału dowodowego w postępowaniu apelacyjnym. Przywołanie przez Sąd odwoławczy wyroku Sądu Rejonowego w Wałczu z dnia 21 grudnia 2020 r., warunkowo umarzającego postępowanie w stosunku do T. S., mimo zatarcia skazania, również nie świadczy o braku obiektywizmu Sądu, a miało miejsce także w znacznie korzystniejszym dla oskarżonego wyroku Sądu I instancji.

Skarżący, uzasadniając twierdzenie o braku bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę w instancji odwoławczej, zarzuca też, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarto „ocenne sformułowanie, że za uniewinnieniem oskarżonego nie przemawia dowód w postaci opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa”. Sąd, przeprowadzając kontrolę odwoławczą, z zasady dokonuje szeregu ocen: dowodów, postępowania stron, procedowania przez sąd etc. – nie ma więc w tym nic nadzwyczajnego, że sformułował sąd odnoszący się do opinii biegłego, nawet jeśli obrońca się z taką oceną nie zgadza.

Także inne, niekorzystne dla oskarżonego, oceny materiału dowodowego – w tym m.in. zeznań świadka N. R. – nie dowodzą braku obiektywizmu Sądu, a jedynie przyjęcia przez Sąd odmiennego poglądu, zbieżnego ze stanowiskiem oskarżyciela publicznego. Wreszcie, nie jest prawdą, że Sąd ad quem naruszył zasady obiektywizmu, nakazując Sądowi I instancji wydanie wyroku skazującego, pozbawiwszy go w ten sposób możliwości podjęcia samodzielnej oceny materiału dowodowego i swobody orzekania. Kierowane do sądu niższej instancji wskazania, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy miał na uwadze argumentację prawną i faktyczną zawartą w punkcie 3.1. i 3.2. uzasadnienia oraz uwagi na temat niezbędnego zakresu postępowania dowodowego, nie ograniczają całkowicie samodzielności decyzyjnej Sądu Rejonowego.

Konieczność zamieszczenia wskazań, zawierających zapatrywania prawne i dyrektywy co do dalszego postępowania, wiążących sąd, któremu przekazano sprawę, wynika z treści art. 442 § 2 i 3 k.p.k. Sąd przekazania, rozpoznając sprawę ponownie, rzeczywiście jest zobowiązany zrealizować te wskazania, ale ocenia dowody na postawie własnego swobodnego przekonania, a nie sugestii co do kierunku ustaleń faktycznych lub oceny dowodów wyrażonych w uzasadnieniu sądu odwoławczego (por. P. Hofmański, S. Zabłocki, Elementy metodyki pracy sędziego w sprawach karnych, Warszawa 2011, str. 522).

Biorąc powyższe pod uwagę nie można uznać, że sformułowanie przez Sąd, w składzie którego zasiadał SSO R. P., wskazań i zapatrywań prawnych co do zakresu ponownego rozpoznania sprawy, świadczyło w jakikolwiek sposób o jego stronniczości przy dokonywaniu kontroli odwoławczej. W istocie nie ma więc podstaw, do przypisania temu sędziemu przymiotów braku niezawisłości i bezstronności, powiązanych z jego powołaniem na urząd sędziego Sądu Okręgowego w wadliwej procedurze. Powołanie sędziego sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., samo przez się nie wystarcza zaś do uznania, że nie spełnia on minimalnego standardu bezstronności, a każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22).

Dla udowodnienia zaistnienia nienależytej obsady sądu konieczne jest ustalenie in concreto, że sędzia, powołany w wadliwej procedurze, nie gwarantuje chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy uzasadnić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w uchwałach Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 oraz z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2022 r., II KK 85/22). Spełniającej powyższe wymogi argumentacji w sporządzonej skardze obrońca nie zawarł.

Legło to u podstaw uznania, że w postępowaniu w niniejszej sprawie nie wystąpiła sygnalizowana bezwzględna przyczyna odwoławcza. Odnosząc się do drugiego z zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że nie mieści się on w zakresie przewidzianym treścią art. 539a § 3 k.p.k. Obrońca zarzuca bowiem wprost, iż Sąd uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Wałczu, „w sytuacji, gdy prawidłowa ocena zebranego w przedmiotowym postępowaniu materiału dowodowego zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego jasno wskazywała na konieczność uniewinnienia oskarżonego od zarzuconych mu przestępstw”.

Zawarty w art. 539a § 3 k.p.k. katalog podstaw wniesienia skargi ma charakter zamknięty i ogranicza się do dwóch uchybień: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych oraz naruszenia art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2023 r., I KS 35/22). Sąd Najwyższy w postępowaniu w przedmiocie skargi, jak już wspominano na wstępie, nie ocenia materiału dowodowego przestawionego w sprawie, a więc kontrola Sądu Najwyższego nie może obejmować kwestii, czy zachowanie oskarżonego wypełnia znamiona czynu zabronionego, do czego w istocie zmierza omawiany zarzut skargi.

W konsekwencji, zarzut ów jako wykraczający poza określone w ustawie granice skargi, należy uznać za niedopuszczalny, pozostawiając go bez rozpoznania. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu, przy czym o kosztach sądowych postępowania w przedmiocie skargi na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. [ł.n]