Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KO 140/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses request for ex officio retrial regarding judge delegation by Minister of Justice.

Numero d'incarto III KO 140/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the defendant's request for an ex officio retrial based on alleged violations of judicial independence due to a judge's delegation by the Minister of Justice. The defendant and his lawyer argued that the appeal judgment was tainted by a lack of impartial tribunal, citing European Court of Human Rights rulings and Supreme Court precedents. The court rejected these claims, clarifying that the delegated judge was properly appointed under the Act on the Organization of Courts and that the specific issues raised had already been examined during the cassation proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 439 § 1 k.p.k.; Art. 542 § 4 k.p.k.; Art. 9 § 2 k.p.k.; Art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p. – A request for ex officio retrial based on absolute grounds of appeal is inadmissible if such grounds were already subject to cassation review, and the court clarifies that judicial delegation by the Minister of Justice does not violate the right to an independent tribunal.

Parole chiave

Generato dall'IA
ex officio retrial judicial independence judge delegation Minister of Justice absolute grounds of appeal cassation review impartial tribunal

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 439 § 1 k.p.k.
Wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu (por.
Art. 9 § 2 k.p.k.
Z tych względów strona – nie dysponując w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania – może, w oparciu o treść art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu.
Art. 542 § 4 k.p.k.
Rzecz jednak przede wszystkim w tym, że zgodnie z dyspozycją art. 542 § 4 k.p.k., wznowienie postępowania nie może nastąpić z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze wymienione w art.
Art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p.
zasiadała na mocy delegacji Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 października 2021 r., na podstawie której, w oparciu o art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p., delegowano ją do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie od dnia 1 listopada 2021 r.
art. 439 § 1 k.p.k
Wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu (por.
art. 9 § 2 k.p.k
Z tych względów strona – nie dysponując w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania – może, w oparciu o treść art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k
sprawie dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 540 § 3 k.p.k
(nr 50849/21) – i w tym zakresie odwołał się do przesłanki wznowieniowej z art. 540 § 3 k.p.k.
art. 542 § 4 k.p.k
Rzecz jednak przede wszystkim w tym, że zgodnie z dyspozycją art. 542 § 4 k.p.k., wznowienie postępowania nie może nastąpić z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze wymienione w art.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
I KZP 5/05
Criminal procedure: Art. 542 § 3 K.P.K. allows retrial for defects only ex officio, not on party request.
BSA I-4110-1/2020
(BSA I-4110-1/2020), a także orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
nr 50849/21
(nr 50849/21) – i w tym zakresie odwołał się do przesłanki wznowieniowej z art.
III KK 465/22
Supreme Court dismisses cassation against robbery and kidnapping charges due to lack of legal grounds and procedural errors.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III KO 140/23 ZARZĄDZENIE Dnia 13 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk W odpowiedzi na pismo skazanego J. G. z dnia 11 grudnia 2023 r. oraz pismo jego obrońcy z dnia 14 maja 2024 r., zawierające sygnalizację wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa 104/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2020 r., sygn. akt III K 120/19 – poinformować skazanego i jego obrońcę, że nie stwierdzono uchybień obligujących do wznowienia z urzędu wyżej wskazanego postępowania.

UZASADNIENIE

Wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 5, poz. 48). Z tych względów strona – nie dysponując w tym zakresie własnym wnioskiem o wznowienie postępowania – może, w oparciu o treść art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu potrzebę podjęcia czynności z urzędu. Wobec powyższego, złożone przez skazanego i jego obrońcę pisma należało potraktować jako inicjatywę przewidzianą w art. 9 § 2 k.p.k.J.

G. -S. w uzasadnieniu swojego wystąpienia podniósł, że postępowanie odwoławcze w ww. sprawie dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Motywując to stanowisko skazany wskazał, że w wydaniu wyroku zapadłego w postępowaniu apelacyjnym udział brała SSO L.H., delegowana do Sądu Apelacyjnego w Krakowie na podstawie delegacji Ministra Sprawiedliwości. W ocenie skazanego, mechanizm delegowanie sędziego przez Ministra Sprawiedliwości nie jest zgodny z Konstytucją RP i narusza prawo strony do rozpatrzenia sprawy przez sąd niezależny, niezawisły i bezstronny.

