Supreme Court dismisses judge's appeal against KRS appointment decision citing equal treatment and procedural legality.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appeal filed by Judge M.K. against the National Council for the Judiciary's (KRS) decision to recommend Judge E.L.T. for a district court position. The KRS evaluated five candidates based on professional qualifications, visitor opinions, and internal votes, ultimately selecting E.L.T. The court held that judicial review is limited to verifying legal compliance and equal treatment of candidates, not re-evaluating the substantive merit of the choice. Since the KRS acted within its constitutional mandate and treated all applicants equally, no violation of the Constitution or relevant statutes was found.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 179 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 32 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 60 Konstytucji RP; Art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o KRS; Art. 37 ust. 1 ustawy o KRS: Judicial review of the National Council for the Judiciary's appointment procedure is restricted to assessing legal compliance and equal treatment of candidates, excluding substantive re-evaluation of the selection decision.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KRS 11/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 2 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący)
SSN Bogusław Cudowski
SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania M. K.
od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia 8 października 2013 r.
w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu
na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w P., ogłoszonym w Monitorze Polskim
z 2011 r., Nr 114, poz. 1154,
z udziałem E. L. T.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 kwietnia 2014 r.,
oddala odwołanie.
UZASADNIENIE
Uchwałą z dnia 8 października 2013 r., nr […], Krajowa Rada Sądownictwa
postanowiła: przedstawić Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem
o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Okręgowego w P.
kandydaturę sędziego Sądu Rejonowego w P. - E. L. T. (pkt 1.); nie przedstawiać
Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku
sędziego Sądu Okręgowego w P. kandydatury sędziego Sądu Rejonowego
w P. M. K. (pkt 2.). Podstawę prawną uchwały wskazano w art. 3 ust. 1 pkt 2
i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
(Dz. U. Nr 126, poz. 714 ze zm.; dalej jako: „ustawa o KRS”).
W uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Sądownictwa przedstawiła, że
na jedno wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym w P. ogłoszone
w Monitorze Polskim z 2011 r., nr 114, poz. 1154, zgłosiło się pięcioro kandydatów,
w tym sędzia Sądu Rejonowego w P. - E. L. T. oraz sędzia Sądu Rejonowego
w P. M. K..
Uchwałą z dnia 8 stycznia 2013 r., nr […], KRS postanowiła przedstawić
Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku
sędziego Sądu Okręgowego w P. kandydaturę sędzi E. L. T.. Od powyższej
uchwały Krajowej Rady Sądownictwa wniosła odwołanie do Sądu Najwyższego
sędzia M. K.. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r., III KRS 203/13, Sąd Najwyższy
uchylił uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia 8 stycznia 2013 r.
w części odnoszącej się do M. K. oraz E. L. T. i w tym zakresie przekazał sprawę
Radzie do ponownego rozpoznania. W wyroku III KRS 203/13 Sąd Najwyższy
uznał za zasadne zarzuty skarżącej związane z pominięciem w ocenie jej
kandydatury opinii Kolegium i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego
w P..
Krajowa Rada Sądownictwa – realizując wskazania zawarte w powołanym
wyroku
Sądu
Najwyższego
III
KRS
203/13
–
postępowanie
nominacyjne
na
wolne
stanowisko
ponownie
przeprowadziła
sędziowskie
w
Sądzie
Okręgowym w P., ogłoszone w Monitorze Polskim z 2011 r., nr 114, poz. 1154,
w stosunku do kandydatur sędzi E. L. T. oraz sędzi M. K..
Zespół członków Krajowej Rady Sądownictwa na posiedzeniu w dniu
9 września 2013 r. odbył rozmowę z Prezesem Sądu Okręgowego w P. SSO P. H..
Następnie zespół na posiedzeniu w dniu 7 października 2013 r. przeprowadził
głosowanie nad rozpatrywanymi kandydaturami: obie kandydatki otrzymały taką
samą liczbę głosów: 2 głosy „za”, przy braku głosów „przeciw” i 2 głosach
„wstrzymujących się”. Z uwagi na ten wynik głosowania zespół członków KRS
postanowił nie rekomendować Radzie żadnej z kandydatek na wolne stanowisko
sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P..
