Supreme Court dismisses appeal against KRS decision to nominate a judge, upholding procedural legality.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed an appeal filed by a judge's assistant against the National Council of the Judiciary's (KRS) decision to nominate a specific candidate for a district court judgeship. The appellant argued that the KRS violated constitutional rights and statutory procedures by arbitrarily selecting one candidate over others without detailed justification. The court ruled that the KRS's decision was legally sound because it followed established selection criteria and did not require a specific rebuttal for every rejected candidate.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 31, 34, 35 ust. 1 KRS; Art. 42 ust. 1 KRS; Art. 44 ust. 1 KRS: The National Council of the Judiciary's decision to nominate a candidate for a judgeship is valid if it adheres to statutory procedures and general criteria, without requiring a detailed justification for rejecting other candidates.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KRS 201/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)
SSN Bogusław Cudowski
SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania J. K.
z udziałem W. U.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr …/2013 z dnia […] 2013 r. w w
przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na
stanowisku sędziego Sądu Rejonowego, ogłoszonym w Monitorze Polskim […],
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 czerwca 2013 r.,
oddala odwołanie.
UZASADNIENIE
Uchwałą nr …/2013 z dnia …2013 r. Krajowa Rada Sądownictwa
postanowiła o przedstawieniu Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem
o powołanie do pełnienia urzędu na ogłoszonym jako wolne w Monitorze Polskim
[…], stanowisku sędziego Sądu Rejonowego, W. U.(punkt I.1.), nieprzedstawieniu
Prezydentowi RP takiego wniosku odnośnie do dwudziestu dwu innych kandydatur
(punkt I.2), a także o umorzeniu postępowania kwalifikacyjnego wobec trzech
kandydatów (punkt II). Uchwałę poprzedziło posiedzenie zespołu Krajowej Rady
Sądownictwa, który w jawnym głosowaniu w dniu … 2013 r. trzema głosami „za”
postanowił rekomendować kandydaturę W. U. z pierwszego miejsca na liście
rekomendacyjnej na jedno wolne stanowisko w sądzie Rejonowym oraz
prokuratora J. B. z drugiego miejsca na liście rekomendacyjnej na jedno wolne
stanowisko sędziowskie w tym Sądzie. Zespół kierował się dojrzałością,
doświadczeniem
życiowym,
dużym
i
wszechstronnym
doświadczeniem
zawodowym rekomendowanych kandydatów, ich długoletnim stażem pracy w
wymiarze sprawiedliwości, jak też pozytywnym zaprezentowaniem się podczas
przeprowadzonego w dniach 9 i 10 stycznia 2013 r. przesłuchania kandydatów w
formie wideokonferencji. W ocenie zespołu, rekomendowani kandydaci prezentują
ugruntowaną wiedzę z zakresu prawa,
także starają się na bieżąco podnosić
swoje kwalifikacje zawodowe. Pozostałe kandydatury zespół uznał za dobre,
jednak nie wyróżniające się w tak znaczący sposób.
Te argumenty spowodowały, że w czasie posiedzenia Krajowej Rady
Sądownictwa w dniu 11 stycznia 2013 r. za kandydaturą W. U. oddano 19 głosów
„za” i żadnego głosu „przeciw” (dwu członków Rady wstrzymało się od głosu),
udzielając tej kandydaturze zdecydowanego poparcia.
Od podjętej uchwały asystent sędziego J. K., którego kandydatura nie
została poparta i która - jak pozostałe - nie uzyskała wymaganej bezwzględnej
większości głosów, a w rzeczywistości nie uzyskała w ogóle poparcia, wniósł
odwołanie w części dotyczącej rozstrzygnięć w punkcie I podpunkt 1 i 2. Wnosząc
o uchylenie uchwały i przekazanie sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do
ponownego
rozpoznania,
zarzucił
naruszenie
prawa
materialnego
przez
niewłaściwe zastosowanie art. 60 Konstytucji RP oraz art. 33 ust. 1 ustawy z dnia
12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 126, poz. 714) przez
sprzeczną z prawem, dowolną oraz sprzeczną ze zgromadzonym materiałem
ocenę jego kandydatury na stanowisko sędziego, bez dochowania obowiązku
wszechstronnego rozważenia wszelkich okoliczności sprawy na podstawie
udostępnionej dokumentacji, pominięcie dobrej oceny uzyskanej przez niego z
egzaminu sędziowskiego, korzystnej opinii kolegium właściwego sądu oraz
niepodanie i niewyjaśnienie motywów decyzji dotyczącej każdego z kandydatów,
także tych, którym odmówiono poparcia.
