Supreme Court dismisses retrial request in Polish vetting proceedings where Strasbourg decision did not affect main case merits.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the applicant's request for a retrial in Polish vetting proceedings, ruling that the European Court of Human Rights decision did not justify reopening the case. Although the applicant argued the Strasbourg ruling violated his rights, the Court found the decision merely addressed procedural delays and did not challenge the substantive merits of the criminal proceedings. Consequently, the request was rejected as unfounded, and the applicant was ordered to bear the court costs.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 540 § 3 k.p.k.; Art. 21d ust. 2 ustawy o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990: A request for retrial based on an international body's decision requires that the decision concerns the main course of the proceedings and undermines the substantive correctness of the final judgment.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KO 120/23 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący)SSN Tomasz ArtymiukSSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) w sprawie J.M., o stwierdzenie zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2023 r., wniosku lustrowanego o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17, p o s t a n o w i ł:
1. wniosek oddalić;
2. obciążyć lustrowanego J.M. kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
UZASADNIENIE
Lustrowany - adw. J.M. pismem z dnia 16 października 2023 r., powołując się na podstawy wznowieniowe określone w art. 540 § 1 i 3 k.p.k., złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17, wobec wydania przez ETPCz w Strasburgu w dniu […] decyzji w sprawie przyjęcia do łącznego rozpoznania skargi lustrowanego nr […] ze skargą nr […] P.M. i stwierdzenia, że w obu skargach Polska naruszyła art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, co – w jego przekonaniu – wyczerpuje wskazane we wniosku podstawy do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.Dyrektor Biura Lustracyjnego IPN- KŚZpNP w W., ustosunkowując się do wniosku o wznowienie, wniósł o pozostawienie go bez rozpoznania, względnie o jego oddalenie.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.W pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie lustracyjne wobec wnioskodawcy toczyło się już od 2005 r. i w sprawie wypowiadały się kilkukrotnie zarówno Sądy pierwszej, jak i drugiej instancji oraz Sąd Najwyższy, który w przeszłości wznowił postępowanie, a w postępowaniu kasacyjnym uchylił orzeczenie Sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a ostatnio postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt V KK 598/19, oddalił kasację osoby lustrowanej od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18 - jako oczywiście bezzasadną.Po wtóre trzeba zauważyć, że gdy chodzi o sygnalizowaną podstawę wznowieniową propter nova, to – jak akcentuje się w judykaturze – „artykuł 21d ust. 2 ustawy o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, jako lex specialis do art. 540 § 1 k.p.k. wyłącza stosowanie tego przepisu w postępowaniu lustracyjnym, natomiast aktualne pozostają przyczyny wznowienia opisane w art. 540 § 2 i 3 k.p.k. oraz z art. 542 § 3 k.p.k.” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., II KO 25/06, LEX nr 362207).
Analizując zatem rozpoznawany wniosek również pod kątem przesłanek określonych w art. 21d ust. 2 ustawy lustracyjnej trzeba podnieść, że w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania jego autor przedstawił argumentację dotyczącą sfery dowodowej, która nie wpisywała się w żadną ze wskazywanych podstaw wznowieniowych, co czyni zbędnym odnoszenie się do tej części wniosku. Oczywiste jest bowiem to, że postępowanie uregulowane w Rozdz. 56 Kodeksu postępowania karnego odnosi się do nadzwyczajnego środka zaskarżenia, którego rozpoznanie nie może sprowadzać się do przeprowadzenia ponownej kontroli instancyjnej w sprawie.
Na marginesie należy jedynie w tym miejscu zauważyć, że wniosek lustrowanego o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie w oparciu m.in. również o przesłankę z art. 21d ust. 2 ww. ustawy został oddalony postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt III KO 61/22.Jeśli zaś chodzi o główny argument podniesiony przez wnioskodawcę, odnoszący się do podstawy wznowieniowej, określonej w art. 540 § 3 k.p.k., to trzeba pamiętać, że zachodzi ona jedynie wówczas, gdy w związku z wydaniem rozstrzygnięcia przez organ międzynarodowy działający na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Polskę zajdzie potrzeba (podkr. - SN) wznowienia postępowania.
Nie jest więc tak, że wydanie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, dotyczącego sprawy krajowej, prowadzonej w trybie przepisów k.p.k., będzie automatycznie implikowało konieczność wznowienia postępowania. W tym kontekście trafnie wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że „potrzeba wznowienia postępowania karnego wynikająca z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 540 § 3 k.p.k.) zachodzi wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału dotyczy głównego nurtu procesu, a charakter i zakres stwierdzonych w jego toku uchybień w istocie podważa słuszność merytorycznego rozstrzygnięcia.
Potrzeba wznowienia w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zajdzie wówczas, gdy poczynione zostaną ustalenia, że stwierdzone przez Trybunał naruszenie przepisów Konwencji mogło mieć wpływ na treść orzeczeń sądów krajowych zapadłych w toku prawomocnie zakończonego postępowania karnego objętego wnioskiem o wznowienie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2019 r.; II KO 47/18, OSNK 2019/7/34, LEX nr 2626271; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2021 r., II KO 26/21, LEX nr 3220066).
Tymczasem wskazywana przez wnioskodawcę decyzja ETPC z dnia […] 2023 r. (nr […]) o połączeniu do wspólnego rozpoznania skargi i ich skreślenia z listy spraw, dotycząca m.in. skargi J.M., została wydana w związku z uznaniem przez rząd RP, w ramach deklaracji jednostronnej, przewlekłości postępowania oraz braku w tym zakresie skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. Rozstrzygniecie to nie dotyczy zatem głównego nurtu procesu, ani nie odnosi się do merytorycznych aspektów sprawy lustracyjnej J.M. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania również i w tym zakresie nie jest zasadny.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 639 k.p.k. obciążając lustrowanego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. [SzK] [ms]