Krajowa Rada Sądownictwa podkreśliła, że procedura wyboru kandydata
na urząd sędziego ma charakter konkursowy; Rada ma za zadanie wybrać
najlepszego spośród bardzo dobrych i dobrych kandydatów w granicach
swobodnego uznania i z poszanowaniem przepisów prawa. Krajowa Rada
Sądownictwa
stwierdziła,
że
po
wszechstronnym
rozważeniu
całokształtu
okoliczności sprawy i uwzględnieniu kryteriów wynikających z ustawy o KRS
uznała, że w obecnej procedurze nominacyjnej E. L. T. jest lepszą kandydatką
na wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym w P.. Uzasadniając swoje
stanowisko Rada przedstawiła, że uwzględniła całą dokumentację zgromadzoną
w sprawie; w szczególności wzięła pod uwagę głosowanie zarówno na posiedzeniu
Kolegium, jak i podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P.
i pomimo znacznie wyższego poparcia kandydatury M. K., która otrzymała podczas
posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w P. 6 głosów „za”, przy braku głosów
„przeciw” i braku głosów „wstrzymujących się”, a Zgromadzenie Ogólne Sędziów
Sądu Okręgowego w P. oddało 30 głosów „pozytywnych”, przy 2 głosach
„negatywnych” i 5 głosach „wstrzymujących się”, (rekomendowana kandydatka
uzyskała odpowiednio na Kolegium Sądu Okręgowego w P. 3 głosy „za”,
2 głosy „przeciw” przy 1 głosie „wstrzymującym się”; Zgromadzenie Ogólne
Sędziów Sądu Okręgowego w P. oddało 13 głosów „pozytywnych”, 16 głosów
„negatywnych”, przy 8 głosach „wstrzymujących się”) – zdecydowała przedstawić
Prezydentowi
RP
z
wnioskiem
o
powołanie
na
stanowisko
sędziego
Sądu Okręgowego w P. ponownie kandydaturę E. L. T.. Krajowa Rada
Sądownictwa stwierdziła, że podejmując swoją decyzję kierowała się przede
wszystkim dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wolny etat sędziowski w Sądzie
Okręgowym w P. jest przewidziany do wydziału cywilnego tego sądu. W związku
z tym – w ocenie KRS – należało wziąć pod uwagę większe doświadczenie
w dziedzinie
prawa
Rekomendowana
cywilnego,
kandydatka
które
bezsprzecznie
dysponuje
posiada
kilkunastoletnim
E.
L. T..
doświadczeniem
orzeczniczym w wydziale cywilnym. Od czasu asesury (od 1999 r.) orzeka
nieprzerwanie
w
wydziale
cywilnym,
zarówno
w
pierwszej
instancji
(sądy rejonowe), jak i w instancji odwoławczej (sąd okręgowy) w każdej kategorii
spraw (C, Cupr, Co, Ns, Nc, Cps). Kandydatka ta wykazała się rzetelnością
i terminowością podejmowanych czynności. Wnikliwie, dokładnie i sprawnie
rozpoznaje sprawy. Prezentuje bardzo dobry poziom orzecznictwa i ma opanowany
warsztat sędziowski, na który składa się bardzo dobra znajomość i duża
umiejętność stosowania przepisów prawa materialnego i procesowego, a także
odpowiednia metodyka pracy. Umiejętnie panuje nad przebiegiem posiedzeń
i czynności, jest do nich należycie przygotowana.
W ocenie KRS sędzia M. K. ma zdecydowanie mniejsze doświadczenie
orzecznicze w sprawach cywilnych – co prawda od 2007 r. orzekała w połowie
wymiaru zadań w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego, a przez rok
od lutego 2012 r. (do lutego 2013 r.) w Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego,
jest to jednak zdecydowanie krótszy okres kontaktu ze sprawami cywilnymi,
niż w przypadku rekomendowanej kandydatki. Sędzia M. K. nie ma ponadto
wystarczającego doświadczenia w rozpoznawaniu spraw cywilnych w trybie
nieprocesowym (Ns), którym dysponuje rekomendowana kandydatka, co jest
bardzo przydatne w Wydziale Cywilnym Odwoławczym Sądu Okręgowego.