Odwołujący się dokonał porównania własnych kwalifikacji z zawartymi w
uzasadnieniu
zaskarżonej
uchwały
informacjami
dotyczącymi
osoby
rekomendowanego W. U. i ocenił, że obaj, jako kandydaci, uzyskali bardzo dobre
oceny przydatności na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego od sędziów
wizytatorów Sądu Okręgowego w P., pozytywne opinie kolegium oraz wysokie
oceny zgromadzenia ogólnego sędziów tego Sądu; obaj mają bardzo dobre oceny
ukończenia wyższych studiów prawniczych, również obaj uzupełniają swoje
doświadczenie zawodowe na licznych szkoleniach. W. U. ma - w ocenie
skarżącego - tylko dłuższe doświadczenie zawodowe, lecz jest ono mniej
wszechstronne.
Skarżący zauważył, że jest o trzy lata młodszy od rekomendowanego
kandydata, więc jego staż zawodowy jest krótszy, jednak swój czas pracy w
zawodzie
prawnika,
rozpoczętej
już
podczas
studiów
stacjonarnych
i
kontynuowanej w trakcie odbywania pozaetatowej aplikacji sądowej oraz
niezwłocznie po zdaniu egzaminu sędziowskiego, wykorzystał bardziej efektywnie.
Podkreślił, że W. U. wskazał na zatrudnienie u jednego tylko pracodawcy, a on
pracował u pięciu – w trzech spółkach prawa handlowego oraz dwóch sądach
powszechnych, co pozwoliło na nabycie doświadczenia w różnych dziedzinach
prawa (leasing, prawo cywilne w bankowości, ubezpieczenia majątkowe, egzekucja
cywilnych świadczeń pieniężnych, prawo spółek handlowych), a jako asystent
sędziego był zatrudniony w różnych wydziałach sądów (pracy i ubezpieczeń
społecznych, grodzkim, cywilnym, ksiąg wieczystych oraz karnym). Opinie i
rekomendacje uzyskał od prawników wykonujących od wielu lat swój zawód sędziego Sądu Rejonowego w W. M. M., radcy prawnego E. K., dyrektora biura
prawnego Banku […] w W., dr H. G., promotora pracy magisterskiej skarżącego,
radcy prawnego A. M., dyrektora departamentu prawnego “D.”, Towarzystwa
Ubezpieczeń Ochrony Prawnej w W. oraz sędziego J. K., przewodniczącego II
Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w R. Skarżący podkreślił, że uzyskał tylko
nieznacznie niższe poparcie środowiska sędziowskiego od wybranego kandydata.
W ocenie skarżącego treść uzasadnienia uchwały nr …/2013 nie wyjaśnia,
dlaczego jego oceny uzyskane z ukończenia studiów prawniczych oraz z egzaminu
sędziowskiego, a także liczba głosów „za” uzyskanych na posiedzeniu kolegium
Sądu Okręgowego w P. nie zostały wzięte pod uwagę przez zespół członków
Krajowej Rady Sądownictwa. Zwrócił uwagę na „automatyczne" zaakceptowanie
przez Radę stanowiska zespołu podczas głosowania na posiedzeniu w dniu 11
stycznia 2013 r., bowiem tylko W. U. uzyskał 19 głosów „za”, prokurator J. B.
otrzymał jeden głos „za”, natomiast na pozostałych kandydatów - w tym
skarżącego - nie oddano ani jednego głosu poparcia. W uzasadnieniu zaskarżonej
uchwały nie wskazano, jak zaprezentował się on podczas rozmowy z zespołem
członków Krajowej Rady Sądownictwa, co – jego zdaniem – uniemożliwia Sądowi
Najwyższemu ocenę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały ze względu na
niewskazanie kryteriów, którymi kierował się zespół, zajmując stanowisko, według
którego nie skarżący, a inny kandydat zaprezentował się najlepiej. Zdaniem
skarżącego, niewystarczające jest lakoniczne stwierdzenie w uzasadnieniu
uchwały, że pozostałe kandydatury zespół uznał za dobre, jednak niewyróżniające
się w taki sposób, jak rekomendowane osoby.
