Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KS 12/19 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal ruling for remand, holding appellate court must retry case itself under new procedural law.

Numero d'incarto III KS 12/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the District Court's decision to remand the case for a full retrial, ordering the appellate court to retry the matter itself. The appellant argued the lower court erred by failing to address prior convictions and evidence credibility, prompting the District Court to send the case back. The Supreme Court ruled that the District Court's reasoning was legally insufficient because the new procedural law requires the appellate court to conduct the substantive review and evidence assessment directly, rather than simply remanding for a new trial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 437 § 2 k.p.k.; Art. 439 § 1 k.p.k.; Art. 454 k.p.k.: The appellate court is obligated to conduct a substantive review and retry the case itself when the first-instance judgment is flawed, rather than remanding the case for a full retrial.

Parole chiave

Generato dall'IA
appellate court review remand for retrial procedural law amendment substantive review obligation evidence assessment duty prior conviction relevance cassation appeal standard rettifica degli atti di stato civile

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 437 § 2 k.p.k.
Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie do ponownego rozpoznania wyroku Sądu I instancji pomimo braku konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości oraz braku przesłanek wynikających z treści art.
art. 439 § 1 k.p.k.
poprzez uchylenie do ponownego rozpoznania wyroku Sądu I instancji pomimo braku konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości oraz braku przesłanek wynikających z treści art. 439 § 1 k.p.k. i art.
art. 454 k.p.k.
i art. 454 k.p.k.Wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Ł.
art. 207 § 1 k.k
J.oskarżonego o czyn z art. 207 § 1 k.k.
art. 4 k.p.k
tego za który już został on prawomocnie skazany z obecnie mu zarzuconym, a w następstwie tego naruszenia art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.
art. 366 § 1 k.p.k
W uzasadnieniu wyroku Sąd ten wskazał, że ocena prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych jest przedwczesna wobec rażącego uchybienia, jakiego dopuścił się Sąd I instancji, przede wszystkim poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy (art. 366 § 1 k.p.k.), tj.
art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k
tego za który już został on prawomocnie skazany z obecnie mu zarzuconym, a w następstwie tego naruszenia art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.
art. 437 § 2 k.p.k
Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 437 § 2 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
poprzez uchylenie do ponownego rozpoznania wyroku Sądu I instancji pomimo braku konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości oraz braku przesłanek wynikających z treści art. 439 § 1 k.p.k.
art. 454 k.p.k
i art. 454 k.p.k.Wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Ł.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
9 grudnia 2016 r., IV KS 5/16
wyroki tego Sądu z: 9 grudnia 2016 r., IV KS 5/16, LEX nr 2165596; 5 września 2017 r., II KS 2/17, LEX nr 2382409; postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2017 r., III KS 2/17, LEX nr 2298284).
5 września 2017 r., II KS 2/17
wyroki tego Sądu z: 9 grudnia 2016 r., IV KS 5/16, LEX nr 2165596; 5 września 2017 r., II KS 2/17, LEX nr 2382409; postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2017 r., III KS 2/17, LEX nr 2298284).
23 maja 2017 r., III KS 2/17
wyroki tego Sądu z: 9 grudnia 2016 r., IV KS 5/16, LEX nr 2165596; 5 września 2017 r., II KS 2/17, LEX nr 2382409; postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2017 r., III KS 2/17, LEX nr 2298284).
15 lutego 2018 r., II KS 3/18
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KS 3/18, LEX nr 2449785).Skoro zatem nieprawidłowo stwierdzono konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości, jako jedną z enumeratywnie wymienionych podstaw wydania orzeczenia na podstawie art.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KS 12/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący)‎SSN Jacek Błaszczyk‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)Protokolant Anna Korzeniecka – Plewka w sprawie C. J.oskarżonego o czyn z art. 207 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 maja 2019 r. skargi prokuratora od wyroku sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II Ka (…), uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Z.z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt II K (…), i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

C. J. został oskarżony o to, że w okresie od 15 sierpnia 2016 r. do 7 kwietnia 2018 r. w miejscowości G., powiatu z., woj. (…), znęcał się fizycznie i psychicznie nad żoną E. J., w ten sposób, że wszczynał awantury, podczas których wyzywał wulgarnie, popychał, szarpał za odzież, zakłócał spoczynek nocny, nie pozwalał korzystać z telefonu, groził pozbawieniem życia, zamykał w domu, tj. o przestępstwo z art. 207 § 1 k.k.Sąd Rejonowy w Z., wyrokiem z dnia 26 października 2018 r., uznał C. J. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności.Apelację od tego wyroku wniósł oskarżony.