KRS stwierdziła, że przy podejmowaniu swojej decyzji kierowała się przede
wszystkim ocenami kwalifikacyjnymi oraz doświadczeniem zawodowym obydwu
kandydatek; uwzględniła kwalifikacje, umiejętności, doświadczenie i wiedzę
w zakresie prawa cywilnego, mniejsze znaczenie przypisując wynikom głosowania
na Kolegium i Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów. W ocenie KRS obydwa te ciała
mają kompetencje wyłącznie opiniodawcze. Nie oceniają, a jedynie opiniują
kandydatów. Ostateczna ocena należy do Krajowej Rady Sądownictwa, która
ponosi odpowiedzialność za ostatecznie dokonany wybór kandydata na wolne
stanowisko sędziowskie; Rada ma za zadanie wybrać kandydata najbardziej
przydatnego na wolne do obsadzenia miejsce sędziego; wyboru tego dokonuje
po starannym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.
Krajowa Rada Sądownictwa wzięła także pod uwagę rozmowy członków
zespołu KRS z sędziami biorącymi udział w niniejszej procedurze konkursowej,
którzy zaprezentowali swoje kandydatury i przedstawili między innymi motywy
ubiegania się o stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w P.. Rada uwzględniła
także rozmowę członków zespołu z Prezesem Sądu Okręgowego w P..
Powyżej przedstawione okoliczności spowodowały, że na posiedzeniu Krajowej
Rady Sądownictwa w dniu 8 października 2013 r. kandydaturze sędzi E. L. T.
udzielono poparcia bezwzględną większością głosów: oddano 14 głosów „za”,
nie oddano głosów „przeciw”, przy 1 głosie „wstrzymującym się”; kandydatura
sędzi M.
K. nie
uzyskała
wymaganej
bezwzględnej
większości
głosów:
oddano 2 głosy „za”, 4 głosy „przeciw”, przy 9 głosach „wstrzymujących się”.
Odwołanie od powyższej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, nr […],
wniosła sędzia M. K. domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały i przekazania
sprawy Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpoznania.
Odwołująca się zarzuciła zaskarżonej uchwale sprzeczność z prawem,
w szczególności z:
1) art. 2, art. 32 i art. 60 Konstytucji RP przez niezastosowanie przez
Krajową Radę Sądownictwa przy ocenie kandydatów na stanowisko sędziego Sądu
Okręgowego w P. reguł i kryteriów awansu, które odpowiadałyby zasadom
równego dostępu do służby publicznej, równego traktowania oraz zasadom
demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości
społecznej, w wyniku czego kandydatura odwołującej się nie została przedstawiona
Prezydentowi RP w wnioskiem o powołanie na wolne stanowisko sędziowskie;
2) art. 33 ust. 1 i art. 35 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS przez
dokonanie oceny kandydatury odwołującej się:
- z pominięciem bardzo dobrej oceny kwalifikacji dokonanej przez sędziego
wizytatora – SSO A. L. oraz opinii Prezesa Sądu Rejonowego w P. i opinii Ministra
Sprawiedliwości;
- z pominięciem pozytywnych opinii Kolegium Sądu Okręgowego w P.
i Zgromadzenia Ogólnego Sędziów tego Sądu;
- w oparciu o niejasne i niejednakowe dla wszystkich osób uczestniczących
w konkursie kryteria oceny kwalifikacji;
- z przekroczeniem granic swobodnego uznania przez przyjęcie, że ocena
kwalifikacji odwołującej się sporządzona przez sędziego wizytatora – SSO A. L.
była jedynie dobra, gdy tymczasem ocena ta była bardzo dobra i identyczna
z oceną kandydatki rekomendowanej przez Radę, a sędzia wizytator nie stwierdził
„uchybień oraz niepoprawnych sformułowań orzeczeń”, na które powołuje się
w uzasadnieniu uchwały Krajowa Rada Sądownictwa, a także przez bezzasadne
przyjęcie, że etat w Sądzie Okręgowym w P. przewidziany jest do II Wydziału
Cywilnego – Odwoławczego, gdy tymczasem etat ten jest przewidziany
do I Wydziału Cywilnego, w którym sędziowie rozpoznają sprawy w pierwszej
instancji.
W
odpowiedzi
na
odwołanie
Krajowa
Rada
Sądownictwa
wniosła
o oddalenie odwołania w całości.