W odpowiedzi na odwołanie Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa
stwierdził, że odwołanie J. K. powinno być w całości oddalone, gdyż uchwała, od
której zostało wniesione, zapadła w ramach przysługujących Krajowej Radzie
Sądownictwa kompetencji, według prawidłowo poczynionych ustaleń i zgodnie z
prawem.
Odpowiedź na odwołanie J. K., asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym w
R., złożył także W. U., asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w P. Wniósł o
oddalenie odwołania i wskazał, że Krajowa Rada Sądownictwa, podejmując
zaskarżoną uchwałę, nie naruszyła wskazanych w odwołaniu przepisów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Postępowanie przed Krajową Radą Sądownictwa mające na celu wyłonienie
z licznej grupy kandydatów spełniających bez wyjątku kryteria obywatelstwa i
korzystania z pełni praw publicznych, a w związku z tym mających prawo dostępu
do służby publicznej na jednakowych zasadach (art. 60 Konstytucji) ma charakter
konkursu. Wielość kandydatów i wielość kryteriów, z uwzględnieniem – jako
podstawowych – ich kwalifikacji zawodowych i cech osobowości (por. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 13 lipca 2012 r., III KRS 17/12, niepubl., postanowienie z dnia
22 maja 2012 r., III KRS 14/12, niepubl.) wymaga podejmowania przez Radę
uchwał w sprawach indywidualnych po wszechstronnym rozważeniu sprawy
(art. 33 ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa). Jak stanowi art. 37 ust. 1
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, jeżeli na stanowisko sędziowskie zgłosił
się więcej niż jeden kandydat, Rada rozpatruje i ocenia wszystkie zgłoszone
kandydatury łącznie. Ma to takie znaczenie, że wyłonienie kandydata, który ma
zostać przedstawiony do nominacji sędziowskiej nie ma cech bezpośredniej
rywalizacji poszczególnych kandydatów między sobą. Nie chodzi o szczegółowe
porównanie każdego z każdym, tak żeby ważone były cechy kandydata
przedstawionego każdego z tych, którzy nie przeszli procedury z pozytywnym
skutkiem. W takim przypadku stanowisko Rady odzwierciedla sumę wielu cech
każdego z kandydatów dającą obraz jednego, jako "najlepszego" ze wszystkich. W
takim wypadku poszczególne cechy "gorszych" kandydatów nie są eksponowane i
tylko subiektywnie wynik głosowania Rady może być oceniany jako ich przegrana.
Głosowania Rady poprzedza szczegółowa ocena kandydatów czyniona
przez członków zespołu, który przyjmuje stanowisko bezwzględną większością
głosów
w
obecności
wszystkich
swoich
członków.
Stanowisko
zespołu
przygotowujące do rozpatrzenia i oceny na posiedzeniu Rady kandydatów na
stanowiska sędziowskie jest uzasadniane, a posiedzenia zespołu w tych sprawach
są protokołowane. Ocena kandydatur przygotowanych przez zespół przed
odjęciem zaskarżonej uchwały uwzględniała kwalifikacje kandydatów, posiadane
doświadczenie zawodowe, opinie wizytacyjne i służbowe na temat ich pracy,
wielkość uzyskanego poparcia środowiska sędziowskiego, a także oceny na
dyplomie ukończenia studiów wyższych i egzaminie zawodowym. Należy jednak
pamiętać, że ocenę zespołu weryfikuje w głosowaniu Rada i nie ocena zespołu,
lecz wynik głosowania wyraża stanowisko Rady. Krajowa Rada Sądownictwa, jako
organ kolegialny, wyraża swoje stanowisko w głosowaniu, bez obowiązku
przedstawiania motywów, jakimi kierowali się przy oddawaniu głosów jej
poszczególni członkowie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r.,
III KRS 13/11, niepubl.). Oddanie wszystkich głosów członków Rady na jednego
kandydata rekomendowanego przez zespół dowodzi trafności oceny zespołu.
