Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KO 26/26 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses defense's request to restart proceedings due to a delegated judge, ruling it inadmissible.

Numero d'incarto III KO 26/26
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Inammissibile (Inadmissible)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court declared inadmissible the defense's request to restart proceedings based on the alleged participation of a delegated judge. The defense argued this constituted an absolute ground for appeal, while the court held that such signals do not trigger a mandatory review. Consequently, the court ruled that restarting the case was procedurally impossible because the prior ruling did not definitively end the criminal proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 542 § 1, 3 k.p.k.; Art. 439 § 1 k.p.k.: A signal of a potential absolute ground for appeal does not constitute a request to restart proceedings, and restarting is inadmissible if the prior ruling did not definitively end the criminal proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
wznowienie z urzędu sędzia delegowany bezwzględna przyczyna odwoławcza postanowienie kończące postępowanie niedopuszczalność wznowienia sygnalizacja podjęcia czynności art. 542 k.p.k. ritiro dell'istanza giudiziaria

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 542 § 1 i 3 k.p.k.
II K 82/13, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. a contrario zarządził: stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu.
art. 439 § 1 k.p.k.
w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob.
art. 537 § 2 k.p.k.
Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, wydaje orzeczenie następcze rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu, a zatem zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k.
art. 9 § 2 k.p.k.
Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa, ani obowiązku jego rozpoznania (zob.
ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS
art. 542 § 3 k.p.k
postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).Tak też zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, uznając, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
art. 439 § 1 k.p.k
w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
art. 9 § 2 k.p.k
Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k.
art. 540 § 1 k.p.k
art. 537 § 2 k.p.k
Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, wydaje orzeczenie następcze rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu, a zatem zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21
postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).Tak też zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, uznając, iż wznowienie postępowania na podstawie art.
uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 7 maja 2005 r., I KZP 5/05
uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 7 maja 2005 r., I KZP 5/05).
postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2022 r., IV KZ 55/21
postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2022 r., IV KZ 55/21).
postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23
postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23; zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22).
zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22
postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23; zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22).
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00
postanowienie SN z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19
zarządzenie SN z dnia 23 marca 2022 r., III KO 22/22
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob.
postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob.
postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24
postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob.
postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., III KO 38/24
postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., III KO 38/24).
uzasadnienie postanowienia SN z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22
uzasadnienie postanowienia SN z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22).Powyższe rozważania zdecydowały o stwierdzeniu niedopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2018 r., sygn.
uchwała Sądu Najwyższy - Izba Cywilna, Karnej i Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KO 26/26 ZARZĄDZENIE Dnia 20 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Dziergawka po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 20 lutego 2026 r., w sprawie wniosku obrońcy skazanego S.T., sygnalizującego konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt III KK 388/17, oddalającym jako oczywiście bezzasadne kasacje wniesione przez prokuratora od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. II AKa 182/16, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 7 marca 2016 r., sygn. II K 82/13, na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. a contrario zarządził: stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu.

UZASADNIENIE

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego S.T. o wznowienie postępowania sądowego prawomocnie zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2018 roku, sygn. III KK 388/17, oddalającym kasacje prokuratora jako oczywiście bezzasadne. W uzasadnieniu tego wniosku obrońca skazanego podniósł, iż w postępowaniu przed Sądem Okręgowym brał udział sędzia delegowany w celu zakończenia rozpoznania sprawy o sygn. II K 82/13, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Ponadto obrońca wniósł o wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy sędziów Sądu Najwyższego powołanych przez KRS ukształtowany w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS lub o przeprowadzenie testu niezawisłości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego, z uwagi na wskazywaną w jego treści, bezwzględną przyczynę odwoławczą, został potraktowany jako sygnalizacja podjęcia czynności z urzędu. Pismo to nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania w rozumieniu przepisów rozdziału 56 k.p.k., stanowiąc wyłącznie sygnalizację możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia z urzędu prawomocnie zakończonego postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 7 grudnia 2021 r., V KZ 39/21).Tak też zgodnie wskazuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, uznając, iż wznowienie postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 7 maja 2005 r., I KZP 5/05).

Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9 § 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa, ani obowiązku jego rozpoznania (zob. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2022 r., IV KZ 55/21). Jednocześnie brak jest możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania (zob. postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2024 r., I KO 53/23; zarządzenie SN z dnia 23 listopada 2022 r., III KO 95/22). Przed oceną przesłanek wskazanych w piśmie sygnalizacyjnym, należy odnieść się do samej dopuszczalności wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt III KK 388/17, oddalającego kasacje jako oczywiście bezzasadne.Odnosząc się zatem do kwestii dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego, podkreślić należy, że postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.

W takiej sytuacji Sąd Najwyższy orzeka jedynie o niezasadności środka zaskarżenia, nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której wyrok kończący postępowanie, korzysta już z powagi rzeczy osądzonej. Powyższe oznacza, że wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego w Sądzie Najwyższym postanowieniem o oddaleniu kasacji jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Stąd też postępowanie kasacyjne zakończone takim postanowieniem nie podlega wznowieniu. Inaczej natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w wyniku kasacji prawomocnego wyroku, wydaje orzeczenie następcze rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu, a zatem zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k. umarza postępowanie lub uniewinnia oskarżonego z uwagi na oczywistą niesłuszność skazania.

Wówczas orzeczenie to jako rozstrzygające prawomocnie w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonego może podlegać wznowieniu (zob. postanowienie SN z dnia 12 kwietnia 2001 r., III KO 53/99; postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00; postanowienie SN z dnia 22 września 2003 r., IV KO 33/03; postanowienie SN z dnia 25 października 2006 r., V KO 64/06; postanowienie SN z dnia 21 marca 2007 r., IV KO 19/07; postanowienie SN z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 87/10; postanowienie SN z dnia 19 sierpnia 2015 r., IV KO 46/15; postanowienie SN z dnia 1 sierpnia 2019 r., II KO 66/19; postanowienie SN z dnia 26 lutego 2020 r., V KO 108/19; zarządzenie SN z dnia 23 marca 2022 r., III KO 22/22; zarządzenie SN z dnia 21 grudnia 2023 r., II KO 137/23; postanowienie SN z dnia 28 marca 2024 r., I KO 52/23; zarządzenie SN z dnia 4 kwietnia 2024 r., II KO 38/24).W pełni podzielając argumentację przedstawioną w powyższych judykatach, będącą wyrazem wieloletniego i utrwalonego dorobku orzeczniczego Sądu Najwyższego, odrzucić należy stanowisko wskazujące na to, że argumenty natury ustrojowej i konwencyjnej wymagają eliminacji wypracowanego w doktrynie i orzecznictwie paradygmatu interpretacyjnego o celowości stosowania wąskiej wykładni art. 542 § 3 k.p.k.

Zatem odmienna interpretacja terminu "postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem", która w efekcie ma doprowadzić do wznawiania postępowań kasacyjnych na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2023 r., III KO 15/22; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., I KO 30/24; postanowienie SN z dnia 20 maja 2024 r., II KO 45/24) nie znajduje uzasadnienia prawnego (zob. postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r., III KO 38/24). Słusznie przyjętego paradygmatu interpretacyjnego o braku możliwości wznowienia postępowania w omawianej sytuacji, nie mogą zmienić, ani rzekomy kryzys konstytucyjny, związany z ukształtowaniem obecnej Krajowej Rady Sądownictwa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., ani uchwała Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, która przestała obowiązywać, ani argumenty natury konstytucyjnej lub konwencyjnej (zob. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22).Powyższe rozważania zdecydowały o stwierdzeniu niedopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt III KK 388/17, oddalającego kasacje jako oczywiście bezzasadne, które nie kończy postępowania sądowego w sprawie skazanego.

Powyższe stanowi przeszkodę formalną dla rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wznowienie z urzędu postępowania w sprawie, której dotyczy sygnalizacja, jest niedopuszczalne z mocy ustawy. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia stało się bezprzedmiotowe.Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.[WB][a.ł] ‎