E. L. T. w odpowiedzi na odwołanie wniosła o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa – konstytucyjnego organu
stojącego na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 186
oraz art. 187 Konstytucji RP) – zostały określone w obecnie obowiązującej ustawie
z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa. Zgodnie z art. 3 ust. 1
pkt 1 tej ustawy do kompetencji Rady należy między innymi rozpatrywanie i ocena
kandydatów do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich w sądach
powszechnych. W świetle art. 44 ust. 1 ustawy o KRS kognicja Sądu Najwyższego
do oceny uchwał Krajowej Rady Sądownictwa obejmuje badanie, czy uchwała
nie pozostaje w sprzeczności z prawem. Sąd Najwyższy nie jest właściwy
dla dokonania wyboru najlepszego kandydata spośród osób starających się
o stanowisko
sędziego.
Taka
kompetencja
jest
domeną
Krajowej
Rady
Sądownictwa, natomiast weryfikacja rozstrzygnięć Rady przez Sąd Najwyższy
polega zasadniczo na kontroli zachowania przewidzianej procedury (por. wyroki
Sądu Najwyższego: z dnia 15 lipca 2009 r., III KRS 7/09 i III KRS 11/09,
niepublikowane,
oraz z dnia 20
października
2009
r., III KRS
13/09,
Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2011 nr 11, poz. 93).
W konsekwencji
określonego
ukształtowania
kognicji
Sądu
Najwyższego
w zakresie kontroli postępowania dotyczącego przedstawienia Prezydentowi
Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o powołanie sędziego, kontrola sądowa
obejmuje w szczególności badanie, czy w danym postępowaniu zachowane zostały
właściwe kryteria oceny zgłaszających się kandydatów oraz czy przeprowadzono
wymagane czynności organów sądowych. Analiza tego, czy uchwała nie pozostaje
w sprzeczności z prawem, dotyczy w szczególności przestrzegania przez Radę
ustawowych warunków powoływania na stanowisko sędziego, określonych
w ustawie – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz reguł proceduralnych
obowiązujących w postępowaniu przed tym organem, określonych zwłaszcza
w rozdziale 3 ustawy o KRS, w szczególności zaś w art. 33, art. 35 oraz w art. 44
powołanej ustawy.
Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie
Sądownictwa uczestnik postępowania przed Krajową Radą Sądownictwa może
odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady
z prawem. Rozpoznanie odwołania następuje przy zastosowaniu przepisów
Kodeksu postępowania cywilnego o skardze kasacyjnej (art. 44 ust. 3 tej ustawy).
Określenie sprzeczności uchwały Rady z prawem, która może stanowić podstawę
jej weryfikacji przez Sąd Najwyższy powinno – najogólniej rzecz biorąc –
uwzględniać dwa aspekty. Pierwszy dotyczy konstytucyjnie (art. 186 i 187
Konstytucji RP) i ustawowo (por. w szczególności art. 3 ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa) określonej kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa, że
do kompetencji Rady należy między innymi rozpatrywanie i ocena kandydatów
do pełnienia urzędu na stanowiskach sędziowskich w sądach powszechnych.
Jest to kompetencja należąca wyłącznie do Krajowej Rady Sądownictwa, której
Rada nie traci ze względu na przewidziany tryb odwoławczy od jej uchwał, a z kolei
rozpatrując odwołanie Sąd Najwyższy nie przejmuje kompetencji i związanej z nią
odpowiedzialności za przedstawienie Prezydentowi RP wniosków o powołanie
sędziów. Drugi aspekt, zresztą ściśle uzależniony od pierwszego, wiąże się
z zasadami postępowania przed Sądem Najwyższym, według reguł postępowania
kasacyjnego. W postępowaniu tym nie prowadzi się postępowania dowodowego,
gdyż wyjaśnienie istotnych okoliczności już zostało zakończone w postępowaniu
przed Radą (por. art. 39813 § 2 k.p.c.). Zarzucona w odwołaniu sprzeczność
z prawem odnosi się – jak wynika to wprost z art. 44 ust. 1 ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa – do uchwały Rady. Ponieważ chodzi o sprzeczność
z prawem uchwały Rady, to jeżeli zarzucona sprzeczność odnosiłaby się
do przepisów postępowania (por. druga podstawa skargi kasacyjnej z art. 3983 § 1
pkt 2 k.p.c.) to powinna wskazać tylko takie uchybienia, które mogły mieć istotny
wpływ na
zawarte w uchwale
Rady rozstrzygnięcie.