Przedmiotem ochrony i celem postępowania odwoławczego toczącego się
przed Sądem Najwyższym jest kontrola zgodności uchwały Krajowej Rady
Sądownictwa z prawem. Sąd Najwyższy bada przede wszystkim formalny aspekt
dostępu do służby związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur. Do
tych należy uregulowane w art. 31, 34 i 35 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
postępowanie zespołu Rady i unormowane w art. 34 i 37 tej ustawy postępowanie
Rady in pleno. Uchwały Rady w sprawach indywidualnych wymagają uzasadnienia
(art. 42 ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa). Uwzględniając kognicję
Sądu Najwyższego zakreśloną w art. 13 ust. 2 ustawy o KRS, nieobejmującą
merytorycznej oceny sprawy rozstrzygniętej w uchwale (por. pkt 5 uzasadnienia
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2008 r., SK 57/06, OTK–ZU
2008 nr 4A, poz. 63 i ugruntowane w tej kwestii stanowisko Sądu Najwyższego),
decyzję
Rady uzasadnia wystarczająco
wymienienie wyróżniających
cech
pozytywnych kandydata rekomendowanego do nominacji i ogólne wskazanie, że
pozostali – traktowani łącznie – takich cech nie wykazywali. Jeżeli Rada nie głosuje
negatywnie, czyli podejmuje uchwałę o przedstawieniu kandydata do nominacji
sędziowskiej, nie musi wskazywać racji, którymi kierowała się decydując o
nieoddaniu głosów za każdym z innych kandydatów. Sąd Najwyższy nie weryfikuje
wyboru, jeżeli nie wynika on z błędnego ustalenia stanu faktycznego lub
naruszenia prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 sierpnia 2010 r.,
III KRS 6/10, OSNP 2012 nr 1-2, poz. 25).
W wyroku z dnia 12 czerwca 2012 r., III KRS 15/12 (niepubl.) Sąd
Najwyższy wyraził ściślej trafny i podzielany przez skład orzekający w niniejszej
sprawie pogląd, że niezaprezentowanie w uzasadnieniu uchwały szczegółowej
charakterystyki
kandydatów,
których
Rada
postanowiła
nie
przedstawić
Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie na stanowisko sędziego nie narusza
art. 42 ust. 1 w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.
Uwzględniając,
że
podstawę
odwołania
od
chwały Krajowej
Rady
Sądownictwa do Sądu Najwyższego stanowi – stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa – sprzeczność uchwały Krajowej Rady Sądownictwa
z prawem, należało zarzuty podniesione w granicach zaskarżenia oraz w granicach
podstaw (por. art. 44 ust. 3 tej ustawy w związku art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.) uznać za
nieuzasadnione, a odnoszenie się do zgromadzonego materiału, który był
podstawą oceny kandydata rekomendowanego przez zespół a następnie
wybranego przez Radę, przez porównanie z cechami osoby, której Rada nie
udzieliła rekomendacji, za niedopuszczalne, jako wkroczenie w sferę władztwa
przypisanego wyłącznie Radzie. Gwarancja ochrony sądowej nie obejmuje oceny
kwalifikacji i wiarygodności kandydata do urzędu sędziego, lecz zachowanie
konstytucyjnej gwarancji dostępu do służby publicznej według przejrzystych i
weryfikowalnych kryteriów doboru kandydatów.
Sąd
Najwyższy,
nie
stwierdziwszy
wadliwości
postępowania
przeprowadzonego przez Radę przy podjęciu zaskarżonej uchwały, a w
szczególności, by Rada posłużyła się innymi, ostrzejszymi lub łagodniejszymi
kryteriami w ocenie któregokolwiek z kandydatów do urzędu sędziowskiego, orzekł
jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa) oddaliwszy odwołanie.