Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KO 42/25 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses request to exclude all judges due to lack of statutory grounds under Art. 42 § 4 KPP.

Numero d'incarto III KO 42/25
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court rejected the defendant's request to exclude all judges of the Court of Appeal in Krakow from his case. The defendant argued that a victim's contract with the court compromised judicial impartiality, but the court found no legal basis for such a broad exclusion. The decision clarifies that exclusion requests under Article 42 § 4 of the Code of Criminal Procedure only apply when excluding specific judges prevents the formation of a valid court panel.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 42 § 4 k.p.k.; Art. 40 § 1 k.p.k.; Art. 41 § 1 k.p.k.; Art. 37 k.p.k. A request to exclude all judges of a court is admissible only if excluding designated judges prevents the formation of a valid court panel; otherwise, it applies solely to designated judges.

Parole chiave

Generato dall'IA
exclusion of judges judicial impartiality Code of Criminal Procedure court composition procedural prerequisites designated judge future exclusion

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 42 § 4 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r., wystąpienia, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k., przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie o rozpoznanie wniosku M.
Art. 118 § 1 k.p.k.
(art. 118 § 1 k.p.k.), Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie wskazał, że M.
Art. 40 § 1 k.p.k.
Rozważanie wyłączenia sędziego w oparciu o art. 40 § 1 lub 41 § 1 k.p.k.
Art. 41 § 1 k.p.k.
40 § 1 i art. 41 § 1 k.p.k. wyłączenie dotyczy sędziego wyznaczonego do udziału w sprawie, a ową „sprawą” w rozumieniu tych przepisów jest postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia o przedmiocie postępowania, to przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie będzie to kwestia rozpoznania apelacji.
Art. 37 k.p.k.
art. 42 § 4 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r., wystąpienia, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k., przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie o rozpoznanie wniosku M.
art. 118 § 1 k.p.k
(art. 118 § 1 k.p.k.), Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie wskazał, że M.
art. 41 § 1 k.p.k
40 § 1 i art. 41 § 1 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KO 42/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie M. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r., wystąpienia, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k., przez Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie o rozpoznanie wniosku M. P. o wyłączenie wszystkich sędziów tegoż Sądu od rozpoznania jego sprawy o sygn. akt II AKa 75/24, postanowił: wystąpienia nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

Występując ze wskazaną powyżej inicjatywą, którą potraktować należało jako wystąpienie w trybie art. 42 § 4 k.p.k. (art. 118 § 1 k.p.k.), Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie wskazał, że M. P. złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania jego sprawy wskazanych sędziów Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Wniosek ten oskarżony umotywował tym, że pokrzywdzony zawarł umowę o roboty budowlane na rzecz Sądu Apelacyjnego, co w ocenie autora wniosku może stanowić podstawę do naruszenia zasady bezstronności.

W uzupełnieniu tego wniosku jego autor podniósł zaś, że pokrzywdzony ma pozostawać w stałym kontakcie z tym Sądem z uwagi na serwisowanie wykonanych przez niego robót.Przedmiotowe wystąpienie o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Krakowie nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na brak podstawy z art. 42 § 4 k.p.k. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie jedynie wtedy, gdy w wyniku wyłączenia poszczególnych sędziów od orzekania w sprawie nie można utworzyć składu sądu do rozpoznania wniosku o wyłączenie kolejnego sędziego, którego też wniosek dotyczy, a któremu w związku z wyłączeniem innych sędziów sprawa została przekazana do rozpoznania.

Taka sytuacja procesowa w niniejszej sprawie jednak nie wystąpiła. Przypomnieć tu trzeba, że Kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego in abstracto. Rozważanie wyłączenia sędziego w oparciu o art. 40 § 1 lub 41 § 1 k.p.k. wchodzi w rachubę jedynie w odniesieniu do konkretnego sędziego wyznaczonego już do udziału w sprawie, a nie sędziego, który jedynie potencjalnie może zostać do sprawy wyznaczony. Stanowisko to prezentowane jest już od dawna w orzecznictwie (zob. np. postanowienia SN: z dnia 23 listopada 2004 r., V KK 195/04; z dnia 22 lipca 2009 r., SNO 53/09; z dnia 30 czerwca 2010 r., WD 7/10; z dnia 10 października 2014 r., SNO 51/14, czy np. postanowienie SA w Warszawie z dnia 2 maja 2012 r., II AKo 65/12).

