Supreme Court dismisses retrial request as prosecution's time frame change did not alter the criminal act's identity.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the prosecution's request for an ex officio retrial regarding a criminal proceeding against K. P. The defense argued that the lower court expanded the timeframe of the alleged offense, violating the principle of complaint-based proceedings. The court ruled that adjusting the temporal boundaries of a single criminal act does not constitute a change in the act's identity, provided the core factual circumstances remain identical to those originally charged.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.; Art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.: A change in the temporal scope of a criminal act does not violate the principle of complaint-based proceedings if the act's ontological identity remains unchanged.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KO 75/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Gradzik (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Małgorzata GierszonSSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie K. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2017 r., kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 25 marca 2009 r, sygn. akt AKz …/09, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt IV K …/08 p o s t a n o w i ł stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
UZASADNIENIEProkurator Rejonowy w Pucku skierował do Sądu Okręgowego w [...] wniosek w trybie art. 324 k.p.k. o umorzenie postępowania karnego wobec K. P., podejrzanego o czyny z art. 224 § 1 k.k. (popełniony w dniu 16 maja 2007 r., pkt I) i z art. 140 § 2 k.k. (popełniony w okresie od 5 maja do 31 maja 2007 r., pkt II) wobec ustalenia, że podejrzany dopuścił się tych czynów w stanie niepoczytalności. Prokurator wniósł zarazem o zastosowanie wobec K. P. środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt IV K …/08 ustalił, iż wymieniony dopuścił się opisanego w pkt I czynu, jednakże z uwagi na chorobę psychiczną nie mógł rozpoznać znaczenia czynu ani pokierować swoim postepowaniem.
Stąd też na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. umorzył postępowanie. W odniesieniu do czynu z pkt II ustalił, że K. P. dopuścił się jego popełnienia w okresie od 12 lutego 2007 r. do 31 maja 2007 r., a z uwagi na stwierdzoną niepoczytalność tempore criminis, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.p.k. umorzył postępowanie w sprawie i w tym zakresie. Na podstawie art. 93 k.k. w zw. z art. 94 § 1 i 2 k.k. Sąd Okręgowy orzekł o zastosowaniu wobec J. P. środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.
Sąd Apelacyjny w [...], po rozpoznaniu zażalenia złożonego na to postanowienie, utrzymał je w mocy (postanowienie SA z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II AKz 163/09). K. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania (k.
4) wskazując na okoliczności, o jakich mowa w art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. Wyznaczony wymienionemu obrońca z urzędu poinformował Sąd Apelacyjny w [...] w trybie art. 84 § 3 k.p.k., że nie ma podstaw do wznowienia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 9 § 2 k.p.k., tenże obrońca, adw. A. G. wniosła o rozważenie, czy zachodzą podstawy do wznowienia z urzędu, wskazując na ewentualne wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., a ściśle – braku skargi uprawnionego wierzyciela (art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.).
Zdaniem obrońcy, Sąd Okręgowy w [...] mógł wyjść poza granice czynu określone we wniosku prokuratora w odniesieniu do czynu opisanego w pkt II, rozszerzając okres jego popełnienia przez ustalenie, że trwał on od 12 lutego 2007 do 31 maja 2007 r., co by naruszało granice tożsamości czynu, a w konsekwencji zasadę skargowości, normowaną w art. 14 § 1 k.p.k. Prokurator Prokuratury Krajowej w odpowiedzi na powyższe, wniósł o uznanie, że wniosek obrońcy stanowi sygnalizację uchybień określonych w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. i o stwierdzenie, że nie zachodzi wskazywana przez obrońcę podstawa do wznowienia postępowania z urzędu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. możliwe jest jedynie z urzędu.
Wniosek adw. A. G. został złożony na podstawie art. 9 § 2 k.p.k., uprawniającego strony do sygnalizowania sądowi potrzeby dokonania czynności, co do których istnieje obowiązek podejmowania z urzędu.Po rozważeniu wywołanej wnioskiem kwestii Sąd Najwyższy uznał, że nie jest zasadne twierdzenie, jakoby Sąd Okręgowy, określając ramy czasowe czynu opisanego w pkt II - od 12 lutego do 31 maja 2007 r., naruszył tożsamość czynu określonego we wniosku prokuratora. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że nie dochodzi do wyjścia poza granice oskarżenia, jeśli sąd ustali, iż będące przedmiotem postępowania zdarzenie miało miejsce w innych ramach czasowych, niż sprecyzowane w skardze prokuratora.
Warunkiem wprowadzenia zmian w tym zakresie jest jedynie to, aby sąd orzekał o tym samym zdarzeniu, które było przedmiotem oskarżenia. W tych warunkach zachowana zostaje tożsamość czynu zarzucanego i przypisanego. Granice oskarżenia są zachowane wtedy, gdy niezależnie od ilości dokonanych zmian wszystkie elementy nowego opisu czynu mieszczą się w ramach tego samego czynu w znaczeniu ontologicznym (zob. np. wyrok SN z dnia 30 października 2012 r., II KK 9/12, Lex nr 1226693). Tylko skazanie za czyn inny niż zarzucany, a więc stanowiący odmienne zdarzenie w tymże znaczeniu, byłoby naruszeniem zasady skargowości i stanowiłoby uchybienie procesowe o charakterze bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 8 w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.)Trafnie dostrzegł prokurator, że w odniesieniu do czynu opisanego w pkt II, nie ma podstaw do upatrywania uchybienia w postaci orzekania przy braku skargi uprawnionego oskarżyciela.
W opisie czynu zawartym w prawomocnym orzeczeniu Sądu mowa jest o tych samych okolicznościach faktycznych, które wskazano we wniosku prokuratora, sprowadzających się do nabywania i przechowywania przez K. P. tych samych i w tej samej ilości substancji chemicznych, które mogłyby zostać wykorzystane przez niego do sporządzenia mieszanin pirotechnicznych. Żadne inne zmiany, poza czasokresem działania, w opisie czynu nie zostały wprowadzone. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że sygnalizowana przez obrońcę J. P. bezwzględna przyczyna odwoławcza nie zaistniała, a tym samym nie ma ustawowych podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. kc