Jeżeli zaś chodzi
o sprzeczność z prawem materialnym, polegającą – jak to wynika z art. 3983 § 1
pkt
k.p.c.
–
na
błędnej
wykładni
lub
niewłaściwym
zastosowaniu,
to odwołanie powinno wskazywać przepis (przepisy), który rozstrzygnięcie uchwały
Rady narusza.
Rozpatrzenie według powyższych założeń wszystkich zarzutów odwołania
M. K. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 8 października 2013 r.,
Nr […], nie ujawniło sprzeczności z prawem zaskarżonej uchwały Rady.
Art. 33 ust. 1 ustawy o KRS zobowiązuje Krajową Radę Sądownictwa, aby
przed podjęciem uchwały w indywidualnych sprawach należących do jej
kompetencji, wszechstronnie rozważyła sprawę, na podstawie udostępnionej
dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania lub innych osób, jeśli
zostały złożone. Z treści tego przepisu, przy uwzględnieniu zasad ogólnie
przyjętych w działaniu organów państwa w demokratycznym państwie prawnym
(art. 2 Konstytucji RP) wynika zatem obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia
i oceny
przez
Radę
kandydatów
do
pełnienia
urzędu
na
stanowiskach
sędziowskich, a jego naruszenie może polegać na pominięciu istotnych
dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wynikających z owej dokumentacji
lub wyjaśnień,
albo
dokonaniu
ustaleń sprzecznych
z tymże
materiałem.
Przepis art. 35 ust. 2 ustawy o KRS stanowi natomiast, że przy ustalaniu kolejności
kandydatów na liście zespół kieruje się przede wszystkim oceną kwalifikacji
kandydatów, a ponadto uwzględnia: 1) doświadczenie zawodowe, opinie
przełożonych, rekomendacje, publikacje i inne dokumenty dołączone do karty
zgłoszenia; 2) opinie kolegium właściwego sądu oraz ocenę właściwego
zgromadzenia ogólnego sędziów. Warto w tym miejscu zauważyć, że ów katalog
(adresowany w pierwszej kolejności do zespołu Rady przy sporządzaniu listy
rekomendowanych kandydatów, a w dalszej również do Rady podejmującej
uchwałę) nie ma wyczerpującego charakteru i - poza wyeksponowaniem oceny
kwalifikacji kandydatów - w żadnym razie nie hierarchizuje kolejnych przymiotów,
którymi powinna odznaczać się osoba ubiegająca się o to stanowisko.
Ustawodawca nie zastosował też w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS „gradacji
kryteriów”. Wszystkim kryteriom – poza oceną kwalifikacji kandydatów – przypisał
bowiem takie samo znaczenie. Co do samych kwalifikacji kandydatów należy
z kolei podkreślić, że wymieniony przepis nie precyzuje tego pojęcia. Z pewnością
jednak nie można utożsamiać owych kwalifikacji tylko z wymaganiami stawianymi
kandydatom w przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych, gdyż te
wyznaczają jedynie minimum standardów dla osoby ubiegającej się o stanowisko
sędziego. Chodzi więc raczej o uwzględnienie w ocenie kandydatów – poza owym
ustawowym minimum – dodatkowych elementów składających się na teoretyczne
i praktyczne umiejętności potrzebne do wykonywania tego zawodu, jak np. wyniki
ukończenia studiów i egzaminu sędziowskiego, uzyskane stopnie naukowe,
ukończone studia podyplomowe i szkolenia, reprezentowana w toku wykonywania
dotychczasowej pracy i analizowana przez sędziów wizytatorów oraz przełożonych
wiedza prawnicza, sposób organizowania pracy i wywiązywania się z obowiązków.
W wyroku z dnia 17 sierpnia 2010 r., III KRS 10/10 – LEX nr 678015,
Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, zgodnie z którym żadne z kryteriów przyjętych
przez KRS przy ocenie kandydatów do pełnienia urzędu sędziego nie ma
charakteru decydującego, ani też nie jest koniecznie wymagane uszeregowanie
kandydatów w oparciu o każde z nich. Decyduje ocena całościowa wynikająca
z łącznego zastosowania tych kryteriów.