Stąd też słusznie wywodzi się, że jeżeli do udziału w sprawie wyznaczony został konkretny sędzia, to wniosek o wyłączenie sędziego (sędziów) niewyznaczonego do udziału w tej sprawie, a nawet wszystkich pozostałych sędziów sądu właściwego, aktualizuje się i podlega rozpoznaniu w sposób przewidziany w art. 42 § 4 k.p.k. tylko wtedy, gdy wyznaczony sędzia został następnie wyłączony, a w jego miejsce wyznaczono sędziego objętego tym wnioskiem (zob. np. przywołane już postanowienie SN z dnia 23 listopada 2004 r., V KK 195/04).Skoro zgodnie z art. 40 § 1 i art. 41 § 1 k.p.k. wyłączenie dotyczy sędziego wyznaczonego do udziału w sprawie, a ową „sprawą” w rozumieniu tych przepisów jest postępowanie zmierzające do rozstrzygnięcia o przedmiocie postępowania, to przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie będzie to kwestia rozpoznania apelacji.

Powyższe oznacza zatem, że wniosek o wyłączenie sędziego może zostać skutecznie złożony tylko w stosunku do sędziego, a w składach kolegialnych sądu - sędziów, którzy zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy. Nie odnosi się on zaś bezpośrednio do pozostałych sędziów danego sądu, gdyż nie można wyłączyć sędziego „na przyszłość” od rozpoznania sprawy w trybie postępowania o wyłączenie sędziego. Takie wyłączenie może nastąpić jedynie z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie 37 k.p.k. Wówczas bowiem dochodzi do wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu od rozpoznania sprawy, ale jest to zawsze wyłączenie sądu, a nie sędziów.

Jeżeli zatem, jak wskazano wyżej, wniosek o wyłączenie może dotyczyć tylko sędziego (sędziów) wyznaczonego do rozpoznania sprawy, to wskazanie we wniosku wszystkich sędziów danego sądu nie zmienia tej zasady i nie powoduje wyłączenia innych sędziów od jego rozpoznania. Należy bowiem w takiej sytuacji procesowej wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów odczytać jako skutecznie złożony tylko w stosunku do sędziego (sędziów) już wyznaczonego do rozpoznania sprawy (art. 118 § 1 k.p.k.). Dopiero wówczas, gdyby ten sędzia (sędziowie) został wyłączony od rozpoznania sprawy, a następnie po kolei wyłączeni zostali poszczególni sędziowie danego sądu i pozostał tylko jeden, którego też wniosek dotyczy, to wówczas sędzia ten powinien przekazać wniosek do rozpoznania sądowi wyższego rzędu w trybie art. 42 § 4 zd. 2 k.p.k.

W konsekwencji zatem sędziowie wymienieni we wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu, którzy nie zostali wyznaczeni do rozpoznania sprawy, mogą rozpoznać ten wniosek, gdyż wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie ich bezpośrednio nie dotyczy. Taki też pogląd wyrażono już w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2012 r., III KO 34/12).Z powyżej wskazanych względów nie było zatem w niniejszej sprawie podstawy prawnej do przekazania do Sądu Najwyższego wniosku M. P. o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Krakowie.

W sprawie nie doszło bowiem do takiej sytuacji procesowej, aby na skutek wyłączeń poszczególnych sędziów wyznaczanych do udziału w sprawie, nie byłoby możliwości utworzenia składu sądu stosownie do treści art. 42 § 4 k.p.k. Wystąpienie to stwarza przy tym niepotrzebne przekonanie, że sędziowie Sądu Apelacyjnego mogą być zasadnie podejrzewani o brak bezstronności, skoro wystąpiono do innego sądu o ich wyłączenie od rozpoznania sprawy w sytuacji, w której poza subiektywnym przekonaniem skazanego nie zostały wskazane powody mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k.Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. [J.J.][a.ł] ‎