Zaskarżył go w całości i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez przyjęcie, że oskarżony znęcał się nad pokrzywdzoną chociaż dowody na poparcie oskarżenia – zeznania pokrzywdzonej i członków jej najbliższej rodziny, nie są wiarygodne oraz naruszenie art. 4 k.p.k., poprzez niedopuszczenie z urzędu dowodu z zeznań kuratora sądowego i sprawozdań z prowadzonego dozoru.Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto domagał się zażądania od kuratora sądowego akt prowadzonego dozoru i wezwanie na rozprawę świadków na okoliczność, że zachowywał się w okresie objętym aktem oskarżenia bez zarzutu, a inicjatorem awantur była pokrzywdzona.Na skutek powyższej apelacji, Sąd Okręgowy w Ł., wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Z. do ponownego rozpoznania, stwierdzając konieczność przeprowadzenia na nowo postępowania w całości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd ten wskazał, że ocena prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych jest przedwczesna wobec rażącego uchybienia, jakiego dopuścił się Sąd I instancji, przede wszystkim poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy (art. 366 § 1 k.p.k.), tj. uprzedniej karalności C. J. za takie samo przestępstwo, a w tym kontekście nieustalenie tego czy zachodzi tożsamość pokrzywdzonego i czy nie pokrywają się okresy czynów, tj. tego za który już został on prawomocnie skazany z obecnie mu zarzuconym, a w następstwie tego naruszenia art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k.

Zaznaczył, że Sąd I instancji dysponując informacją z KRK, w której skazanie to zostało wykazane, nie zażądał ani odpisu wyroku, ani akt sprawy w celu szczegółowej analizy i rozważenia tychże okoliczności, czego ostatecznie sam dokonał wskazując na tożsamość pokrzywdzonej i fakt, że okresy znęcania się będące przedmiotem obu postępowań Sądu Rejonowego w Z. w sprawach o sygn. akt II K (…)/17 i II K (…) pokrywają się częściowo. Podkreślił, iż dokonałby stosownej zmiany orzeczenia, a mianowicie zmiany opisu czynu poprzez wyłączenie okresu, którego dotyczyło skazanie w sprawie II K (…)/17, jednak przeprowadzone postępowanie uniemożliwia ustalenie, kiedy miały miejsce fakty podawane przez świadków bowiem Sąd I instancji przesłuchał ich „bardzo lakonicznie i mało wnikliwie”.

W tej sytuacji – zdaniem Sądu odwoławczego – konieczne jest przeprowadzenie na nowo – poczynając od wyjaśnień oskarżonego – w całości postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędnym jest uwzględnienie zapadłego wcześniej w sprawie II K (…)/17 Sądu Rejonowego w Z. orzeczenia, a następnie prawidłowe ustalenie czasokresu ewentualnego popełnienia czynu oraz dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń dotyczących tego, co działo się pomiędzy małżonkami C. a E. J. w okresie po 20 stycznia 2017 r. z punktu widzenia znamion przestępstwa znęcania się.

W tym celu – w ocenie tego Sądu – zachodzi potrzeba ponownego przeprowadzenia dowodów, dokonanie kompleksowej oceny i analizy zarówno wyjaśnień oskarżonego, jak i zeznań pokrzywdzonej, a jednocześnie skonfrontowanie ich wypowiedzi procesowych z zeznaniami innych świadków, a także rozważenie, czy niezbędne dla realizacji zasady prawdy obiektywnej, będzie przesłuchanie kuratora sądowego sprawującego nad oskarżonym dozór i pozostałych świadków, zgłaszanych w środku odwoławczym.Skargę od powyższego wyroku na korzyść oskarżonego wniósł prokurator.

Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie do ponownego rozpoznania wyroku Sądu I instancji pomimo braku konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości oraz braku przesłanek wynikających z treści art. 439 § 1 k.p.k. i art. 454 k.p.k.Wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Ł. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi w postępowaniu odwoławczym.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Skarga jest zasadna.Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k.

Przepis art. 437 § 2 k.p.k. stanowi, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.W realiach przedmiotowej sprawy powodem wydania przez Sąd odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego nie była jednak żadna ze wskazanych w art. 437 § 2 k.p.k. przesłanek, w tym sugerowana konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Jak wynika bowiem z treści uzasadnienia tego orzeczenia dostrzeżone uchybienie dotyczyło nieuwzględnienia zapadłego wcześniej wobec oskarżonego wyroku skazującego za takie samo przestępstwo w sprawie II K (…)/17 Sądu Rejonowego w Z. i w tym kontekście nieustalenia prawidłowego czasokresu ewentualnego popełnienia czynu oraz niedokonania niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych z punktu widzenia znamion przestępstwa znęcania się.

Sąd odwoławczy dostrzegając powyższe mankamenty postępowania i uznając za calowe ponowne przeprowadzenie dowodów, w znacznej mierze jednak uzupełnił przewód sądowy. W dniu 9 stycznia 2019 r. odraczając rozprawę apelacyjną zwrócił się o nadesłanie akt dozoru skazanego C. J., a następnie na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. uzupełnił postępowanie dowodowe i dopuścił dowód z akt sprawy I Doz (…) i znajdujących się w nich dokumentów w postaci odpisu wyroku skazującego wydanego w sprawie II K (…)/17 Sądu Rejonowego w Z. oraz sprawozdań kuratora, które za zgodą stron uznał za ujawnione bez odczytywania (k. 90v.).