Zaskarżona
przez
odwołującą
się
uchwała
KRS,
w
ocenie
Sądu
Najwyższego, respektuje tak rozumiane regulacje zawarte w obu omówionych
przepisach, to jest w art. 33 ust. 1 i art. 35 ust. 2 ustawy o KRS.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […]
wynika, że Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując i oceniając kandydatury
zgłoszone na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P.,
dysponowała
kompletną
dokumentacją
dotyczącą
osób
biorących
udział
w konkursie. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika tryb procedowania przez
Radę oraz to, że Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując kandydatury na wolne
stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. wzięła pod uwagę wszystkie
okoliczności dotyczące poszczególnych uczestników postępowania, rzutujące
na ocenę ich predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego tego
Sądu, a zwłaszcza te, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS,
tj. kwalifikacje,
doświadczenie
zawodowe
kandydatów,
opinie
wizytatorów
i przełożonych, rekomendacje oraz wyniki głosowań organów sądu i samorządu
sędziowskiego. Kryteria, którymi kierowała się Rada, podejmując decyzję
o przedstawieniu Prezydentowi RP konkretnej osoby z wnioskiem o powołanie
do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, są określone w uzasadnieniu
zaskarżonej uchwały i wynikają ze szczegółowego umotywowania przyczyn
dokonanego
wyboru.
Są
nimi
między
innymi:
oceny
kwalifikacyjne
oraz doświadczenie zawodowe obydwu kandydatek; kwalifikacje, umiejętności,
doświadczenie i wiedza w zakresie prawa cywilnego.
Krajowa Rada Sądownictwa – po wszechstronnym rozważeniu całokształtu
okoliczności sprawy – uznała, że w przedmiotowej procedurze konkursowej
najlepszą kandydatką spośród dwóch kandydatek ubiegających się o wolne
stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. jest E. L. T.. W postępowaniu
konkursowym zakończonym wydaniem zaskarżonej uchwały nr […], KRS oceniając
kandydatury – rekomendowanej kandydatki oraz kandydaturę odwołującej się –
uznała, że kryterium, które przeważyło na korzyść rekomendowanej kandydatki
było większe doświadczenie w dziedzinie prawa cywilnego. Rada podkreśliła
przy tym, że w swoim wyborze uwzględniła to, że wolny etat sędziowski w Sądzie
Okręgowym
w P. jest przewidziany do wydziału cywilnego tego sądu.
Rekomendowana
kandydatka
dysponuje
kilkunastoletnim
doświadczeniem
orzeczniczym w wydziale cywilnym – od 1999 r. orzeka w wydziale cywilnym
zarówno w pierwszej instancji, jak i w instancji odwoławczej. Odwołująca się –
jak to wskazała Rada w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały – ma zdecydowanie
mniejsze doświadczenie orzecznicze w sprawach cywilnych – wprawdzie
od 2007 r. orzekała w połowie wymiaru zadań w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich
Sądu Rejonowego, a przez okres jednego roku (od lutego 2012 r. do lutego
2013 r.) w Wydziale Cywilnym Sądu Okręgowego, jest to jednak zdecydowanie
krótszy okres kontaktu ze sprawami cywilnymi, niż w przypadku rekomendowanej
kandydatki.
Nie miała miejsca – jak to twierdzi odwołanie – sytuacja, w której KRS
pominęła w oceniła kandydatury odwołującej się pozytywne opinie Kolegium Sądu
Okręgowego
P. i
Zgromadzenia
Wypada przypomnieć,
że
okoliczność
odwołującej
w
się
opinii
środowiska
Ogólnego
pominięcia
sędziowskiego
Sędziów
tego
w
kandydatury
ocenie
była
podstawą
sądu.
uznania
sprzeczności z prawem uchwały KRS z dnia 8 stycznia 2013 r., nr […],
i jej uchylenia przed Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 r.,
III KRS 203/13. Krajowa Rada Sądownictwa – ponownie rozpoznając sprawę
po jej uchyleniu przez Sąd Najwyższy wyrokiem III KRS 203/13 – uwzględniła
w ocenie kandydatury odwołującej się poparcie środowiska sędziowskiego.
