Supreme Court dismisses appeal to reopen proceedings regarding costs of state-funded legal aid.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused the defense attorney's request to reopen criminal proceedings to adjust the state-funded legal aid costs. Although the attorney cited a Constitutional Tribunal ruling claiming the fee calculation violated constitutional rights, the Court determined that cost rulings are not subject to reopening procedures. The decision emphasized that such financial adjustments must be handled through separate proceedings under specific statutory rules rather than by challenging the main judgment.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.; Rozstrzygnięcia o kosztach procesu nie podlegają wznowieniu postępowania, lecz regulują się odrębnymi przepisami proceduralnymi.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KO 107/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 17 września 2024 r., wniosku obrońcy skazanej o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II AKa 267/22, w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. postanowił pozostawić wniosek bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Adwokat Ł. W. był obrońcą z urzędu skazanej wyrokiem łącznym M. S. w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w Szczecinie oraz Sądem Apelacyjnym w Szczecinie. W wyrokach Sądów obu instancji, w tym w wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 grudnia 2022 r., kończącym tę sprawę, zasądzono na jego rzecz od Skarbu Państwa z tytułu świadczenia z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej kwoty po 147,60 zł, w tym VAT. W dniu 6 czerwca 2024 r. adw. Ł. W. wystąpił, na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 540 § 2 k.p.k., z wnioskiem „o wznowienie postępowania i zmianę rozstrzygnięcia o kosztach w pkt V wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 2 sierpnia 2022 roku, poprzez przyznanie obrońcy Ł.W. od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez obrońcę z urzędu w postępowaniu sądowym przed Sądem Okręgowym w dodatkowej kwocie 147, 60 zł”.
Uzasadniając swoje żądanie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (sygn. akt SK 90/22), stwierdzający, że „§ 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.
U. z 2023 r. poz. 1964, ze zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zd. 2 i art. 92 ust. 1 zd. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.” Tym samym zachodzą przesłanki określone w art. 540 § 2 k.p.k., uzasadniające wznowienie postępowania karnego w tej części.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Rozstrzygnięcie o kosztach (w tym o wynagrodzeniu obrońcy z urzędu) nie należy do orzeczeń zaskarżalnych w drodze wznowienia postępowania. Przepis art. 540 k.p.k. stanowi dla stron podstawę żądania wznowienia postępowania, zakończonego prawomocnym orzeczeniem, a więc takim, które nie może być zmienione w innej procedurze.
Z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że przedmiotem wznowienia postępowania mogą być prawomocnie zakończone postępowania sądowe, w których rozstrzygnięto o odpowiedzialności karnej oskarżonego lub o innym przedmiocie procesu karnego, tj. orzeczenia kończące postępowanie w przedmiocie głównego nurtu postępowania, a także prawomocne orzeczenia wydane w innych, w tym pobocznych nurtach procesu, pod warunkiem, że definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii prawnej, wywołując trwałe skutki (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2024 r., IV KO 57/24).
Orzeczenie o kosztach postępowania do tej kategorii się nie zalicza. Art. 626 § 2 k.p.k. stanowi bowiem wyraźnie, że „jeżeli w orzeczeniu wymienionym w § 1 [tj. o kosztach procesu] nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu”.
Właściwy sąd jest obowiązany orzec o kosztach na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. (w tym o podwyższeniu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu) w każdym czasie, aż do upływu okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 641 k.p.k., o czym wnioskodawca jako profesjonalista wiedzieć powinien. Mając powyższe na uwadze, ze względu na niedopuszczalność złożonego przez obrońcę wniosku o wznowienie postępowania, należało pozostawić go bez rozpoznania. [J.J.][ał]