Skazany przedstawiając swoje stanowisko odwołał się m.in. do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), a także orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Obrońca skazanego w pierwszej kolejności podniósł, że potrzeba wznowienia postępowania w rzeczonej sprawie powstała w związku z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2023 r. (nr 50849/21) – i w tym zakresie odwołał się do przesłanki wznowieniowej z art. 540 § 3 k.p.k.

W uzasadnieniu wniesionego pisma wyjaśnił, że wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie łączy z wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu. W tym aspekcie podniósł, że „w wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie brała udział SSA L.H., która została powołana na stanowisko na wniosek nowej KRS, a to oznacza, iż zdaniem skazanego doszło do naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą”. Obrońca przytoczył również treść uchwały składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020). Odnosząc się do pisma, którego autorem jest skazany J. G., należy odnotować, że Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt III KK 465/22, oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną. W toku postępowania kasacyjnego, Sąd Najwyższy, mając na uwadze orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, rozpoznał kasacyjny zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., który powiązany został z okolicznością delegowanie sędziego przez Ministra Sprawiedliwości.

W piśmie z dnia 11 grudnia 2023 r. skazany powielił ten zarzut, odwołując się do trzech wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, z których dwa w ogóle nie odniosły się do kwestii delegowania sędziego, a jeden dotyczył wstecznej autoryzacji delegowania sędziego i to przez prezesa sądu, nie zaś problematyki delegowania sędziego przez Ministra Sprawiedliwości (zob. też uwagi do uchwały połączonych izb Sądu Najwyższego zawarte w części niniejszego uzasadnienia poświęconej pismu obrońcy). Rzecz jednak przede wszystkim w tym, że zgodnie z dyspozycją art. 542 § 4 k.p.k., wznowienie postępowania nie może nastąpić z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze wymienione w art. 439 § 1 k.p.k., jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji.

Stąd też analizowane wystąpienie skazanego nie mogło doprowadzić do wznowienia z urzędu wyżej wskazanego postępowania. Również inicjatywa obrońcy skazanego nie mogła przynieść rezultatu oczekiwanego przez jej autora. Sędzia L.H. w dacie wyroku wydanego przez Sąd Apelacyjny w Krakowie – wbrew twierdzeniu obrońcy – nie była sędziego tego sądu, lecz sędzią Sądu Okręgowego w Krakowie. W składzie orzekającym organu ad quem sędzia L.H. zasiadała na mocy delegacji Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 października 2021 r., na podstawie której, w oparciu o art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p., delegowano ją do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie od dnia 1 listopada 2021 r. na czas nieokreślony.

Wskazana w piśmie obrońcy uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020) – podobnie jak przywołany przez obrońcę wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie 50849/21 – nie odnosiły się do kwestii udziału sędziów delegowanych w składach orzekających. Obrońca w swoim piśmie odwołał się więc do okoliczności, które w przedmiotowej sprawie nie miały miejsca, stąd też poczyniona przezeń sygnalizacja nie mogła stanowić asumptu do zastosowania instytucji wznowienia.

Nadto, problematyka należytej obsady sądu była przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w toku postępowania kasacyjnego, o czym była mowa powyżej (art. 542 § 4 k.p.k.). Podsumowując, analiza pisma skazanego i jego obrońcy nie wykazała, aby w sprawie J. G. zaistniały okoliczności implikujące konieczność wznowienia postępowania z urzędu, w szczególności z powodu bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Jak już wyżej wyjaśniono, wznowienie postępowania z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., może nastąpić tylko z urzędu, zaś inicjatywa strony może sprowadzać się jedynie do zasygnalizowania organowi procesowemu uchybienia należącego do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych, w celu podjęcia przez ten organ działania z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k.).

Stąd też, w przypadku uznania, że sygnalizowane przez stronę uchybienie w sposób oczywisty nie wystąpiło, jak również w sytuacji gdy wznowienie takie nie jest prawnie dopuszczalne, wystarczy poinformować podmiot sygnalizujący o braku możliwości wznowienia postępowania z urzędu, względnie wydać w tym przedmiocie niezaskarżalne zarządzenie, co też uczyniono w niniejszej sprawie. [PGW][ms] ‎