W szczególności wzięła pod uwagę głosowanie zarówno na posiedzeniu Kolegium,
jak i podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Okręgowego w P. i pomimo
znacznie wyższego poparcia kandydatury M. K., która otrzymała podczas
posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w P. 6 głosów „za”, przy braku głosów
„przeciw” i braku głosów „wstrzymujących się”, a Zgromadzenie Ogólne Sędziów
Sądu Okręgowego w P. oddało 30 głosów „pozytywnych”, przy 2 głosach
„negatywnych” i 5 głosach „wstrzymujących się”, (rekomendowana kandydatka
uzyskała odpowiednio na Kolegium Sądu Okręgowego w P. 3 głosy „za”,
2 głosy „przeciw” przy 1 głosie „wstrzymującym się”; Zgromadzenie Ogólne
Sędziów Sądu Okręgowego w P. oddało 13 głosów „pozytywnych”, 16 głosów
„negatywnych”, przy 8 głosach „wstrzymujących się”) zdecydowała przedstawić
Prezydentowi RP z wnioskiem o powołanie na stanowisko sędziego Sądu
Okręgowego w P. ponownie kandydaturę E. L. T.. KRS stwierdziła, że
przy podejmowaniu swojej decyzji kierowała się przede wszystkim ocenami
kwalifikacyjnymi
oraz
doświadczeniem
zawodowym
obydwu
kandydatek;
uwzględniła kwalifikacje, umiejętności, doświadczenie i wiedzę w zakresie prawa
cywilnego, mniejsze znaczenie przypisując wynikom głosowania na Kolegium
i Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów. W ocenie KRS obydwa te ciała mają
kompetencje wyłącznie opiniodawcze. Nie oceniają, a jedynie opiniują kandydatów.
Ostateczna ocena należy do Krajowej Rady Sądownictwa.
W zaskarżonej uchwale nr […], KRS wzięła pod uwagę w swojej ocenie
poparcie
środowiska
sędziowskiego
w
odniesieniu
do
odwołującej
się,
jak i do rekomendowanej
kandydatki;
umotywowała
przy
tym,
w
ramach
wszechstronnej oceny kandydatur, dlaczego wybrała kandydatkę, która uzyskała
mniejsze poparcie środowiska sędziowskiego, wskazując przy tym, że kryterium,
które zadecydowało o wskazaniu rekomendowanej kandydatki na stanowisko
sędziowskie w wydziale cywilnym Sądu Okręgowego w P. było większe
doświadczenie w zakresie prawa cywilnego.
Krajowa Rada Sądownictwa uwzględniła w swojej ocenie odwołującej się
ocenę jej kwalifikacji sporządzoną przez sędziego wizytatora. Ma rację odwołująca
się, że w opinii o niej sporządzonej przez SSO A. L. nie znajduje się sformułowanie
o tym, że „Występujące wyjątkowo uchybienia oraz niepoprawne sformułowania
orzeczeń mogą budzić zastrzeżenia, lecz nie są rażące”. Okoliczność ta
nie zmienia jednak trafności zaskarżonej uchwały w kontekście oceny kryterium
doświadczenia orzeczniczego w zakresie prawa cywilnego obydwu kandydatek
i ostatecznej oceny – po rozważeniu całej dokumentacji zgromadzonej w sprawie -,
że większe doświadczenie w dziedzinie prawa cywilnego ma rekomendowana
kandydatka.
Nie ma racji odwołująca się, że KRS w zaskarżonej uchwale przyjęła, że
wolny etat sędziowski w Sądzie Okręgowym w P. jest przewidziany do II Wydziału
Cywilnego – Odwoławczego tego sądu. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały
wynika bowiem, że Rada oceniała – w przedmiotowej procedurze konkursowej –
„przydatność”
kandydatek
na
stanowisko
sędziego
w
wydziale
cywilnym
Sądu Okręgowego.
Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur,
wbrew
odmiennemu
stanowisku
odwołującej
się,
jest
więc
wynikiem
wszechstronnego rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa wszystkich
aspektów
sprawy
i
nie
można
przypisać
jej
sprzeczności
z
prawem,
w tym zwłaszcza z art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o KRS.
Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnienia dotyczące dokonanego
przez Radę wyboru innego kandydata świadczyły o tym, że o wyborze E. L. T.
na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P. decydowała
całościowa i wszechstronnie przeprowadzona ocena wynikająca z łącznego
zastosowania właściwych kryteriów tej oceny. Z tych samych przyczyn nie może
być uzasadniony również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Nie jest zasadny
także zarzut naruszenia art. 60 Konstytucji RP. Przedmiotem ochrony wynikającej
z art. 60 Konstytucji RP jest przede wszystkim formalny aspekt dostępu do służby,
a więc związany z przestrzeganiem jednolitych kryteriów i procedur postępowania,
a nie sama ocena kwalifikacji, czy też wiarygodności danej osoby z punktu
widzenia kryteriów stosowanych w ramach tego postępowania. Z tego względu
sądowa kontrola dokonywana przez pryzmat wymienionego przepisu nie stwarza
podstaw do wkraczania w zakres kompetencji Krajowej Rady Sądownictwa,
ponieważ
mogłoby
to
oznaczać
naruszenie
konstytucyjnych
uprawnień
i kompetencji Rady wynikających z art. 179 Konstytucji RP. Ochrona sądowa
udzielana kandydatowi na określone stanowisko sędziowskie, dokonywana
przy uwzględnieniu art. 60 Konstytucji RP, powinna zatem obejmować kontrolę
postępowania przed Radą pod względem jego zgodności z prawem, a więc musi
być ograniczona do oceny zgodności z prawem zastosowanej in casu procedury
oceny kandydatury bądź kandydatur i w efekcie przedstawienia Prezydentowi RP
wniosku o powołanie lub odmowy objęcia danego kandydata takim wnioskiem.
Art. 32 ust. 1 Konstytucji RP statuuje zasadę równości wszystkich wobec prawa
i równości traktowania
wszystkich
przez władze
publiczne oraz
zakazuje
dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek
przyczyny. Z tego względu kontrola sądowa postępowania przed Radą w zakresie
jej zgodności z tym przepisem powinna sprowadzać się do oceny, czy wszyscy
kandydaci uczestniczący w procedurze konkursowej byli traktowani jednakowo
oraz czy żaden z nich nie był w jakikolwiek sposób dyskryminowany.
Poddanie kontroli
sądowej
wyników
postępowania
przed
KRS
w
takiej
indywidualnej sprawie nie może natomiast oznaczać, że sąd uczestniczyłby
w decydowaniu
o
obsadzie
określonego
stanowiska
sędziowskiego.
Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wyjaśnienia Rady nie zawierały
niczego, co można by uznać za dyskryminację odwołującej się, świadczącą
o naruszeniu art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd Najwyższy nie kwestionuje, że odwołująca się jest wartościowym
kandydatem na stanowisko sędziego sądu okręgowego i spełniała warunki
do objęcia tego stanowiska, jednak nie może to podważać trafności oceny
dokonanej przez Radę, której zadaniem był wybór najlepszej kandydatury spośród
2 zgłoszonych kandydatur na wolne stanowisko sędziego w Sądzie Okręgowym
w P..
Krajowa Rada Sądownictwa, rozpatrując kandydatury na wolne stanowisko
sędziowskie w Sądzie Okręgowym w P., wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności
dotyczące poszczególnych uczestników postępowania, rzutujące na ocenę ich
predyspozycji do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego tego Sądu, a zwłaszcza
te, o których mowa w art. 35 ust. 2 ustawy o KRS, tj. kwalifikacje i doświadczenie
zawodowe
kandydatów,
opinie
wizytatorów
i
przełożonych,
rekomendacje
oraz wyniki głosowań organów sądu i samorządu sędziowskiego. Kryteria, którymi
kierowała się Rada, podejmując decyzję o przedstawieniu Prezydentowi RP
konkretnej osoby z wnioskiem o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku
sędziego, są określone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wynikają
ze szczegółowego umotywowania przyczyn dokonanego wyboru.
Zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały ocena kandydatur
jest wynikiem wszechstronnego rozważenia przez Krajową Radę Sądownictwa
wszystkich aspektów sprawy i nie można przypisać jej cech dowolności.
Wyklucza to dalszą ingerencję Sądu Najwyższego w dokonany przez Radę wybór
kandydata na wolne stanowiska sędziowskie.
Z powyższych przyczyn, wobec braku wykazania w odwołaniu naruszenia
przez Krajową Radę Sądownictwa prawa, Sąd Najwyższy orzekł stosownie
do przepisu art. 39814 k.p.c. w związku z art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa.
aw