W oparciu o powyższe dokumenty prawidłowo uznał, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 20 lipca 2017 r. wydanym w sprawie II K (…)/17 C. J. został uznany za winnego znęcania się nad żoną E. J. w okresie od 29 sierpnia 2015 r. do 20 stycznia 2017 r. i wymierzono mu wówczas karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, zaś obecnie został on oskarżony o znęcanie się fizycznie i psychicznie nad żoną E. J. w okresie od 15 sierpnia 2016 r. do 7 kwietnia 2018 r. Wystarczyło zatem samodzielnie prawidłowo ustalić okres popełnionego przez C.

J. czynu z art. 207 § 1 k.k., również w oparciu o zeznania pokrzywdzonej, która na k. 3 akt sprawy zeznała, iż „do takich zachowań C. J. dochodziło od razu po wyroku sądowym w 2016 r. do dnia 7 kwietnia 2018 r., kiedy to uciekła wraz z dziećmi do swoich rodziców (...)”.Pozostałe czynności procesowe dotyczące ponownego przeprowadzenia dowodów również mogły być przez Sąd odwoławczy samodzielnie wykonane i ocenione przez pryzmat zarzutów podniesionych w apelacji, od czego jednak Sąd ten się uchylił. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie i konsekwentnie zauważa się bowiem, iż sama konieczność ponownej oceny przeprowadzonych dowodów nie mieści się w kręgu podstaw rozstrzygnięcia o którym mowa w art. 437 § 2 in fine k.p.k., tj. wyroku kasatoryjnego, także i wówczas, gdy sąd odwoławczy zasadnie wykaże, jakich to kardynalnych uchybień art. 7 k.p.k. dopuścił się sąd meriti przy ocenie zebranych w sprawie dowodów (por. wyroki tego Sądu z: 9 grudnia 2016 r., IV KS 5/16, LEX nr 2165596; 5 września 2017 r., II KS 2/17, LEX nr 2382409; postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2017 r., III KS 2/17, LEX nr 2298284).

„Samą więc potrzebę dokonania na nowo oceny zgromadzonych w sprawie dowodów nie można postrzegać w kategoriach okoliczności samoistnie determinujących konieczność przeprowadzenia przez sąd meriti przewodu sądowego w całości (a tym samym i uznać ją za wystarczającą do wydania kasatoryjnego wyroku przez sąd odwoławczy), skoro (obecnie) nie ma żadnych przeszkód (poza tymi przypadkami skatalogowanymi w tymże przepisie art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k.) prawnych ku temu, by to sąd odwoławczy - w związku z rozpoznawanym środkiem odwoławczym - samodzielnie tych czynności procesowych dokonał.

Co więcej, nowelizująca Kodeks postępowania karnego ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247) wprowadziła istotną zmianę w art. 437 § 2 k.p.k. właśnie przez wymienienie tych podstaw uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Dotychczas (tj. do 1 lipca 2015 r., kiedy to wspomniana nowelizacja weszła w życie) przepis ten dawał sądowi odwoławczemu szerokie uprawnienia kasatoryjne. Obecnie art. 437 § 2 k.p.k. nakłada na sąd odwoławczy wręcz obowiązek merytorycznego orzekania poza przypadkami w nim wskazanymi.

Wprowadzenie w tej regulacji katalogu przyczyn uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania zwiększa apelacyjność postępowania odwoławczego oraz modyfikuje funkcje sądu odwoławczego z dominującej dotychczas kontrolnej w kierunku kontrolno - merytorycznej. A contrario z art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. wynika obowiązek reformatoryjnego orzekania przez sąd odwoławczy, co w połączeniu z uprawnieniami do szerokiego przeprowadzenia postępowania dowodowego powoduje, że ciężar merytorycznego rozpoznania sprawy spada na sąd drugiej instancji (por.

D. Świecki Komentarz do art. 437 k.p.k. - System Informacji Prawnej Lex)” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KS 3/18, LEX nr 2449785).Skoro zatem nieprawidłowo stwierdzono konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości, jako jedną z enumeratywnie wymienionych podstaw wydania orzeczenia na podstawie art. 437 § 2 k.p.k., nie zachodzi też żadna z wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. i art. 454 k.p.k. sytuacji ograniczających możliwość wydania przez Sąd odwoławczy orzeczenia reformatoryjnego, to za trafny uznać należy zarzut sformułowany w skardze, że poprzez uchylenie wyroku Sądu I instancji doszło do naruszenia przepisu art. 437 § 2 k.p.k., które skutkować musiało uchyleniem orzeczenia kasatoryjnego i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, w toku którego uwzględnione zostaną wyrażone powyżej zapatrywania.Mając to wszystko na uwadze, należało orzec jak wyżej.